Potomkowie Grzymka Niegolewskiego – historia rodziny w epoce nowożytnej (do końca XVIII wieku) [rozdział III]

Grzymek, syn Jaśka, pierwszy, od którego można odtworzyć pewny ciąg genealogiczny późniejszej rodziny Niegolewskich, pojawił się w źródłach po raz pierwszy w 1422 roku. W 1429 roku figurował na kartach źródeł obok Mikołaja i Jaśka, a w 1432 roku obok Wincentego[1].

W latach 1423-1426 występował w sprawach, które dotyczyły granic należących do niego ziem. Na początek dokonano podziału lasów rozciągających się między Niegolewem a Turkowem pomiędzy Grzymka a innego posiadacza działu w Niegolewie – Jaśka[2]. Następnie zajął się Grzymek wraz z Jaśkiem kwestią granicy między Niegolewem a Niegolewem Małym i Łągwami, które należały do Sędziwoja z Ostroroga herbu Nałęcz[3]. W 1435 roku Grzymek zakupił za sumę 100 grzywien czwartą część Tarnowa koło Czempinia od tamtejszych dziedziców, Wincentego i Jana[4].

Prawdopodobnie w 1440 roku był już ożeniony z nieznaną z imienia kobietą, zapewne siostrą Jana i Jakuba, braci Chwałkowskich, którzy wypłacili mu w 1445 roku po 40 grzywien tytułem posagu każdy[5]. W 1452 roku pozywali Grzymka Jan i Piotr, synowie zmarłego Mikołaja Niemierzyckiego. Byli oni bratankami nieżyjącej już wtedy Katarzyny, żony (zapewne drugiej) Grzymka. Zatem małżeństwo to nie trwało długo, jeśli już w 1452 roku Wojciech powtórnie figuruje jako wdowiec. Po śmierci Katarzyny w 1452 roku jej posag i wyprawa, które winny dostać się jej synowi zrodzonemu z Grzymka, zostały przez wdowca zwrócone braciom zmarłej żony Janowi Otuskiemu oraz Tomaszowi i Stefanowi Ciesielskim, a także Janowi i Piotrowi z Niemierzyc, owym bratankom Katarzyny, którzy procesowali się z Grzymkiem tego samego roku[6].

W kolejnych latach Grzymek powiększał swój majątek, dzięki temu, że był w posiadaniu sporych zasobów gotówki. W 1464 roku odkupił za 140 grzywien części w Niegolewie, należące do Jana, swego bratanka, syna Wincentego Niegolewskiego. W 1470 roku był już nie tylko dziedzicem Niegolewa, ale i Wilkowa, których to wsi współwłaścicielem był jego syn Wawrzyniec. W 1471 roku wspólnie z synami – Wawrzyńcem i Mikołajem procesował się z ojcem i synem – Gotardem i Wawrzyńcem Wojnowskimi[7].

Grzymek nie żył już w roku następnym, a więc zmarł w 1471 lub 1472 roku. W 1472 roku wdowa po Grzymkub- Jadwiga, jego kolejna żona wraz z ich córką Anną, żoną Pawła z Kąkalewa, kupiły na określony, chociaż nieznany czas od Mikołaja Bnińskiego, kasztelana kamieńskiego prawo do czynszu w kwocie 24 złotych węgierskich, jakie ten pobierał ze wsi Tulce i Pelczyno w powiecie poznańskim[8]. Transakcja tego typu nazywana była wyderkafem. Oznacza to, że kobiety dysponowały znacznymi zasobami gotówki, albowiem pożyczki na zasadach wyderkafu udzielał posiadacz kapitału – właścicielowi nieruchomości. W zamian każdorazowy właściciel nieruchomości zobowiązany był do corocznych świadczeń pieniężnych w wysokości 5-8 % uzyskanego z niej dochodu. Wydaje się, że z takiego właśnie tytułu Jadwiga i Anna otrzymały wymienioną wyżej kwotę. Renta spłacana tytułem pożyczki na zasadach wyderkafu uiszczana była dożywotnio lub w ciągu określonej liczby lat. Dłużnik mógł uwolnić się od tego obowiązku, spłacając pożyczkę. Nie wiadomo, który z powyższych warunków określał zasady spłaty pożyczki Jadwidze i Annie Niegolewskim przez Mikołaja Bniskiego. Zasoby gotówki, jakimi dysponowała Jadwiga jako wdowa pochodziły zapewne z użytkowanych przez nią dóbr wiennych, które miały po śmierci męża zabezpieczyć jej utrzymanie. W 1473 roku Jadwiga wydzierżawiła na okres trzech lat swój posag i wiano, w postaci dwóch kmieci, dwóch zagrodników oraz dwóch łanów sołtysich w Niegolewie, jak również tamtejszy młyn – synowi Wawrzyńcowi[9]. Tak szczegółowe opisanie części Niegolewa jest kolejnym dowodem na jego znaczną wielkość. W 1479 roku Anna, córka Grzymka odkupiła za 80 grzywien od Mikołaja Bnińskiego jego prawa do pewnych sum z Brodów[10].

Grzymek miał troje dzieci – syna Mikołaja (zrodzonego z Katarzyny) oraz syna Wawrzyńca i córkę Annę, potomków Jadwigi[11]. W tej sytuacji, badając dzieje Grzymka i jego synów należy wziąć pod uwagę, że mężczyzna żeniąc się po raz wtóry, wydzielał synom z pierwszego małżeństwa połowę wszystkich dóbr, zachowując jednak prawo dożywotniego użytkowania. W przypadku kiedy synowie byli nieletni, ojciec jako opiekun zarządzał dobrami macierzystymi aż do osiągnięcia przez nich pełnoletności. Zapewne tak też było w przypadku Grzymka i jego potomków. W 1472 roku po śmierci Grzymka bracia Mikołaj i Wawrzyniec występowali jako bracia niedzielni, co oznacza, że majątek, który odziedziczyli po ojcu był ich wspólna własnością.

Wawrzyniec – syn Grzymka z trzeciego małżeństwa, w 1470 roku był razem z ojcem współwłaścicielem Niegolewa i Wilkowa, a po śmierci Grzymka władał tymi wsiami wspólnie z przyrodnim bratem, Mikołajem[12]. W 1477 roku kupił za 200 grzywien cześć Grodziszczka należącą do Piotra Grodzickiego[13]. Kolejną część Grodziszczka wraz z wiatrakiem  nabył od Andrzeja Sarbskiego w 1481 roku za kwotę 150 grzywien[14]. Wawrzyniec sprzedał za 80 grzywien siostrze Annie, wdowie po Pawle Kąkolewskim prawo do intromisji, czyli formalnego, oficjalnego posiadania części Starych Brodów[15].

Jego żoną była Barbara, poświadczona w tej roli w 1472 roku przy okazji zapisu 100 grzywien tytułem wiana i posagu na jej rzecz przez męża[16]. Mieli oni czworo dzieci: Wojciecha, Jerzego, Jana i Elżbietę.

Wawrzyniec nie żył już w 1493 roku. Wtedy bowiem jego synowie, dziedzice Niegolewa, tytułem posagu dla swej siostry Elżbiety, zgodzili się płacić rentę z tych części Grodziszczka, jakie otrzymali po zmarłym ojcu. Rentę za 100 kop groszy kupił na zasadach wyderkafu mąż Elżbiety – Wincenty Kuszliński. Tego samego roku Wincenty zapisał Elżbiecie 100 kóp groszy tytułem posagu i wiana na połowie części wsi Kuszlino, jaka miała mu przypaść po podziale z bratem Maciejem[17]. Małżonkowie Kuszlińscy jako żyjący widoczni są w źródłach po raz ostatni w 1495 roku. W 1495 roku Wojciech Niegolewski, brat Elżbiety sprzedał szwagrowi Wincentemu Kuszlińskiemu nieokreślone części Grodziszczka za 100 kóp groszy, zastrzegając sobie prawo wykupu[18]. Natomiast bracia Jan i Jerzy zwany też Jurgą, synowie Wawrzyńca żyli jeszcze w 1499 roku[19].

Zdaje się, że najstarszym synem Wawrzyńca był Wojciech Niegolewski zwany też Wilkowskim. Wraz z braćmi, Janem i Jerzym był współdziedzicem Niegolewa. W 1493 roku odebrał od swego stryja, Mikołaja połowę posagu babki Jadwigi, żony Grzymka, zabezpieczonego na Niegolewie[20]. W 1495 roku zabezpieczył na połowie uzyskanych w wyniku podziału między siebie i braci części w Niegolewie, Wilkowie i Grodziszczku posag swojej żony Anny Romiejewskiej, córki Grzegorza kwotą 80 grzywien[21]. W tym samym roku Anna odebrała od brata Marcina dobra w Romiejkach i Kłębowie, które należały jej się po rodzicach[22]. W 1493 roku Wojciech sprzedał na zasadach wyderkafu swemu szwagrowi Wincentemu Kuszlińskiemu części w Grodziszczku za 100 kop groszy[23]. Również wyderkafem wraz z bratem Jurgą sprzedał w 1497 roku swemu stryjowi Mikołajowi Niegolewskiemu dwa łany w Niegolewie. W 1498 roku ręczył Wojciech stryjecznemu bratu, Maciejowi za swoją żonę Annę kwotą 200 grzywien, że skasuje ona swoje zabezpieczenie posagu na Niegolewie, jakie zapisał jej wcześniej Wojciech. W roku następnym Anna odebrała od Macieja Niegolewskiego kwotę, na jakiej zabezpieczono jej w tym roku posag na połowie części Niegolewa, Wilkowa i Grodziszczka. W 1500 roku swoje części po matce w Kłębowie i Lipiu w powiecie pyzdrskim sprzedała Anna Stanisławowi niegdyś Ostrowskiemu, dziedzicowi w Kłębowie. W 1510 roku Wojciech wymienił z Piotrem Turkowskim 9 łanów osiadłych w Wilkowie na połowę Turkowa[24]. W 1518 roku razem z żoną Anną sprzedał Wojciech na zasadach wyderkafu za 40 grzywien kapitule katedralnej poznańskiej 3 grzywny z rocznego czynszu, jaki pobierał z Turkowa[25]. Żył jeszcze Wojciech w 1520 roku[26].

Zapewne synem Wojciecha był Wojciech Turkowski, dziedzic w Turkowie, mąż Małgorzaty Niewierskiej, nieżyjący już w 1581 roku, kiedy wdowa po nim skasowała zabezpieczenie posagu dane jej niegdyś przez męża na Zębowie i Turkowie[27]. Kasując oprawę Małgorzata chciała umożliwić Janowi Turkowskiemu (Niegolewskiemu), synowi jej i Wojciecha, sprzedaż części osiadłego Turkowa i pustek w Zębowie za sumę 6 200 złotych Wojciechowi Kokalewskiemu zgodnie z danym mu tego roku zobowiązaniem[28]. W 1582 roku Kokalewski oficjalnie wszedł w posiadanie tych dóbr[29]. Nie wiadomo jakim prawem, prawdopodobnie w związku ze śmiercią Wojciecha Kokalewskiego, dobra te wróciły w posiadanie Jana Turkowskiego, który z kolei sprzedał je na zasadach wyderkafu Maciejowi Jastrzempskiemu za 2 100 złotych polskich[30]. Ten natomiast przelał prawo do tych wyderkafowanych wsi na Jana Kokalewskiego, a ten na Gabriela Kokalewskiego[31], który w 1589 roku oficjalnie wszedł w ich posiadanie[32]. Jan Niegolewski (Turkowski) wydzierżawił od Jakuba Chociszewskiego w 1579 roku Chociszewo w powiecie kaliskim, płacąc z góry 200 złotych polskich za ewentualne niedotrzymanie warunków dzierżawy[33]. W 1581 roku prawo do sumy 90 złotych zapisanych sobie przez Chociszewskiego przekazał Wojciechowi Kokalewskiemu[34].W 1584 roku był Jan mężem Anny Lubieńskiej, córki Jana, której posag w kwocie 400 złotych zapisano Janowi jako dług ze strony teścia. Prawo do 100 złotych z sumy tego długu przekazał Jan w 1584 roku sławetnej Urszuli Drąmlikowej, żonie sławetnego Macieja Drąmlika[35], a do 200 złotych z sumy tego długu Janowi Raczkowskiemu w 1587 roku[36]. Nie żył już Jan w 1593 roku[37]. Anna w 1604 roku figurowała jako żona Wojciecha Szetlewskiego Przecha, który zabezpieczył jej posag w kwocie 200 złotych polskich[38].

 

Syn Grzymka z drugiego małżeństwa- Mikołaj, po raz pierwszy występujący w źródłach od 1452 roku[39], w roku 1462 procesował się ze Stefanem, dziedzicem w Cieślach[40]. Dwa lata później Chwał, również pochodzący z Ciesiel, zapisał mu 27 grzywien z niewiadomego tytułu[41].  W 1472 roku został wraz z bratem Warzyńcem pozwany przez Gotarda Wojnowskiego[42]. W 1473 roku Mikołaj wraz ze swoim przyrodnim bratem Wawrzyńcem, zostali oskarżeni przez Jakuba z Wyganowa doktora dekretów, scholastyka poznańskiego i plebana w Buku, o to, że zagrabili dziesięciny snopowe z należących do nich folwarków. Straty plebana z Niegolewa, Wilkowa i Kozłowa, będących własnością Wawrzyńca oszacowano na 12 grzywien, natomiast zaległości Mikołaja w stosunku do Kościoła z należących do niego części w Niegolewie i Wilkowie wynosiły 10 grzywien. Sąd wydał wyrok na korzyść Jakuba Wygonowskiego i zobowiązał braci do spłaty zaległych należności. W 1474 roku pleban parafii Buk ponownie pozywał braci Mikołaja i Wawrzyńca, dziedziców w Niegolewie (…) z powodu gwałtów, jakie wyrządzili jemu i jego kapłanom[43].

Kolejne lata życia upłynęły Mikołajowi na powiększaniu majątku. W skład jego posiadłości weszły okoliczne ziemie, położone na terenie powiatu poznańskiego: części Turkowa, Wolikowa, Zębowa i Wilkowa. W 1475 roku nabył od Stanisława z Turkowa za cenę 200 grzywien trzecią część Turkowa[44]. Od Andrzeja Sarbskiego i jego żony Barbary, dziedziców w Sądzinie kupił w 1477 za 47 grzywien ich część Wolikowa[45]. W 1479 roku Andrzej Wilkowski sprzedał Mikołajowi za 13 grzywien ćwierć łana pustego w Wilkowie[46]. W następnym roku Mikołaj nabył za 200 grzywien części wsi Turkowo i Zębowo należące do Jana Turkowskiego[47]. Kolejnym jego nabytkiem były dwa łany w Niegolewie, kupione wyderkafem od bratanków, Wojciecha i Jurgi[48].

W 1487 roku Mikołaja pozywała w niewiadomej sprawie Jadwiga Schegrowska, wdowa po Wawrzyńcu Granowskim[49], a w 1490 roku miał sprawę z Piotrem Grzebienickim[50].

Od 1479 roku Mikołaj pełnił urząd wicechorążego w Poznaniu (do 1487 roku), a także równocześnie w Kościanie (do 1486)[51]. Do jego obowiązków jako zastępcy chorążego należało noszenie chorągwi powiatu w dwóch przypadkach – podczas pogrzebów królewskich oraz w czasie pospolitego ruszenia. Urząd chorążego, którego Mikołaj zastępował, był trzecim pod względem hierarchii urzędem ziemskim po podkomorzym i staroście, jednakże miał charakter przede wszystkim honorowy[52]. Następnie od 1490 roku sprawował Mikołaj stanowisko podwojewodziego poznańskiego (do 1492) i kościańskiego (do 1491)[53]. Podwojewodzi, podwładny wojewody przez niego wyznaczany, ustanawiał ceny, wagi i miary, jakie obowiązywały w całym powiecie[54]. Poza tym podwojewodzi sprawował faktyczne obowiązki wojewody w czasie jego nieobecności, wynikającej z tego, że wojewoda był senatorem i często przebywał na dworze królewskim. Urząd podwojewodziego nie dawał żadnej faktycznej władzy, ani też nie cieszył się dużym prestiżem[55]. Mimo to należy stwierdzić, że Mikołajowi jako człowiekowi nowemu, pierwszemu Niegolewskiemu na urzędzie udało się wspiąć stosunkowo wysoko po urzędniczej drabinie, mimo że tylko w charakterze wice urzędnika.

Żoną Mikołaja w 1471 roku[56] była Anna Karchowska z Belęcina, której pierwszym mężem był Mikołaj Tworzyjański z Kokalewa. Po jego śmierci Anna dysponowała zabezpieczeniem swojego posagu w postaci połowy Kąkolewa oraz wiatraka.  W 1479 roku Anna sprzedała połowę swej oprawy drugiemu mężowi Mikołajowi na zasadach wyderkafu. Równocześnie Mikołaj zapisał jej na połowie Niegolewa 150 grzywien tytułem posagu i wiana[57]. Dziwi fakt transakcji kupna-sprzedaży, co prawda ograniczonej do wyderkafu, między nowo poślubionymi małżonkami. Sprawę komplikuje dodatkowo przedmiot transakcji, a więc dobra oprawne Anny zapisane jej przez poprzedniego męża. W myśl prawa pisanego posag i wiano wdowy, która powtórnie wyszła za mąż, pochodzące z pierwszego związku małżeńskiego winny wrócić do dzieci z tegoż małżeństwa lub do krewnych – wdowy bądź pierwszego męża[58]. Zwyczaj jednak rozwiązywał tę kwestię inaczej, zobowiązując krewnych zmarłego męża do wypłacenia sum posagu i wiana bądź samego posagu wdowie w razie powtórnego jej małżeństwa[59]. Skoro Anna nie tylko nie ustąpiła z dóbr oprawnych, ale także zachowała prawo dysponowania nimi, można przypuszczać, że w 1479 roku krewni zmarłego Mikołaja Tworzyjańskiego z jakichś powodów nie wypłacili zwyczajowo należnych jej pieniędzy. Prawdopodobnie małżonkowie Niegolewscy chcieli wykorzystać tę sytuację i powiększyć swój dochód o wpływy pochodzące z dóbr oprawionych Annie przez jej pierwszego męża. Posłużyli się w tym celu wyderkafem, który zakładał coroczny dopływ gotówki z wyderkafowanej nieruchomości w wysokości 5-8% uzyskanego z niej dochodu. Jednocześnie nieruchomość nie zmieniała właściciela, a więc formalnie nadal była nim tylko Anna, a nie małżeństwo Niegolewskich. Takie rozwiązanie umożliwiało powrót dóbr oprawnych w ręce krewnych pierwszego męża po uregulowaniu przez nich zaległych świadczeń na rzecz Anny. Z drugiej strony zmiana właściciela nie zwalniała go z kontynuowania wypłacania renty. W kieszeni Niegolewskich zostawała w ten sposób nie tylko suma za jaką Mikołaj kupił od Anny rentę, ale i sama renta.

W 1493 roku wiano Anny z pierwszego małżeństwa, czyli połowa Kąkolewa znów znalazło się w jej posiadaniu i zostało oddane przez Mikołaja Kąkolewskiego, zapewne krewnego nieżyjącego  Mikołaja Tworzyjańskiego, w wyderkafowanie braciom Sędziwojowi i Piotrowi z Głuponi za 350 złotych[60]. Wydaje się więc, że w 1493 roku krewni Mikołaja Tworzyjańskiego z Kąkalewa wypłacili Annie sumy posażne. Możliwe, że nie wynikało to tylko z obowiązującego obyczaju, ale z faktu, że Anna nie miała dzieci z pierwszego małżeństwa, którym ewentualnie te sumy miały prawo przypaść. W takim wypadku zgodnie z prawem pisanym wiano miało wrócić do krewnych męża.

W 1493 roku Mikołaj po raz wtóry zabezpieczył posag wniesiony przez Annę kwotą 100 kop groszy na połowie swego dziedzictwa w Niegolewie[61].

Po raz ostatni jako żyjący Mikołaj widniał w źródłach pod datą 1497, kiedy nabył od bratanków, Wojciecha i Jurgi dwa łany w Niegolewie na zasadach wyderkafu[62]. W 1510 roku wystąpił już jako nieżyjący[63]. Wydaję się, że Mikołaj nie żył już w 1502 roku, albowiem właśnie wtedy jego córka Anna pozwała swego brata Mikołaja o 100 grzywien posagu[64]. Skoro to Maciej występuje jako ten, na którym ciążył obowiązek wypłacenia siostrze posagu, oznacza to, że Mikołaj już nie żył, albowiem po śmierci ojca, jego synowie, jako dziedzice najbliżsi, byli uprawnieni do wydania swych sióstr za mąż, a następnie wydzielenia im posagu[65].  Ze związku z Anną miał dwoje dzieci: syna Macieja oraz córkę Annę, która w latach 1502-1517 była żoną Wojciecha Przyborowskiego[66].

Maciej Niegolewski, syn Mikołaja pojawił się po raz pierwszy na kartach źródeł w 1497 roku, kiedy to od Jana Kąkolewskiego kupił na zasadach wyderkafu dwa łany osiadłe w Kąkalewie za 60 złotych węgierskich[67]. Rok później nabył od brata stryjecznego Wojciecha jego ziemie w Niegolewie[68]. Kolejny zakup dotyczył wsi Wysoczka. Została ona kupiona wyderkafem za 160 grzywien od Marcina Chomąckiego w 1500 roku. W związku z tym, że Chomącki miał prawo jedynie do czynszu z tej wsi, a rzeczywistym jej właścicielem był Jan Bielawski, to kolejnym krokiem Macieja było kupno Wysoczki w 1502 roku od Bielawskiego za 250 grzywien[69]. W ten sposób Maciej najpierw kupił prawa do czynszu z Wysoczki, a następnie stał się właścicielem uwolnionej przez siebie z wyderkafu wsi.

W 1502 roku, jak już zostało wspomniane, Maciej został pozwany przez swoją siostrę Annę, żonę Wojciecha Przeborowskiego o 100 grzywien posagu. Kolejny raz pojawił się Maciej w źródłach dopiero w 1510 roku, towarzysząc swej siostrze Annie przy parafowaniu przez nią odbioru 400 kóp groszy tytułem wiana, które zostało wraz z sumą posażną zabezpieczone na dwóch częściach wsi Przyborowo[70]. Można więc wnioskować, że do 1510 roku Maciej wywiązał się z obowiązku wobec swej siostry i wypłacił jej posag. W związku z tym, że wiano stanowiło zazwyczaj sumę pieniężną zbliżoną do kwoty posagu[71], należy przypuszczać, że posag Anny wynosił około 200 kóp groszy.

W kolejnych latach uwidacznia się działalność Macieja mająca na celu skupienie w swoich rękach wszystkich, należących do różnych właścicieli, części wsi Uścięcice, leżącej na terenie powiatu kościańskiego. Pierwszym krokiem zmierzającym do realizacji tego celu było kupno tej połowy Uścięcic, która należała do Jana Borzysławskiego. Transakcja miała miejsce w 1510 roku i kosztowała Macieja 300 złotych węgierskich i 52 grzywny[72]. Kolejną cześć Uścięcic nabył w 1515 roku za 60 grzywien od Anny, córki nieżyjącego Jana Grzymały, który za życia pełnił urząd wójta w Rozdrażewie. Dobra te należały do Anny po jej matce[73]. W związku z tym, że Anna była nieletnia[74], opiekę nad nią i jej dobrami sprawowali krewni. To właśnie Marcin Grzymała Chwalibogowski, stryj Anny[75] oraz Jarosław Dokowski, jej wuj[76] zobowiązali się do przekazania Maciejowi zakupionej przez niego części wsi[77]. Stało się to jeszcze w tym samym roku, albowiem stryjowie Anny, wspomniany wyżej Marcin Grzymała Chwalibogowski oraz Piotr Grzymała Golutowski potwierdzili, że otrzymali od Macieja, obiecaną za część Uścięcic, kwotę[78]. Inną część w Uścięcicach kupił Maciej za tę samą kwotę od rodzeństwa, Anny i Jarosława Dokowskich[79]. Rok 1515 to również data kupna przez Macieja za sumę 200 grzywien części w Uścięcicach należącej do księdza Jana Opalińskiego, kustosza katedralnego poznańskiego[80]. Kolejny nabytek w Uścięcicach stanowiła część, która należała do Piotra Rosnowskiego. Kosztowała ona Macieja 150 grzywien[81].

Dalsza aktywność Macieja na polu powiększania majątku koncentruje się wokół działań mających na celu włączenie do swych dóbr Otusza, wsi znajdującej się w powiecie poznańskim. W 1518 roku kupił Maciej za 516 grzywien połowę całej wsi od Tomasza Otuskiego zwanego Nogiec[82]. Zapewne część tej wsi weszła w skład dóbr Macieja wraz z ziemiami, jakie kupił za 250 grzywien w 1519 roku od panien Małgorzaty i Katarzyny, córek nieżyjącego Stanisława Kozłowskiego, które to ziemie stanowiły trzecią część majątku, jaki kobiety odziedziczyły po ojcu i matce[83].

W 1521 roku kupił Maciej za 150 grzywien połowę wsi Cieśle, znajdującej się w powiecie poznańskim, od Jana Grzebienickiego i jego siostry Katarzyny, żony Macieja Sandzińskiego[84]. Jednakże majątek ten prawem bliższości należał do Marcina Ciesielskiego i Wojciecha Sandzińskiego, którzy sprzedali w 1524 roku to prawo Maciejowi za 150 grzywien[85] oraz do Barbary, żony Jarosława Gorajskiego, która z kolei pozbyła się swego prawa bliższości za 300 grzywien[86]. W 1523 roku w posiadaniu Macieja znalazła się połowa wsi Wilkowo, którą zakupił za 300 grzywien od Sędziwoja Przetockiego[87]. Ten sam sprzedał mu dwa lata później trzy półłany osiadłe w tej samej wsi za 350 grzywien[88]. W 1526 roku kupił od Jana Więckowskiego i jego żony Jadwigi Dąbrowskiej, wdowy po Mikołaju Rosznowskim za 500 grzywien całe ich części we wsiach Wielkie i Małe Więckowice, znajdujących się w powiecie poznańskim[89].

Żoną Macieja była Katarzyna Piekarska, córka Hugona i Beaty, której posag został zabezpieczony przez Macieja na połowie Niegolewa kwotą 350 złotych węgierskich. Ponownie zabezpieczył Maciej posag żony na połowie Niegolewa i Wysoczki w 1527 roku[90]. W 1511 roku Katarzyna Piekarska potwierdziła przed sądem, że odebrała od ojca Hugona ojcowiznę i macierzyznę we wsi Piekary w powiecie kościańskim[91]. Ta sama zapiska przekazała informację o tym, że matka Katarzyny, Beata już nie żyła. W związku ze śmiercią żony Beaty, Hugon jako wdowiec zobowiązany był do wydzielenia swym dzieciom macierzyzny, czyli dóbr, które zostały wniesione do małżeństwa przez żonę. O ile ojciec zobowiązany był do wydzielenia dzieciom macierzyzny po śmierci żony, o tyle wydzielenie w takiej sytuacji ojcowizny należało już do rzadkości i wynikało tylko i wyłącznie z norm prawa zwyczajowego, a zatem nie obowiązywało ojca w sytuacji pozwania go do sądu[92]. Kwestia dzierżenia przez Katarzynę nieruchomości pochodzącej z macierzyzny nie budzi wątpliwości, albowiem do dóbr z macierzyzny wszystkie dzieci, czyli zarówno synowie jak i córki, miały równe prawa[93]. Natomiast sytuacja wydzielenia córce nieruchomości w dobrach ojcowskich w sytuacji śmierci matki nie należała do powszechnych. Według prawa córki mogły dziedziczyć w dobrach ojcowskich tylko w przypadku braku braci rodzonych[94], co może uprawniać do sądu, że Katarzyna była jedynaczką. Bardziej prawdopodobnym wydaje się jednak, że fakt zapisu Katarzynie nieruchomości na majątku ojca nie wynikał ze śmierci jej matki, a dalej braku rodzonych braci, ale z tego, że wyszła ona za mąż, a zatem stanowił jej posag. Bowiem posag pieniężny czy też w nieruchomościach (co jednak zdarzało się rzadziej) dawał ojciec na ogół ze swych dóbr jako część dziedziczną córki[95].

Maciej zostawił po sobie liczne potomstwo: pięć córek i sześciu synów. W 1529 roku pojawiła się informacja o córce Macieja Annie, żonie Łukasza Gołutowskiego (Gułtowskiego), którego ojciec Marcin zapisał synowej 500 złotych wiana oprawionego wraz z posagiem na wsi Piotrowo, leżącej w powiecie kościańskim[96].

Informacja o kolejnej córce – Dorocie pochodzi z 1537 roku, a dotyczy tej samej kwestii, co w przypadku Anny. Wincenty Zdzarowski, ojciec Hipolita, oprawił swej synowej Dorocie posag i wiano w kwocie 500 zł na wsiach Zdzarowita i Brudzewo[97]. W 1555 roku Dorota była już wdową[98]. Po śladach zachowanych w źródłach należy stwierdzić, że Dorota była żoną Hipolita Zdzarowskiego w latach 1534-1552, natomiast wdową po nim w okresie 1555-1577[99].

W 1538 roku źródła przekazały wiadomości o następnej córce Macieja – Jadwidze, której mąż Andrzej Konarzewski oprawił sumę posażną i wienną w wysokości 500 złotych na połowie wsi Konarzewo, na mieście Bytyń i osiadłych częściach wsi Witkowice, Gorgoszewo, Roszczki oraz na nieosiadłej części wsi Będowo. Wszystkie te dobra znajdowały się w powiecie poznańskim[100].

Czwartą córką Macieja była Katarzyna, której mąż Jan Chobieniecki zapisał w 1541 roku tytułem posagu i wiana 500 złotych na Zakrzewie w powiecie kościańskim[101].

Ostatnią córką Macieja była Barbara, żona Jana Brodnickiego, której mąż w 1554 roku oprawił posag i wiano kwotą 800 złotych na połowie należącej do niego części miasta Brodnica i na połowie znajdujących się w jego posiadaniu wsi Lubonia i Chorynia w powiecie kościańskim[102]. W 1565 roku Barbara była już wdową, a brat jej zmarłego męża – Maciej Brodnicki zapisał jej na połowie wsi Chorynia (powiat kościański) 800 złotych tytułem posagu i wiana[103]. W 1572 roku doszło między Barbarą a Maciejem do sporu, którego przedmiot jest nieznany[104]. Drugim mężem Barbary w latach 1578-1579 był Andrzej Belęcki, burgrabia ziemski kościański. W 1591 roku Barbara po raz kolejny figurowała w źródłach jako wdowa. Zmarła między 1606 a 1614 rokiem[105].

W 1543 roku pojawiła się informacja o synach Macieja, a byli nimi: Mikołaj, Jan, Maciej, Marcin, Stanisław i Jakub[106].

Ostatnia wzmianka o Macieju jako o żyjącym pochodzi z 1541 roku[107], natomiast po raz pierwszy jako zmarłego wspomina się go w 1554 roku[108]. Jednak prawdopodobnie nie żył już w 1543 roku[109]. W 1564 roku Katarzyna Piekarska, wdowa po Macieju skasowała swą oprawę[110].

Bracia Niegolewscy: Mikołaj, Jan, Maciej, Marcin, Stanisław i Jakub pojawili się w źródłach wszyscy równocześnie. W 1543 roku kupili za 200 grzywien wyderkafem od Wojciecha Otuskiego jego część dziedziczną Otusza, znajdującego się w powiecie poznańskim[111]. Skoro razem występowali przed sądem, a dobra przez nich zakupione weszły w skład jednej masy majątkowej, a nie w posiadanie jednego z nich, można by wnioskować, że już w 1543 roku byli braćmi niedzielnymi, a więc dzierżone przez nich dobra były ich wspólną własnością[112]. Wydaję się, że mogła to być współwłasność części idealnych, która tym różniła się od własności pospólnej ręki, że każdy z właścicieli majątku mógł swobodnie dysponować swoim działem[113]. Świadczyć może o tym zapiska z 1549, która informuje o długu w wysokości 100 grzywien, jaki ciążył na Stanisławie Lwowskim, synu nieżyjącego kasztelana kowalskiego Marcina Lwowskiego z Ostroroga, względem tylko jednego z braci Niegolewskich – Mikołaja[114]. Własność pospólnej ręki wykluczała by taką sytuację, albowiem Mikołaj nie mógł by sam swobodnie dysponować majątkiem, będąc w tej kwestii ograniczonym przez pozostałych braci[115]. Podobnie w 1551 roku Mikołaj wystąpił samodzielnie, dostając od Wojciecha Konarskiego wieczną rezygnację z sum, jakie stanowiły dochód z połowy Trzcielina i Dębna Wielkiego[116]. W powyższym rozumieniu niedział jednak trudno odnieść do czasów nowożytnych. Powszechna w wiekach średnich niedzielność wśród członków rodziny, w XVI wieku była już raczej tylko zjawiskiem czysto prawnym, formalnym, któremu w praktyce towarzyszyło całkowicie odrębne gospodarowanie braci. Prowizoryczność niedziału wynikała ze względów formalnych, kiedy to nie można było dokonać podziału majątku bądź też, gdy z jakichś powodów nie chciano jeszcze takich działów przeprowadzać. Powodem takim mogła być nieletniość części rodzeństwa[117]. Oficjalnie jako bracia niedzielni figurowali Niegolewscy w źródłach w 1552 roku, kiedy to Jan z Opalenicy, pełniący obowiązki zastępcy starosty wojewody poznańskiego, zapisał im 200 złotych polskich tytułem ciążącego na nim długu. Tym razem jednak wśród braci Niegolewskich zabrakło Jana[118], a odbiór zapisanej Niegolewskim przez Opaleńskiego sumy potwierdzili w imieniu własnym i braci – Stanisława i Jakuba – Mikołaj, Maciej i Marcin[119]. Jan Niegolewski nie pojawił się w źródłach również w latach późniejszych, a zatem informacja o nim pochodząca z 1543 roku jest pierwszą i zarazem jedyną. W 1555 roku przeciw Mikołajowi, Maciejowi, Marcinowi, Stanisławowi i Jakubowi Niegolewskim wystąpili Andrzej i Łukasz, synowie nieżyjącego Wojciecha Otuskiego, którzy byli dziedzicami na części wsi Otusz oraz ich stryjowie i opiekunowie Stanisław i Michał Otuscy. Domagali się oni od Niegolewskich 200 grzywien tytułem zastawu, jaki został im w tejże kwocie poczyniony przez Wojciecha Otuskiego na części Otusza[120].

Istotnym wydarzeniem w dotychczasowej historii braci Niegolewskich był proces rozpadu formalnej bądź też rzeczywistej wspólnoty niedzielnej. W 1559 roku bracia podzielili między siebie, będący dotychczas ich wspólnym mieniem, majątek. Przy okazji źródło podało informacje o tym, jak wyglądały zależności wiekowe między braćmi, o których dotychczas pośrednio świadczył porządek, w jakim bracia byli wymieniani w dokumentach sądowych. Kolejność według starszeństwa przedstawiała się następująco: Mikołaj, Maciej, Marcin, Stanisław i Jakub[121].

Mikołaj, najstarszy z braci, w 1559 roku w wyniku podziału niedziału braterskiego, stał się właścicielem połowy wsi Otusz, części tej samej wsi, która należała do Niegolewskich na zasadach wyderkafu, połowy wsi Wysoczka (powiat poznański) oraz uzyskał od braci dopłatę do tych dóbr w wysokości 250 złotych[122]. Od Łukasza Otuskiego w 1562 roku Mikołaj dostał na wieczność w darowiźnie całe osiadłe części wsi Otusz oraz nieosiadłe Radwankowo. Donacja ta dotyczyła również działającego z Niegolewskim[123] – Jana Tomickiego, kasztelana rogozińskiego[124]. Jednakże w 1567 roku obaj, Niegolewski i Tomicki zwrócili Otuskiemu, darowane przez niego im dobra[125]. W 1562 roku Łukasz Otuski przelał na Mikołaja Niegolewskiego i Jana Tomickiego prawo do dochodzenia główszczyzny za głowę zabitego stryja Łukasza – Stanisława zwanego Chwicz od Jana Wielżyńskiego Dupki[126]. W 1562 roku Mikołaj przekazał prawo do czynszów z połowy Trzcielina i Dębna Wielkiego, które mu w 1551 roku darował Wojciech Konarski, Łukaszowi Gułtowskiemu[127]. Żył Mikołaj jeszcze w 1570 roku[128].

Maciej Niegolewski samodzielnie wystąpił w 1558 roku, kiedy to Stanisław Lwowski Ostroróg, starosta międzyrzecki, sprzedał mu wyderkafem za 3 000 złotych całą wieś Kunino Wielkie, leżącą w powiecie poznańskim[129]. W tym samym roku Stanisław Ujejski przelał na Macieja Niegolewskiego swe prawa do długu, jaki zaciągnął u niego i zabezpieczył na wsi Krąpiewo i tamtejszym wójtostwie Maciej Myjemski. Cesja dotyczyła także dalszego procesowania się z Myjemskim w sprawie niespłaconej należności[130]. Z kolei Maciej w 1562 roku przelał to prawo na Łukasza Gułtowskiego[131]. W 1559 roku przy podziale majątku po ojcu i matce, który dotąd był we wspólnym posiadaniu braci, Maciejowi dostała się czwarta cześć Niegolewa z sześcioma osiadłymi na niej kmieciami oraz czteroma zagrodnikami, połowa wsi Wysoczka (powiat poznański) oraz będąca w posiadaniu Niegolewskich na prawach wyderkafu wieś Kunino[132]. W 1563 roku Urszula z Sierpca, wdowa po kasztelanie kowalskim Marcinie Lwowskim, mocą danego jej przez córkę Annę, żonę stolnika lwowskiego Prokopa Sieniawskiego, pełnomocnictwa, sprzedała wyderkafem za 1 500 złotych Maciejowi oraz Jakubowi Niegolewskim całe, należące do Anny jej części dziedziczne znajdujące się w we wsi Brody Wielkie oraz swoje – części, które zostały jej na tej wsi oprawione[133]. W 1569 roku Maciej nabył na zasadach wyderkafu całe osiadłe części wsi Otusz oraz nieosiadłe Radwankowa, które to dobra, tytułem oprawy po pierwszym mężu, bezprawnie miała w posiadaniu Małgorzata Wieczkowska, żona Łukasza Chraplewskiego. Oprócz wyżej wymienionych ziem, kupił Maciej od Łukasza Otuskiego jeszcze plac w Otuszu zwany Frączkowskim. Nowe nabytki kosztowały go w sumie 1 000 złotych[134]. W 1571 roku Maciej kupił wyderkafem od Łukasza Otuskiego kolejne ziemie we wsi Otusz: trzy łany nieosiadłe i jeden łan osiadły[135]. W 1579 jako spadkobierca swego zmarłego brata Stanisława, odebrał od Jana Kostki , wojewody sandomierskiego dług w wysokości 4 000 złotych, którą to kwotę wojewoda był winien Stanisławowi z wyderkafowanych przez Niegolewskiego wsi, wchodzących w skład tzw. dóbr jarosławskich: Rudkowic (Rudołowic) i Rozwieńskiej Woli[136]. W tym samym roku pojawiła się informacja o długu w wysokości 784 złotych, jaki winni byli Maciejowi i Jakubowi Niegolewskim bracia Gnińscy: Jan, Stanisław, Kasper i Jakub[137]. Po raz ostatni jako żyjący wystąpił Maciej w 1580 roku[138], natomiast trzy lata później figurował już jako zmarły[139]. Synami Macieja byli uczciwi: Marcin, Jakub i Wawrzyniec, którym zapisał  w 1577 roku sumę 600 złotych polskich, zabezpieczoną na wsi Wysoczka[140].

Pierwsze informacje o Marcinie pochodzą z 1537 roku, kiedy to został studentem Uniwersytetu we Frankfurcie nad Odrą. Kontynuował on naukę w 1545 roku na uniwersytecie w Lipsku[141].

Marcin w 1559 roku z działów braterskich uzyskał całą wieś Wilkowo oraz części wsi Wielkie i Małe Więckowice, a także łan nieosiadły we wsi Wierzeja (powiat poznański) i dopłatę od braci w wysokości 400 złotych[142]. Łan Warszynczewski, który przypadł mu w wyniku podziału majątku, został wieczyście sprzedany wszystkim braciom Niegolewskim w 1543 roku przez Marcina Wierzejskiego. Wieczystą rezygnację łanu na rzecz Marcina potwierdzili w 1570 roku bratankowie zmarłego Wierzejskiego – Szymon i Wojciech Ciesielscy[143]. W 1559 roku pozostali bracia sprzedali Marcinowi za 3 000 (1 000[144])złotych części Kozłowa[145], z wyjątkiem lasu Wygorzel, koło granicy Uścięcic[146].

Żoną Marcina była Zofia Proska, córka Macieja i Anny. Pierwsza informacja o Marcinie i Zofii jako małżeństwie pojawiła się w 1557 roku[147]. Dwa lata później Marcin oprawił żonie sumę posażną i wienną w kwocie 2 000 złotych na wsi Wilkowo, zachowując dla siebie na wyłączność Więckowice i Kozłowo[148]. W 1565 roku Zofia odebrała od rodziców należne jej po nich dobra[149]. Ostatni raz jako żyjący wystąpił Marcin w źródłach pod rokiem 1570[150].

W 1574 roku Zofia figurowała jako wdowa po Marcinie i przyszła żona Jana Pawłowskiego z Wierzbna[151]. W 1575 roku Jan Spławski zobowiązał się braciom  Marcina – Maciejowi, Jakubowi i Stanisławowi, że  czasie 12 tygodni po  śmierci Zofii Proskiej zwróci im 2 000 złotych polskich, w której to kwocie zabezpieczono jej posag. Zofia żyła jeszcze w 1577 roku. W 1577 roku bracia Maciej i Stanisław Niegolewscy przekazali najmłodszemu bratu Jakubowi prawo do tych klejnotów i srebra, jakie zostawił w spadku Marcin oraz do tych, jakie wzięła z Wilkowa Zofia Proska po śmierci męża[152].

Stanisław, czwarty z braci, podobnie jak jego Marcin, w 1537 roku został studentem Uniwersytetu we Frankfurcie nad Odrą, natomiast w 1545 roku kontynuował naukę na Uniwersytecie w Wittenberdze[153].

W 1558 roku uzyskał dokument uprawniający go do corocznego podejmowania 40 beczek soli z żup bydgoskich za opłatą 1 grzywny od beczki[154]. W 1559 roku w wyniku podziału dotychczas wspólnego braciom majątku dostał całą wieś Uścięcice (powiat kościański) z lasem Wygorzel należącym do Kozłowa[155]. W 1577 roku Stanisław występował jako współspadkobierca brata Marcina. Zofia ze Sprowy, żona wojewody sandomierskiego i podskarbiego ziem pruskich zastawiła mu w ziemstwie przeworskim Rudołowice, a także młyn oraz pewnych kmieci w Woli Rozwienieckiej za 4 000 złotych polskich, zapisanych jej przez Stanisława tymczasowo[156].

Kolejna informacja o Stanisławie pochodzi z 1579 roku i określa go jako nieżyjącego[157]. Stanisław nie zostawił potomstwa, zapewne nie miał też żony[158].

Jakub, najmłodszy z braci, uzyskał w 1559 roku, po podziale majątku, trzy części Niegolewa[159], która to wieś w 1580 roku miała 10 łanów, 8 zagrodników, 1 komornika, 2 kolonistów i 1 owczarza[160]. W 1564 roku Jakub zapisał swojej przyszłej żonie Annie, córce Janusza Przecławskiego 2 500 złotych wiana, które wraz z sumą posażną zabezpieczył w formie zastawu na całym bądź na połowie Niegolewa[161]. W 1565 roku Anna była już żoną Jakuba. Wtedy to Jakub zwiększył sumę jej oprawy do 2 700 złotych[162]. Dziesięć lat później Jakub oprawił swej żonie posag i wiano kwotą 3 700 złotych na połowie Niegolewa, Więckowic Wielkich, Więckowic Małych i Wilkowa[163]. W 1595 roku Anna otrzymała od męża prawo do dożywotniego posiadania i czerpania dochodów ze wsi Śliwno i Wąsowo[164]. Jak już wspomniano w 1577 roku uzyskał Jakub do braci Macieja i Stanisława prawo do klejnotów i sreber, jakie pozostały po zmarłym Marcinie Niegolewskim[165]. W 1579 roku pojawiła się informacja o długu w wysokości 784 złotych, jaki winni byli Maciejowi i Jakubowi Niegolewskim bracia Gnińscy: Jan, Stanisław, Kasper i Jakub[166]. Odbiór sumy 780 złotych od Kaspra Gnińskiego potwierdził już sam Jakub w 1583 roku[167]. W 1580 roku ziemie we wsi Kozłowo obok Jakuba Niegolewskiego posiadała Zofia z Tęczyna, kasztelanowa międzyrzecka. Podatki płacono w tej wsi od 4,5 łana, 5 zagrodników, 4 komorników, 1 osadnika i 0,5 łana karczmarskiego[168]. W 1583 roku opiekunowie Zofii i Urszuli, córek zmarłego Jana Świdwy, tj. Katarzyna z Ostroroga, ich matka oraz Jakub Kąsinowski sprzedali Jakubowi za 30 000 złotych miasto Kaźmierz, całe wsie Nowawieś i Gorzyszewice, osiadłe częsci w Chlewiskach i Brodziszewie oraz nieosiadłe Boguszyce, z wyjątkiem lasu w Brodziszewie[169]. W 1588 roku uzyskał Jakub intromisję do tych dóbr[170], czyli oficjalne wprowadzenie w ich posiadanie. W 1583 roku został Jakub jednym z opiekunów małoletniego Stanisława, syna swego teścia Janusza Przecławskiego[171]. W 1584 roku w związku z tym, że Jakub był spadkobiercą swego nieżyjącego już brata Macieja, został pozwany przez Annę Granowską, córkę zmarłego Piotra i jej opiekunów o 172 złotych, które z nieznanego tytułu był jej winien Maciej Niegolewski[172]. Jakub spłacił dług w 1590 roku[173]. Jakub był też tymczasowym posiadaczem Śliwna i Wąsowa, które niegdyś sprzedał mu i jego bratu Maciejowi na zasadach wyderkafu Mikołaj Tomicki, kasztelan gnieźnieński za sumę 8 000 złotych polskich. Tomicki przedłużał okres czerpania dochodów z wyżej wymienionych wsi przez braci Niegolewskich, co kosztowało ich dodatkowe 2 000, 1 000, 1 000, 3 000 i w 1584 kolejne 2 700 złotych polskich[174]. W 1580 roku Jakub Niegolewski posiadał na Śliwnie 18 łanów osiadłych, 2 ćwierci karczmarskich, 6 zagrodników, 3 komorników i 1 kowala[175], zaś na Wąsowie 24 łany osiadłe, 3 pół- łanki karczmarskie, 4 zagrodników, 6 komorników, kowala, 15 owiec i owczarza[176]. W 1580 roku Jakub był jednym z posiadaczy Więckowic, które w nierównych częściach należały jeszcze do Anny, Stanisława i Fabiana Więckowskich. W tym czasie było w Więckowicach 11 łanów kmiecych i ćwierć karczmarska[177]. W 1584 roku Jakub sprzedał całe swe części dziedziczne w osiadłych wsiach Wielkie i Małe Więckowice i nieosiadłej wsi Przyma Andrzejowi Wieczkowskiemu za 3 000 złotych polskich[178].  Jako spadkobierca brata Macieja w 1585 roku potwierdził odbiór od Łukasza Otuskiego sumy 1 000 złotych, która została zapisana Maciejowi wyderkafem na częściach Otusza i Radwankowa[179]. W 1585 roku zwrócił Jakub Bernardowi Krzyckiemu, podstarościemu barskiemu 500 złotych polskich, która to suma stanowiła czwartą część kwoty[180], jaką Niegolewski był winien jego nieżyjącemu ojcu – Andrzejowi[181]. W 1586 roku Jakub sprzedał za 2 200 złotych na zasadach wyderkafu na okres dwóch lat połowę wsi Otusz Janowi Szlachcińskiemu[182]. W 1587 roku Jan Szlachciński już nie żył, a jego spadkobierca brat Andrzej przelał prawa do sumy 2 200 złotych z wyderkafowanych przez Niegolewskiego Janowi dóbr, wdowie po tymże Janie Szlachcińskim – Jadwidze Pomorzańskiej[183]. Ta z kolei rok później wydzierżawiła te ziemie Jakubowi Niegolewskiemu za 88 złotych polskich[184]. W 1588 roku Jakub uzyskał od Baltazara Zadorskiego i Małgorzaty Kozłowskiej, wdowie po Janie Strzeleckim, opiekunów dzieci tegoż Jana Strzeleckiego, a mianowicie Jana, Mikołaja i Wojciecha, prorogację, czyli przedłużenie terminu zapłaty, należnej im z nieznanego tytułu, kwoty 5 000 złotych polskich[185]. Sytuacja powtórzyła się w roku następnym[186]. 200 złotych polskich  winien był oddać Jakub w 1595 roku Dorocie Goczałkowskiej, córce nieżyjącego Jana Goczałkowskiego i Anny Zdzarowskiej, a w razie jej śmierci zwrot wyżej wymienionej kwoty mieli prawo egzekwować brat Doroty Wojciech i siostra Katarzyna[187]. Odbiór długu w wysokości 650 złotych polskich potwierdził w 1598 roku Jan Zdzarowski, syn nieżyjącego Marcina i opiekun Zofii i Anny Zdzarowskich, córek i spadkobierczyń zmarłego Wojciecha Zdzarowskiego, na które siostry to przeszło prawo do jego egzekucji[188]. Z kolei jako dłużnicy Jakuba w kwocie 1 000 złotych figurowali w 1588 roku małżonkowie – Maciej Kierski i Małgorzata Szułdrska[189], którzy wywiązali się ze swych zobowiązań w 1589 roku[190]. Nieżyjący brat Maciej zostawił Jakubowi w spadku do wyegzekwowania dług w wysokości 3 000 złotych polskich od spadkobierców Mikołaja Tomickiego – jego braci Piotra i Andrzeja oraz syna Łukasza. W 1589 roku z powodu niespłaconej przez nich kwoty, starał się Jakub o usunięcie siłą opornych dłużników z miasta Obrzycka, nieruchomości należącej do Tomickich[191]. W 1589 roku Jakub wraz z małżonką Anną zapisali 2 000 złotych polskich Maciejowi Withońskiemu, mieszkańcowi Poznania[192], który to odebrał obiecaną mu kwotę w 1595 roku[193]. W 1594 roku Jakub Niegolewski sprzedał na zasadach wyderkafu na trzy lata całą wieś Wysoczka Maciejowi Sczytowskiemu za 2 000 złotych polskich[194]. Według danych z 1580 roku miał Jakub w Wysoczce 9 łanów, 3 zagrodników, 1 pustkę i półłanek z karczmą[195]. Bracia Andrzej i Stanisław Koczińscy kupili od Jakuba w 1595 roku prawo do rocznych dochodów z połowy wsi Otusz za sumę 3 000 złotych polskich[196]. W 1595 roku małżeństwo Jakub i Anna Niegolewscy byli dłużni Annie Zakrzewskiej, wdowie po Janie Kamieńskim 800 złotych[197]. W 1596 roku kupił Jakub na prawach wyderkafu za 3 000 złotych polskich całą wieś Kromolicze od Jana Czarnkowskiego, syna nieżyjącego kasztelana rogozińskiego i starosty kościańskiego Wojciecha Czarnkowskiego[198]. W 1598 roku Jakub sprzedał za 2 500 złotych polskich swoje dziedziczne posiadłości we wsi Wierzeja w powiecie poznańskim Stanisławowi Wielzińskiemu z tejże wsi[199]. W 1598 roku Jakub kupił za 30 000 złotych polskich wsie Śliwno i Wąsowo od Piotra i Andrzeja Tomickich, synów nieżyjącego Jana, kasztelana gnieźnieńskiego[200]. Swoje prawa do tej wsi sprzedał mu również kolejny z braci Tomickich – Łukasz za kwotę 15 000 złotych polskich[201]. Wsie te były już posiadaniu Jakuba, tyle że na zasadach wyderkafu, które to prawo do nich nabył on niegdyś za 18 000 złotych polskich od nieżyjącego już w 1598 roku Mikołaja Tomickiego, wuja Piotra, Andrzeja i Łukasza Tomickich[202]. W 1598 roku nastąpiła więc zmiana formy własności w stosunku do wyżej wymienionych wsi z wyderkafu na posiadanie wieczyste. W 1599 roku Jakub otrzymał od rajców w Grodzisku i zarazem kuratorów tamtejszego szpitala, sławetnego Jana Dobrowolnego i postrzygacza Jerzego sumę 200 złotych polskich, którą z kolei zapisał na rzecz tegoż szpitala. Kwota ta została zabezpieczona na całej wsi Śliwno i miała być wypłacana szpitalowi stopniowo w wysokości 17 złotych polskich rocznie, czyli w kwocie wartej rocznemu czynszowi z tejże wsi[203]. W 1599 roku Jakub sprzedał na trzy lata prawa do dochodów ze wsi Wilkowo i Wysoczka za 10 000 złotych polskich Walentemu Chylińskiemu[204]. W 1600 roku Walenty Chyliński nabył od Jakuba prawo do wiecznego posiadania osiadłych części wyżej wymienionych wsi. Ze sprzedaży wyłączono jednak kilku poddanych chłopów. Chyliński kupił także od Niegolewskiego pustą płosę ziemi zwaną Chrząszczka. Cała transakcja kupna kosztowała Chylińskiego 17 000 złotych polskich[205]. W 1600 roku prawa do dochodów ze wsi Wąsowo sprzedał Jakub na okres jednego roku za kwotę 3 650 złotych polskich Wawrzyńcowi Skórzewskiemu[206]. Po upływie określonego w umowie roku prawa Skórzewskiego do posiadania Wąsowa na zasadach wyderkafu wygasło. Kolejnym właścicielem tejże wsi na takich samych zasadach, tyle że za sumę 10 000 złotych polskich nabył Maciej Zakrzewski sive Belęcki[207]. W 1602 roku Jakub Niegolewski podarował swemu synowi Janowi całe Uścięcice oraz części we wsi Kozłowo w powiecie kościańskim i we wsi Otusz w powiecie poznańskim[208]. W 1602 roku Jakub wraz z żoną Anną sprzedali na zasadach wyderkafu wieś Śliwno na jeden rok za 10 000 złotych polskich Andrzejowi Kociuskiemu[209].

W 1605 roku wspomniano Jakuba jako zmarłego[210]. Jego żona- Anna umarła w 1617 roku[211]. Ze związku z Anną Przecławską miał Jakub trzech synów: Jana, Andrzeja i Macieja oraz cztery córki: Zofię, Annę, Jadwigę oraz Elżbietę[212].

W 1593 roku na kartach źródeł pojawiła się córka Jakuba – Zofia, której Jan Kiszewski jako swej przyszłej żonie zapisał 5 000 złotych polskich tytułem posagu i wiana zabezpieczonych na połowie wsi Kiszewo i Kiszewo Małe, na połowie młynu w Kiszewie Wielkim i na połowie sumy 3000 złotych polskich  (z wyjątkiem pewnych, określonych sum od tej kwoty), na jaką jemu i księdzu Stanisławowi Kiszewskiemu wyderkafował na wsiach Nowa Wieś i Nądnie opat lubiński, nieżyjący już Abraham Zbanski. Ślub Zofii i Jana odbył się krótko po 8 lutego 1593 roku[213]. Jakub Niegolewski zalegał z wypłatą posagu swej córce. Dług tytułem posagu w  wysokości 3 000 złotych polskich został wypłacony mężowi Zofii – Januszowi Kiszewskiemu w 1594 roku[214]. Brat i spadkobierca Janusza Kiszewskiego – Stanisław sprawował funkcję opata klasztoru w Lublińcu[215].  Rok później Zofia już jako wdowa kupiła na prawach wyderkafu za 6 000 złotych polskich całą wieś Ordzino od podkomorzego poznańskiego Piotra Czarnkowskiego z Czarnkowa[216]. Małżeństwo Zofii i Janusza trwało więc co najwyżej dwa lata. W 1597 roku Zofia figurowała w źródłach jako przyszła żona Wojciecha Malechowskiego, syna nieżyjącego Jana Malechowskiego z Konar. Przyszły małżonek zapisał Zofii kwotę 8 300 złotych polskich tytułem wiana, którą to sumę zabezpieczył na całej wsi Gościejewice w powiecie kościańskim i na połowie reszty swych dóbr, wyjąwszy całą wieś Sowinny[217]. Kolejna córka Jakuba i Anny Przecławskiej – Anna Niegolewska pojawiła się na kartach źródeł w 1599 roku jako żona Jana Kościeleckiego, syna kasztelana bydgoskiego Stanisława Kościeleckiego. W tym że roku wdowa po kasztelanie, matka męża Anny – Anna Baranowska zapisała swej synowej wiano w kwocie 5 000 złotych polskich, zabezpieczone na całych swych wsiach Ochla i Leszkowo, znajdujących się w powiecie pyzdrskim[218]. Sam kasztelanic bydgoski Jan Kościelecki zapisał Annie Niegolewskiej, swej małżonce wiano w wysokości 1 500 złotych polskich, które zabezpieczył na należącej do niego dziedzicznej części wsi Ochla[219]. W 1601 roku Anna Niegolewska w obecności swego męża, ojca oraz krewnego ze strony matki – prawdopodobnie wuja, sprzedała małżonkom Stanisławowi Ziemięckiemu i Zofii Robaczyńskiej dochody z całych, należących do niej osiadłych działów we wsi Karszec oraz pustek w Słowikowicach na okres trzech lat za sumę 4 000 złotych polskich[220].  Małżeństwo Anny z Janem Kościeleckim, kasztelanicem bydgoskim, było pierwszym w rodzinie Niegolewskich mariażem senatorskim. W 1608 roku Anna wystąpiła jako wdowa po kasztelanicu bydgoskim, obecnie żona Zygmunta Gostyńskiego[221]. W związku z powtórnym zamążpójściem w towarzystwie braci – Jana i Macieja skasowała zabezpieczenie posagu na wsiach Ochla i Laszkowo, które zapisał jej pierwszy mąż[222]. Drugi mąż zapisał jej wiano w wysokości 7 000 złotych polskich, które wraz z sumą posażną zabezpieczył na Czerwonejwsi w powiecie kościańskim[223]. W 1608 roku Anna Niegolewska procesowała się z Anną z Kościelca, żoną Krzysztofa Iwińskiego z Tomic[224]. Prawdopodobnie Anna z Kościelca była siostrą zmarłego byłego męża Niegolewskiej, a spór dotyczył kwestii majątkowych związanych ze śmiercią Jana Kościeleckiego i powtórnym wyjściem za mąż wdowy. Anna Niegolewska zmarła w Czerwonejwsi w 1615 roku, na krótko przed 20 grudnia. Pochowano ją tam 7 lutego 1616 roku[225].

Trzecia córka Jakuba – Jadwiga w 1606 roku wystąpiła w źródłach jako przyszła żona Mikołaja Zawadzkiego, który to zapisał jej wiano w wysokości 6 500 złotych polskich oraz zabezpieczył je na Sobiałkowie i Rostempniewie[226].  W 1607 roku Jadwiga była już żoną Mikołaja Zawadzkiego, który powtórnie zapisał jej wyżej wymienioną kwotę, wywiązując się tym samym z zobowiązania danego braciom Jadwigi – Janowi i Maciejowi[227]. W 1610 roku została Jadwiga pełnoprawną dożywotnią współwłaścicielką majątku swego męża[228]. Jadwiga zmarła po 1637 roku[229].

Elżbieta w roku 1615 figurowała jako żona Jana Sobockiego. Umarła między 1631 a 1635 rokiem[230].

Jakub podwyższył status majątkowy rodziny znacznie i przemyślnie powiększając obszar swych dóbr oraz umiejętnie czerpiąc z nich dochody, doskonale orientując się w panującej ówcześnie sytuacji gospodarczej i koniunkturze na ziemię. W skład majątku Jakuba wchodziły odziedziczone po ojcu i bezpotomnie[231] zmarłych braciach dobra oraz ziemie nowe, które weszły w jego posiadanie dzięki środkom czerpanym z dóbr dziedzicznych. Zespoły wsi w powiecie poznańskim należące do Jakuba znajdowały się na terenie parafii: Buk, Niepruszewo, Witomyśl i Duszniki, będąc zarazem kompleksami dóbr wyznaczającymi przebieg granicy powiatu[232]. Dobra te stanowiły znaczny jak na stosunki wielkopolskie szlachecki kompleks majątkowy, co było cechą charakterystyczną dla całego powiatu poznańskiego w tym czasie, a więc około 1580 roku. Oprócz Jakuba właścicielami znacznych obszarów ziemi na terenie tegoż powiatu byli: Marcin Ostroróg Lwowski, Czarnkowscy, Górkowie, Jakub Rokossowski, Krzysztof Sokołowski vel Sokolnicki i inni[233]. Córkę Annę wydał Jakub za mąż za syna senatora Rzeczpospolitej, podnosząc w ten sposób status społeczny Niegolewskich. Jakub udzielał się również dobroczynnie, wspierając finansowo szpital w Grodzisku. Stworzył on doskonały grunt dla kariery swego syna – Jana.

W 1591 roku pojawiła się pierwsza informacja o synu Jakuba – Janie, któremu ojciec przekazał dwóch poddanych z Uścięcic i jednego z Wilkowa[234]. W 1595 roku Jan jako najstarszy spośród trójki synów Jakuba zobowiązał się ojcu, że po jego śmierci wypłaci swym braciom – Andrzejowi i Maciejowi po 15 000 złotych polskich[235]. W tym samym roku Jakub przekazał synowi Janowi całe miasto Kaźmierz z folwarkiem, wsie: Nowawieś i Gorszewice oraz cześci w osiadłych wsiach Chlewiska i Brodziszewo oraz w nieosiadłej wsi Boguszyce. Jan uzyskał również prawo do patronatu nad kościołem[236], co oczywiście wiązało się z pewnymi obowiązkami.

W 1595 roku jako dłużniczka Jana w kwocie 4 000 złotych polskich wystąpiła Agnieszka Konarzewska, córka Melchiora, wdowa po Jerzym Brodowskim[237]. W tym samym roku Agnieszka wystąpiła jako przyszła żona Jana Niegolewskiego, który zapisał jej wiano w wysokości 4 000 złotych polskich i zabezpieczył je na połowie miasta Kaźmierz, na wsiach Gorszewice i Nowawieś oraz na połowie należących do niego działów w Brodziszewie i Chlewiskach[238]. Należy przypuszczać, że suma 4 000 złotych polskich, jaką winna była Agnieszka swemu przyszłemu mężowi była niewypłaconą przez jej ojca sumą posażną. W 1598 roku bracia Agnieszki – Jan, Mikołaj i Andrzej Konarzewscy przekazali siostrze należny jej po rodzicach majątek[239]. Rok później małżonkowie Niegolewscy ustanowili dożywotnią współwłasność ich majątku – Agnieszka stała się pełnoprawną współwłaścicielką dóbr, które do tej pory oficjalnie należały tylko do jej męża[240], co świadczy o dużym zaufaniu Jana do Agnieszki.

W 1595 roku wraz z bratem Andrzejem został Jan jednym z opiekunów dzieci Łukasza Gułtowskiego[241]. Zaś rok później znalazł się wśród opiekunów dzieci kolejnego Gułtowskiego – Wacława, brata Łukasza[242]. Naznaczenie Jana na opiekuna dzieci wynikało zapewne z jego wysokiej pozycji społecznej. Możliwe również, że łączyły go z Gułtowskimi jakieś szczególne więzi przyjaźni. W 1598 roku żona Jana Niegolewskiego – Agnieszka została jedną ze spadkobierczyń zmarłej Doroty Siedleckiej[243].

W 1597 roku rodzicami chrzestnymi syna Jana Niegolewskiego i Agnieszki Konarzewskiej – Jakuba zostali: Jakub Niegolewski, ojciec Jana oraz Jadwiga Rosworowska[244].

W 1598 roku po raz pierwszy źródła przekazały informacje o stanowisku, jakie piastował Jan Niegolewski – był on podsędkiem ziemskim poznańskim[245]. W związku ze śmiercią podsędka ziemskiego poznańskiego Piotra Boboleckiego 25 maja 1598 roku zebrał się w Poznaniu sejmik elekcyjny, którego zadaniem było wytypowanie kandydatów na ten urząd[246]. Spośród czterech kandydatur zaproponowanych przez sejmik król mianował 8 czerwca 1598 roku[247] na ten urząd Jana Niegolewskiego. W 1621 roku Jan Niegolewski awansował na urząd sędziego ziemskiego. Wobec śmierci dotychczasowego sędziego Dobiesława Przeborowskiego wojewoda poznański i starosta garwoliński Jan hrabia z Ostroroga zwołał sejmik elekcyjny kandydatów na wakujący urząd sędziego ziemskiego na 28 czerwca 1621 roku do Poznania[248]. Kandydatura Jana Niegolewskiego znalazła uznanie w oczach króla i został on mianowany na ten urząd 6 lipca 1621 roku[249]. Prawdopodobnym jest, że przy ogromnej liczbie tego typu decyzji co do mianowania urzędników, król podpisywał takie nominacje niemal mechanicznie, a faktycznie o wyborze kandydata decydowała przygotowująca odpowiednie dokumenty kancelaria królewska i jej urzędnicy. W takim wypadku Jan musiałby mieć znajomości w otoczeniu królewskim. Poza tym sam fakt znalezienia się w gronie kandydatów na urząd podsędka, o czym zdecydowała szlachta na sejmiku, świadczy o tym, że Jan cieszył się dobrą opinią wśród samej braci szlacheckiej, a więc zapewne od dawna brał aktywny udział w życiu publicznym swej ziemi i dał poznać się z jak najlepszej strony.

Sędzia ziemski przewodniczył sądowi ziemskiemu, który rozpatrywał wszystkie cywilne i niektóre karne, poza zastrzeżonymi dla sądów grodzkich, sprawy szlachty osiadłej w danej ziemi czy powiecie. Obok sędziego w sądzie tym zasiadali podsędek i pisarz ziemski. Sędzia musiał być zaprzysiężonym szlachcicem- właścicielem ziemskim, osiadłym na terenie, objętym jego urzędniczymi kompetencjami. Za swą pracę pobierał wynagrodzenie od stron procesu, wcześniej z nim ustalone. Sędziego, w przeciwieństwie do podsędka, obowiązywały tzw. incompatibilia, co oznacza, że nie mógł równocześnie sprawować urzędów grodzkich[250]. Jak już wspomniano, urzędników sądu ziemskiego mianował król spośród czterech kandydatów zaproponowanych przez sejmik elekcyjny.

Poparcie Zygmunta III Wazy dla Jana Niegolewskiego wiązało się zapewne z faktem jego przynależności do stronnictwa regalistów i czynnego wspierania decyzji królewskich. Brał on udział w zjeździe protestacyjnym (mającym miejsce 18 lipca 1606 roku w Poznaniu w drugim dniu sądów grodzkich, na które zjechała część szlachty województw poznańskiego i kaliskiego) przeciwko powziętym w Środzie 8 lipca 1606 roku uchwałom popierającym tzw. rokosz Zebrzydowskiego. Zjazd na sądy grodzkie stał się dla regalistów obecnych wcześniej na sejmiku w Środzie kolejną okazją do zamanifestowania swego poparcia dla Zygmunta III Wazy. Pod protestem wobec średzkich uchwał rokoszowych swój podpis złożył m. in. Jan Niegolewski[251]. Wystąpił on również przeciwko uchwałom nielegalnego zjazdu szlachty wielkopolskiej, który miał miejsce w Kole[252] w lutym 1607 roku już po tzw. ugodzie janowskiej, jaką zawarli rokoszanie z królem. Na zjeździe tym szlachta domagała się od króla, aby nie czynił nowych zaciągów wojska, a senatorowie przybyli na planowany sejm, na którym miano rozstrzygnąć sporne kwestie, które doprowadziły do rokoszu, bez swoich pocztów wojskowych[253].

O pozycji Jana Niegolewskiego wśród szlachty wielkopolskiej świadczy fakt obioru go na marszałka sejmiku deputackiego i zjazdu na pospolite ruszenie województw poznańskiego i kaliskiego, który odbył się w Środzie 13 września 1621 roku[254]. Wcześniej, tuż po mianowaniu go na podsędka Jana Niegolewskiego kilkakrotnie proszono na świadka przy transakcjach kupna- sprzedaży[255].

Należy stwierdzić, że Jan Niegolewski jako podsędek ziemski a następnie sędzia ziemski należał do elity władzy w Wielkopolsce. Za czasów panowania Zygmunta III Wazy taką elitę stanowiły osoby piastujące urzędy o istotnym znaczeniu politycznym bądź też prestiżowym. W związku ze słabo rozwiniętym aparatem administracyjnym w Rzeczpospolitej niewiele urzędów dawało faktyczną władzę sprawującym je osobom. Należały do nich m.in. urzędy związane z sądownictwem. Kolejne szczeble w formalnej hierarchii zajmowali: podkomorzowie, starostowie grodzcy, sędziowie, podsędkowie i pisarze ziemscy. Za nimi postępowały niższe urzędy ziemskie i grodzkie. Zajmowane w tej hierarchii przez Jana Niegolewskiego miejsce skutkowało prestiżem i dawało prawo do posługiwania się tytułem generosus, czyli pośrednim między nobilius a magnificus. Jako podsędek czerpał Jan dochody z opłat sądowych, nie były to jednak zbyt duże sumy. Dochody pisarza ziemskiego, który miał podobną pozycję jak podsędek ziemski, regulowała konstytucja sejmowa z 1576 roku, określając przysługującą mu opłatę sądową w wysokości pół grosza-grosz od sprawy. Jan Niegolewski należał do kategorii ludzi nowych, czyli takich którzy byli pierwszymi przedstawicielami swych rodzin robiącymi karierę. Osiągnięcie trwałej, stabilnej pozycji społecznej wiązało się z koniecznością zbudowania silnego zaplecza ekonomicznego oraz uzyskania akceptacji ze strony starych rodzin, które odnosiły się z niechęcią do rodzin nowych, konkurujących z nimi do władzy[256]. Istotne znaczenie dla kariery Jana miała również jego przynależność do stronnictwa regalistów. Łaska królewska przejawiająca się w m.in. mianowaniu swoich popleczników na urzędy, miała bodajże największe znaczenie dla kreowania elit nie tylko politycznych, ale i finansowych.

Członkowie rodzin nowych stabilizowali swą pozycję przede wszystkim poprzez budowanie i wspieranie kościołów i instytucji dobroczynnych[257], co było formą mecenatu, ale także wynikało z troski o zbawienie, którego zapewnienie dawały odpowiednie ofiary na rzecz kościoła i wynikające z nich modły za duszę ofiarodawcy. I tak w 1599 roku Jan Niegolewski zapisał na rzecz wikarych przy kościele katedralnym w Poznaniu  14 grzywien, jakie stanowiły roczny czynsz z całej wsi Brzeźno w powiecie poznańskim[258]. W tym samym roku wsparł misjonarzy przy kolegiacie św. Stanisława w Szamotułach, zapisując im 102 grzywny czynszu (przeniesionego ze wsi Będlewo) wypłacanego stopniowo po 7 grzywien rocznie, zabezpieczając go na mieście Kaźmierz, folwarku Nowawieś, na wsi Gorzewice oraz na działach we wsiach Brodziszewo i Chlewiska[259]. Zobowiązało to duchownych do co najmniej 14-letnich modlitw za swego ofiarodawcę. W 1629 roku w kościele w Kaźmierzu, mieście będącym jego własnością, zorganizował Bractwo Św. Anny, fundując jednocześnie kaplicę[260]. Oznacza to, że Jan czerpał spore dochody, albowiem ufundowanie kaplicy wymagało dużych środków.

Zdobycie akceptacji starych rodzin następowało zazwyczaj drogą zawierania małżeństw. Taki sposób walki o stabilizację społeczną możliwy był jednak dopiero wtedy, gdy homo novus zdobył stosunkowo istotne znaczenie polityczne[261]. Tak też było w przypadku Jana, albowiem korzystnie wydał za mąż najstarszą córkę, Barbarę, która poślubiła w 1620 roku Jana Mielżyńskiego, członka wysoko postawionej i znanej magnackiej rodziny wielkopolskiej. Z Mielżyńskimi związał rodzinę Niegolewskich również najmłodszy brat Jana, Maciej, wydając w 1636 roku swą córkę Elżbietę za Krzysztofa Mielżyńskiego.

W 1598 roku wdowa po Jakubie Jastrzębskim Barbara z Siedlca wraz z synem Piotrem Jastrzębskim potwierdziła przed sądem odbiór od Jana Niegolewskiego sumy 1 000 złotych polskich[262]. W 1600 roku Jan poświadczył, że Maciej Wronczyński, syn nieżyjącego Melchiora winien jest mu 1 000 złotych polskich[263], natomiast Małgorzata z Chlandowa, wdowa po Łukaszu Sadowskim 500 złotych polskich[264].

W 1602 roku Jan Niegolewski dostał od swego ojca Jakuba całe Uścięcice oraz części we wsi Kozłowo w powiecie kościańskim i we wsi Otusz w powiecie poznańskim[265].

W 1604 roku nabył Jan za 1 800 złotych polskich dochody z działów we wsi  Dembe, należącej do klucza czarnkowskiego, które były własnością Stanisława Czarnkowskiego z Czarnkowa[266]. W tym samym roku wraz z żoną Agnieszką Jan sprzedał dochody, jakie przynosiło mu miasto Kaźmierz oraz wieś Nowawieś na okres trzech lat Wojciechowi Belęckiemu, synowi nieżyjącego Jana za sumę 4 000 złotych polskich[267]. W 1604 roku małżonkowie Niegolewscy sprzedali również na zasadach wyderkafu dziedziczne Gorszewice Tomaszowi Rosnowskiemu sive Grodzickiemu za 3 000 złotych polskich[268]. Tego samego roku Jan sprzedał na wyderkafowanie jeszcze wieś Brzeźno oraz czterech kmieci w Chlewiskach Dorocie Kurskiej, córce nieżyjącego Marcina a żonie Sebastiana Gniazdowskiego za kwotę 2 500 złotych polskich[269]. W 1605 roku Jan wraz z żoną Agnieszką potwierdzili odbiór 1 000 złotych polskich z sumy 2 500 złotych polskich, jakie winni im byli małżonkowie Jan Kemblan Chełkowski i Anna Pozarowska tytułem dzierżawy miasta Kaźmierza[270]. W 1606 roku Jan sprzedał Wojciechowi Trąmpczyńskiemu, synowi Jana dochody z całej wsi Gorszewice za 3 500 złotych polskich[271]. W roku następnym również na zasadach wyderkafu sprzedał Jan miasto Kaźmierz, folwark Nowawieś, połowę wsi Brodziszewo oraz całą wieś Śliwno Kasprowi Strzezmińskiemu za 15 500 złotych polskich[272]. Wszystkie te operacje sprzedaży dochodów dotyczyły tzw. majętności Kaźmierskiej, która musiała być zagospodarowaną skoro znajdowała tak wielu nabywców. Jan musiał doskonale orientować się w obrocie ziemią i potrafił przewidzieć i wykorzystać okres koniunktury, zbywając jedne i kupując inne dobra.

W 1605 roku bracia Jan i Maciej Niegolewscy podzielili się spadkiem po zmarłym ojcu Jakubie. W wyniku tych działów Jan został właścicielem Śliwna[273]. W tym samym roku obaj bracia Niegolewscy dali dożywotnio swej matce Annie tę połowę Niegolewa, która nie stanowiła zabezpieczenia jej posagu[274].

W 1608 roku Andrzej Więckowski potwierdził przed sądem odbiór 300 złotych polskich od braci Niegolewskich – Jana i Macieja. Pierwotnie Niegolewscy winni byli wyżej wymienioną sumę Ewie Więckowskiej, wdowie po Marcinie Grodzickim, która sprzedała jednak swoje prawa Andrzejowi Więckowskiemu[275]. W tym samym roku obaj bracia- Jan i Maciej potwierdzili przed sądem odbiór 300 złotych polskich od Andrzeja Przecławskiego[276].

W 1610 roku Jan Niegolewski sprzedał całą osiadłą dziedziczną wieś Śliwno Mikołajowi Pigłowskiemu, dworzaninowi króla za 17 500 złotych polskich[277]. W tym samym roku od Zygmunta Grudzińskiego nabył Jan na zasadach wyderkafu  osiadłe wsie Radzewo i Czmoń w powiecie pyzdrskim oraz młyn na Warcie zwany Górnym za kwotę 12 000 złotych polskich[278].

25 listopada 1612 roku Jan Niegolewski został ojcem chrzestnym Andrzeja, syna Jakuba Dęmpskiego i Elżbiety[279].

W 1614 roku małżonkowie Mikołaj Spławski i Zofia Modlibowska odebrali do Jana Niegolewskiego, Wojciecha Kołudzkiego i Jana Wilkowskiego – opiekunów dzieci nieżyjacego Piotra Jastrzębskiego 3 300 złotych polskich, za które nieżyjący Piotr Jastrzębski sprzedał wyżej wymienionym dochody z części wsi Domaradzice i Żabie Góreczki w powiecie kościańskim[280]. Spławski miał ku temu prawo, albowiem wsie te wcześniej należały właśnie do niego, a Piotr Jastrzębski, który je od niego nabył nie wywiązał się z zobowiązań płatniczych, które z kolei przeszły na kolejnych właścicieli, czyli opiekunów dzieci Jastrzębskiego. Jan Niegolewski wraz z Wojciechem Kołudzkim rozporządzali majątkiem dzieci tegoż Piotra Jastrzębskiego. Dbając o ich interesy, odpowiadali w ich imieniu na żądania wdowy po Jastrzębskim, a zarazem matki oddanych pod opiekę Niegolewskiemu i Kołudzkiemu synów, która powtórnie wyszła za mąż. Aby skłonić wdowę do skasowania zabezpieczenia posagu i wiana na mieście Dupino, tymczasowo sprzedali dochody z części wsi Domaradzice i Żabie Góreczki Piotrowi Pakosławskiemu za 6 000 złotych polskich. Oprócz powyższej kwoty, która odpowiadała wartości jej oprawy, wdowa odebrała od synów 10 000 złotych polskich, zapisanych jej przez pierwszego męża[281]. W 1621 roku wspomniani opiekunowie synów Piotra Jastrzębskiego – Jakuba i Wojciecha w ich imieniu kupili za 23 000 złotych polskich od Piotra Ponieckiego połowę wsi Skaradowo i połowę wsi Ostoje, znajdujących się w powiecie kościańskim[282]. Jakub i Wojciech Jastrzębscy zwolnili swych opiekunów, w tym Jana Niegolewskiego, z opieki nad nimi w 1628 roku[283].

Z kolei jako opiekun Adama Brodnickiego, syna nieżyjącego Jana, towarzyszył temuż Adamowi wraz z Andrzejem Konarzewskim w tymczasowej sprzedaży dochodów z połowy wsi Chorynia w powiecie kościańskim podstarościemu kościańskiemu Wojciechowi Tręlskiemu za 4 000 złotych polskich[284].

W 1616 roku bracia Mikołaj i Andrzej Konarzewscy jako opiekunowie dzieci  nieżyjącego Jana Konarzewskiego potwierdzili przed sądem odbiór od Jana Niegolewskiego  350 złotych polskich z ogólnej sumy długu w wysokości 700 złotych polskich[285]. W tym samym roku Jan poświadczył, że małżonkowie Jan Pątnowski i Elżbieta Tupalska winni są mu 3 000 złotych polskich[286]. Z kolei w 1618 roku Jakub Pątnowski, syn nieżyjącego Jana potwierdził, że otrzymał zapisaną przez Jana Niegolewskiego swemu ojcu Janowi Pątnowskiemu sumę 350 złotych polskich[287].

W 1616 roku Jan Sobocki potwierdził, że odebrał od Jana i Macieja Niegolewskich pierwszą ratę posagu ich siostry Elżbiety w kwocie 1 000 złotych polskich z ogólnej sumy posażnej, która wynosiła 6 500 złotych polskich[288]. Rok wcześniej Elżbieta już jako mężatka odebrała od braci Macieja i Jana należne jej po śmierci rodziców dobra[289].

W 1618 roku Jan sprzedał swemu bratu Maciejowi za 10 500 złotych polskich odziedziczoną po ojcu połowę wsi Niegolewo z wyjątkiem chłopów, których dopiero co od Macieja kupił. Z kolei Maciej sprzedał Janowi dochody z dziedzicznych części wsi Otusz za 5 000 złotych polskich[290].

W 1636 roku Jan sprzedał Jakubowi Dachowskiemu, synowi nieżyjącego Jana dochody ze wsi Gorzyszewice w powiecie poznańskim za  6 000 złotych polskich[291]. W roku następnym Dachowski kupił od Niegolewskiego za 7 000 złotych polskich na zasadach wyderkafu Brzeźno i dwóch kmieci w Chlewiskach w powiecie poznańskim[292]. Powyższe transakcje sprzedaży podobnie jak dotychczas dotyczyły majętności Kaźmierskiej.

W 1639 roku Jan Niegolewski kupił od Stanisława Rokossowskiego za 30 000 złotych polskich miasto Kaźmierz, całe wsie: Nowawieś, Gorzyszewice i całe osiadłe części we wsiach Chlewiska i Brodziszewo oraz pustki w Boguszycach w powiecie poznańskim[293]. Były one jednak dziedzictwem Niegolewskiego już na długo przed 1639 rokiem, a zatem transakcja z tego roku musiała dotyczyć nabycia przez Jana jakichś dopełniających praw. W jej wyniku Jan w 1640 roku oficjalnie wszedł w posiadanie tych dóbr[294]. Ze Stanisławem Rokossowskim miał Jan do czynienia już wcześniej, albowiem był on drugim mężem Zofii, nad której dziećmi z pierwszego małżeństwa z Piotrem Jastrzębskim Jan sprawował opiekę. Wyżej wymienione dobra sprzedał Jan w 1642 roku Zygmuntowi Żelęckiemu, swemu zięciowi za 35 000 złotych polskich[295], kupując jednocześnie od Żelęckiego tymczasowo dochody z tych dóbr za 30 000 złotych polskich[296].

W 1643 roku zapisał Jan 1 000 złotych polskich swej wnuczce – Teresie Mielżyńskiej, córce Barbary i nieżyjącego już wtedy Jana Mielżyńskiego[297].

Jan Niegolewski zmarł najprawdopodobniej w 1646 roku, albowiem już 22 stycznia 1647 roku król mianował jego następcę na stanowisku sędziego ziemskiego – Hieronima Manieckiego[298]. Jego żona – Agnieszka Konarzewska żyła jeszcze w 1612 roku.  Ze związku z Agnieszką miał Jan prawdopodobnie czworo dzieci[299].

Syn Jakub, ochrzczony 20 kwietnia 1597 roku, niewątpliwie zmarł jako dziecko[300].

Z córek – Barbara pojawiła się w źródłach po raz pierwszy w 1614 roku, zostając matką chrzestną Jadwigi, córki Marcina Przyłęskiego z Nowej Wsi i Zofii[301]. W 1620 roku figurowała na kartach źródeł jako przyszła żona Jana Mielżyńskiego, syna nieżyjącego Krzysztofa. Przyszły mąż zapisał jej tytułem wiana 7 000 złotych polskich, którą to sumę zabezpieczył na wsi Jaworowo, leżącej w powiecie gnieźnieńskim[302]. W 1639 roku Jan Mielżyński już nie żył, a Barbara jako wdowa i opiekunka ich wspólnych dzieci sprzedała na zasadach wyderkafu Jaworowo w powiecie gnieźnieńskim Ludmile z Krąpiewa, wdowie po Tomaszu Słupeckim za 15 000 złotych polskich[303]. Barbara zmarła w 1665 roku[304].

Marianna pojawiła się po raz pierwszy w źródłach w 1626 roku przy okazji zapisu 6 500 złotych polskich, jaki na jej rzecz poczynił jej przyszły mąż- Zygmunt Żelęcki (Zelendzki), zabezpieczając tę sumę na jego dobrach znajdujących się w powiecie kcyńskim – Jaktorowie, Nowymdworze i Hamerze[305]. Marianna umarła po 1675 roku[306].

Wydaje się, że córką Jana była też Dorota, której pierwszym mężem był Feliks Moszczyński[307]. W 1635 roku Dorota była żoną Jerzego Pigłowskiego. Ojcem chrzestnym ich dziecka – Macieja został 25 lutego 1635 roku Jan Niegolewski[308]. W 1643 roku Dorota powtórnie występowała jako wdowa. Zmarła przed 1670 rokiem[309].

Kariera Jana Niegolewskiego stanowi typowy przykład lokalnego typu kariery o naturalnym charakterze. Aktywny udział w życiu publicznym, korzystnie wydane za mąż córki, doskonała orientacja w zjawisku obrotu ziemią skutkowały wzrostem i stabilizacją jego pozycji w każdym aspekcie- politycznym, społecznym i finansowym. Na początku działalności publicznej Jan był właścicielem 9, 3 wsi, położonych tylko i wyłącznie na terenie Wielkopolski. U schyłku życia w jego posiadaniu znalazło się 1 miasto i 11, 3 wsi, jednakże nadal nie miał dóbr poza Wielkopolską. Według ustaleń Edwarda Opalińskiego Jan plasował się na 59 miejscu na uwzględnionych 155, a dotyczących posiadłości ziemskich członków wielkopolskiej elity władzy[310]. Jeżeli chodzi o jego działalność gospodarczą należy stwierdzić, że jego głównym zajęciem, z którego utrzymywał rodzinę i z którego czerpał znaczne dochody, był obrót ziemią. Jan nie budował fortuny, nie kupował większej ilości nowych dóbr, a umiejętnie korzystał z koniunktury na zagospodarowaną majętność Kaźmierską. Wydaję się, że związane było to z brakiem dziedzica, któremu po swojej śmierci mógł by przekazać majątek. Tzw. dobra Kaźmierskie, podstawę egzystencji rodziny sprzedał na krótko przed śmiercią swemu zięciowi Zygmuntowi Żelęckiemu, mężowi Marianny, zostawiając sobie jedynie prawo do tymczasowego pobierania dochodów, jakie przynosiły. Brak męskiego potomka można w przypadku Jana oceniać w kategorii dramatu, albowiem tak umiejętnie  budowana przez niego pozycja nie miała szans na kontynuację i rozwinięcie. Nie można jednak mówić o całkowitym zaprzepaszczeniu tego, co osiągnął Jan, albowiem niewątpliwie jego pozycja miała wpływ na rozwój kariery następnych Niegolewskich,  brata Macieja oraz jego potomków.

 

Andrzej Niegolewski, drugi z kolei syn Jakuba, pojawił się w źródłach po raz pierwszy i ostatni w 1595 roku przy okazji naznaczenia go razem z bratem Janem jednym z opiekunów dzieci Łukasza Gułtowskiego[311]. W tym samym roku otrzymał od najstarszego brata Jana zobowiązanie, że po śmierci ojca Jan przekaże jemu oraz drugiemu bratu- Maciejowi po 15 000 złotych polskich[312]. Należy przypuszczać, że umarł niedługo po 1595 roku. Prawdopodobnie nie zostawił też potomstwa.

 

Maciej, najmłodszy z synów Jakuba Niegolewskiego i Anny Przecławskiej urodził się około 1576 roku[313]. W 1595 roku wystąpił w źródłach przy okazji wspominanego już wielokrotnie zobowiązania złożonego przez najstarszego z braci – Jana[314].

To właśnie Maciej dysponował dobrami, które od dawna wchodziły w skład majątku Niegolewskich, a więc Niegolewem, Otuszem, Wąsowem, oraz Uścięcicami. Prawdopodobnie stał się ich właścicielem jeszcze za życia ojca (Wąsowa po jego śmierci). Należy sądzić, że Jakub podzielił zgromadzony przez siebie majątek w ten sposób, że najstarszemu synowi Janowi sprzedał majętność nazwaną później Kaźmierską, a właścicielem reszty dziedzicznych dóbr stał się Maciej.

W 1602 roku Maciej sprzedał połowę dochodu, jaki przynosiła mu wieś Otusz Wawrzyńcowi Dokowskiemu za 1 800 złotych[315]. W 1604 roku sprzedał Andrzejowi Chwałkowskiemu zyski z podległych mu prawem części tejże wsi za 2 000 złotych polskich[316]. W wyniku podziału majątku dokonanego po śmierci ojca Maciej dostał wieś Wąsowo[317].

W 1608 roku Maciej zapisał Mikołajowi Granowskiemu, synowi nieżyjącego Wojciecha 100 złotych polskich jako pensję od sumy 1 000 złotych polskich[318]. Należy przypuszczać, że pensja ta należała się Granowskiemu z racji świadczenia przez niego usług klientalnych Niegolewskiemu.  W tym samym roku wraz z bratem Janem potwierdził Maciej odbiór 300 złotych polskich od Andrzeja Przecławskiego[319].

W 1611 roku procesowali się z Maciejem spadkobiercy zmarłego Andrzeja Kociuskiego (Koczyńskiego, Kocińskiego), wdowa po nim – Katarzyna Dziewierzewska i Stanisław, jego syn[320]. Być może spór dotyczył jakichś spraw związanych z kwestią sprzedaży za 18 000 złotych polskich Stanisławowi Kociuskiemu (Koczyńskiemu, Kocińskiemu) dziedzicznej wsi Macieja Niegolewskiego – Wąsowa, którą to wieś nowy właściciel z kolei wyderkafował Wojciechowi Żółtowskiemu za 5 000 złotych polskich[321]. W tym samym roku sprzedał Maciej Wojciechowi Żółtowskiemu za 5 000 złotych polskich na zasadach wyderkafu wieś Uścięcice[322]. Również w 1611 roku od Jakuba Rudkowskiego kupił Maciej za 3 000 złotych polskich dochody z połowy wsi Rogaczewo w powiecie kościańskim, tej połowy którą Rudkowski kupił od Aleksandra Brodzkiego[323]. W 1613 roku Maciej sprzedał tymczasowo dochody z dziedzicznych części wsi Otusz Katarzynie z Knyszyna, wdowie po Andrzeju Strykowskim za sumę 5 000 złotych polskich[324]. W 1618 roku kupił od brata Jana połowę Niegolewa za 10 500 złotych polskich, sprzedając mu jednocześnie na zasadach wyderkafu swoje części Otusza za 5 000 złotych polskich[325]. W 1619 roku został Maciej dziedzicem Uścięcic[326]. W 1626 roku kupił Maciej od Marcina Otuskiego, syna nieżyjącego Łukasza jego dziedziczne części Otusza za 11 000 złotych polskich[327].

Maciej Niegolewski wspólnie z Krzysztofem Mielżyńskim, swym zięciem, Wacławem Ossowskim, kasztelanem nakielskim oraz Piotrem Piekarskim sprawowali opiekę nad Jadwigą Gułtowską, córką Adama i Katarzyny z Sobieszyna. W 1633 roku Katarzyna z Sobieszyna zmarła, w związku z czym opiekunowie jej córki z pierwszego małżeństwa odebrali od drugiego męża Katarzyny – Hieronima Radomickiego, wojewody inowrocławskiego ruchomości, jakie po sobie pozostawiła matka Jadwigi i przekazali je do Racatu pełnoprawnej właścicielce, czyli Jadwidze[328].

Maciej brał udział w wyprawach przeciwko Turkom, Tatarom i Wołochom[329].

28 października 1602 roku Maciej poślubił Katarzynę Orzelską, córkę Macieja i Elżbiety Niemojewskiej. Mieli oni dwóch synów: Stanisława i Andrzeja oraz dwie córki: Annę i Elżbietę.

Córka Anna urodzona w 1603 roku w Topoli, zmarła w roku następnym[330]. Druga córka – Elżbieta urodziła się 16 marca 1608 roku. 8 marca 1626 roku[331] wyszła za mąż za Krzysztofa Mielżyńskiego, starostę kcyńskiego[332], który w 1623 roku zapisał jej jako swej przyszłej żonie 13 000 złotych polskich tytułem posagu i wiana i zabezpieczył tę kwotę na połowie wsi Dąmbrowa i Stradym, znajdujących się w powiecie kościańskim i na połowie ostrowów i łąk kupionych od Mikołaja Poklateckiego[333]. W 166O roku Krzysztof Mielżyński już nie żył, a Elżbieta za zgodą króla wydaną 2 listopada tego roku przekazała starostwo kcyńskie swemu synowi Maciejowi[334]. Zmarła w Poznaniu w 1684 roku. Pochowano ją w Poznaniu u Jezuitów[335].

Maciej Niegolewski zmarł 17 bądź 18 września 1633 roku[336]. Katarzyna Orzelska, wdowa po Macieju skasowała swą oprawę na Uścięcicach i Kozłowie w 1637 roku[337]. W 1641 roku Katarzyna wystawiła w Uścięcicach kaplicę, która nie istniała już w 1725 roku[338]. Również w 1641 roku ufundowała przy kościele w Buku kaplicę Różańcową[339], a także nowy kościółek na woźnickim Wyrwale[340]. Umarła w wieku 77 lat w 1659 roku na krótko przed 8 września[341].

Pod względem majątkowym Maciej nie kupował nowych dóbr, a utrzymywał się z dochodów czerpanych ze wsi odziedziczonych po ojcu, tzw. dóbr niegolewskich. Mimo że nie pełnił Maciej żadnych funkcji publicznych udało mu się nawiązać, zapewne dzięki wysokiej pozycji swego brata Jana, kontakty ze znanymi rodzinami wielkopolskimi m.in. Radomickimi, a córkę wydał za mąż za Mielżyńskiego. Po jego śmierci żona Katarzyna poświęciła się działalności mecenackiej, przeznaczając pieniądze na budowę kaplic i kościoła.

 

Najstarszy syn Macieja – Stanisław urodził się 13 listopada 1606 roku, a zmarł 9 listopada 1629 roku na wojnie w Prusach ze Szwedami w wyniku zarazy, jaka pojawiła się w obozie, w którym stacjonował. Pochowano go w Buku[342]. Stanisław był studentem uniwersytetu krakowskiego[343].

 

Andrzej, syn Macieja Niegolewskiego i Katarzyny Orzelskiej, urodził się około 1611 roku[344].

Pierwsze informacje o nim pochodzą z 1636 roku, kiedy to Jerzy Pigłowski mianował go jednym z opiekunów jego dzieci, zrodzonych z Doroty Niegolewskiej, ciotki Andrzeja[345].

Andrzej ożenił się z Barbarą Radomicką, najstarszą córką wojewody inowrocławskiego i starosty wschowskiego – Hieronima Radomickiego oraz nieżyjącej już wtedy Barbary Ujejskiej. Było to bardzo korzystne małżeństwo, albowiem zarówno rodzina Radomickich jak i Ujejskich należały do najbardziej wpływowych rodzin wielkopolskich. Działalność ojca Barbary, Hieronima jako senatora sprawiła, że rodzina Radomickich ze średnioszlacheckiej stała się magnacką. Hieronim miał wysoką pozycję wśród najbliższego otoczenia królewskiego, a w 1621 roku gościł we Wschowie powracających z Prus Królewskich Zygmunta III i Władysława IV. Hieronim związany był również z Opalińskimi, magnaterią na miarę całej Rzeczypospolitej. Jak przystało na magnata ojciec Barbary w 1637 roku zalegał z wypłatą posagu córce, który wynosił 45 000 złotych gotówką oraz 5 000 złotych, jaką to wartość miała wyprawa Barbary[346]. Tego samego roku Andrzej zabezpieczył posag przyszłej żony, zapisując jej 50 000 złotych polskich tytułem wiana[347]. W 1642 roku Barbara Radomicka oddała swemu ojcu Hieronimowi ziemie, jakie przypadły jej po śmierci matki w dobrach: Gronowo, Druzin, Kubaczyn, Strzempin, Niemierzyce i Dąmbie oraz części lasów w Urbanowie, a także dobra, jakie dostały jej się w spadku po babce Barbarze Jaktorowskiej[348]. Tego samego roku Andrzej Niegolewski zapisał Barbarze 54 000 złotych polskich tytułem wiana, zabezpieczając je na połowie Niegolewa[349]. W 1649 roku Andrzej ustanowił opiekunami swych dzieci zrodzonych z Barbary Radomickiej m.in. wojewodę poznańskiego Krzysztofa Opalińskiego i kasztelana gnieźnieńskiego Jana Leszczyńskiego[350], a więc postaci o znaczeniu ogólnokrajowym. Były to już nie lada kontakty, nawiązane z czołowymi osobistościami ówczesnego życia publicznego.

W 1646 roku Andrzej sprawował urząd starosty niegrodowego pobiedziskiego[351]. Oprócz starostów grodowych istnieli w  Rzeczypospolitej liczni starostowie niegrodowi, którzy tym różnili się od pierwszych, że nie mieli ich praw i obowiązków, ale tak jak grodowi dzierżyli zamki i dobra królewskie. Starostwa niegrodowe rozdawał król za tzw. zasługi dla ojczyzny, czyli faktycznie za zasługi dla monarchy, co było źródłem licznych nadużyć i powodowało nieustanny wyścig szlachty w celu zdobycia owego intratnego stanowiska, przynoszącego olbrzymie dochody, szczególnie, gdy w ręku jednej osoby znajdowało się kilka starostw. Przeważnie fałszowano faktyczny stan dochodów dzierżawionych królewszczyzn, zaniżając ich wysokość, dzięki czemu zyskiwano znaczne nadwyżki, które z kolei szły do kieszeni starosty.  Starosta niegrodowy nie musiał być osiadłym na terenie swej dzierżawy, chyba że chodziło o tereny pogranicza państwa[352].

Należy sądzić, że dostał Andrzej starostwo pobiedziskie, dzięki kontaktom jakie nawiązał z Radomickimi, a poprzez nich z Opalińskimi, albowiem intratną dzierżawę tegoż starostwa scedował mu Łukasz Opaliński[353]. Na starostwo pobiedziskie składały się następujące osady: Bociniec, Borówko, Główna, Jarzyn, Kacznowo, Nadrożny Młyn, Olszak, Pobiedziska, Polska Wieś, Rybitwy, Węglewo i Wójtostwo[354].

W 1646 roku został Andrzej ojcem chrzestnym Franciszka, syna Jana Dokowskiego i Anny[355]. W 1646 roku Andrzej sprzedał tymczasowo dochody ze swojej dziedzicznej wsi Otusz  Jakubowi Koszutskiemu za 10 000 złotych polskich[356]. Wieczyście sprzedał Andrzej dziedziczny Otusz w 1649 roku pisarzowi ziemskiemu wschowskiemu Andrzejowi Daleszyńskiemu za 37 000 złotych polskich. Po sprzedaniu Otusza zapisał żonie jakąś sumę, zabezpieczając jej wypłatę na wsi Uścięcice[357]. W 1651 roku Mikołaj Chyliński zgodnie z jakąś umową zawartą wcześniej z Andrzejem Niegolewskim odebrał od niego 3 000 złotych polskich[358]. W 1654 roku Kazimierz Radomicki, brat Barbary sprzedał swej siostrze wieś Słopanowo w powiecie poznańskim za 46 000 złotych polskich[359]. W innym miejscu mówi się, że wieś tę kupił Andrzej Niegolewski za 49 000 złotych polskich od wuja Marcina Żegockiego[360]. W 1652 roku Andrzej potwierdził przed sądem w imieniu swoim i żony, że odebrał od małżonków Jana Sczanieckiego i Anny Twardowskiej ostatnią ratę tytułem dzierżawy klucza pobiedziskiego w wysokości 6 000 złotych polskich[361].

26 maja 1651 roku Andrzej Niegolewski spisał w Poznaniu testament[362]. Kariera Andrzeja nie miała szans na rozwinięcie albowiem został on zabity przez Szwedów w 1656 roku, kiedy jechał z Gaju do Niegolewa[363]. Idąc na wojnę, zatroszczył się Andrzej o swoją duszę, zapisując kościołowi w Buku 100 złotych na odprawienie 200 mszy oraz tyleż samo czterem kościołom w Poznaniu. Przy tej okazji uwolnił również z poddaństwa swego wiernego sługę[364]. Była to już druga po Stanisławie, rodzonym bracie Andrzeja ofiara wojen ze Szwedami w rodzinie Niegolewskich. Żona Andrzeja- Barbara umarła między 1655 a 1658 rokiem[365]. Ze związku z Barbarą miał Andrzej troje dzieci- syna Macieja oraz córki- Katarzynę i Annę.

Katarzyna urodzona w Niegolewie w 1641 roku, nie żyła już w 1657 roku[366].

20 czerwca 1667 roku Maciej Niegolewski, syn zmarłego Andrzeja zawarł w Niegolewie kontrakt z Wojciechem Trąmpczyńskim, synem Ambrożego, na mocy którego oddał mu rękę swej siostry Anny wraz z 40 000 złotych polskich posagu. Dodatkowo zobowiązał się sprzedać przyszłemu szwagrowi wieś Słopanowo za kwotę równą wysokości sumy posażnej starościanki pobiedziskiej. W zamian Trąmpczyński obiecywał zabezpieczyć posag swej przyszłej żony na wsiach znajdujących się w powiecie poznańskim: Wróblewie, Głuchowie i połowie Pakawia, wyłączając Wierzchucino[367]. W 1672 roku Wojciech Trąmpczyński skasował dotychczasowe zabezpieczenie posagu swej żony Anny, ustanawiając nowe w tej samej kwocie 40 000 złotych polskich na połowie wsi: Linie, Paryzewo, Zawady, Grudno, Bolewice, Grońsko i na młynie zwanym Sąmpolnym[368]. Wojciech Trąmpczyński zmarł w 1677 lub 1678 roku, a Anna już w 1678 roku wyszła powtórnie za mąż za Stanisława Chełmskiego, starostę kopanickiego, który również krótko był jej mężem, albowiem zmarł w 1683 bądź 1684 roku[369]. Trzecim mężem Anny, poślubionym w 1686 roku był Michał Sczaniecki, syn Jana, podczaszy dobrzyński[370]. Anna zmarła zapewne między 1706 a 1712 rokiem, na pewno nie żyła w 1713 roku[371].

Niewątpliwie największym wkładem Andrzeja dla rozwoju kariery rodziny Niegolewskich było uzyskanie przez niego starostwa pobiedziskiego oraz spowinowacenie się z senatorską rodziną Radomickich, a przez nich z kolei nawiązanie kontaktów z czołowymi postaciami ówczesnego życia politycznego.

Maciej, syn Andrzeja Niegolewskiego i Barbary Radomickiej urodził się w Niegolewie w 1640 roku[372]. Po śmierci ojca został jednym z jego spadkobierców, wymienionych w testamencie[373].

W 1660 roku spadkobiercy bezpotomnie zmarłego Jana Kamińskiego, jego bracia Stanisław i Kazimierz odebrali od Macieja sumę 1 100 złotych, jaką zapisał on niegdyś na rzecz tegoż Kamińskiego[374].

Tego samego roku Maciej był już żonaty, albowiem procesował się ze swoją teściową Anną z Cielczy, wdową po Piotrze Żegockim, staroście kościańskim, która jako dożywotnia właścicielka dóbr po swoim mężu występowała przeciwko Maciejowi w imieniu swoim i dzieci[375]. Prawdopodobnie chodziło o zapisaną Urszuli Żegockiej, żonie Macieja przez ojca sumę 20 000 złotych polskich posagu, której wdowa po Piotrze Żegockim  najwyraźniej nie wypłacała. Proces poskutkował tym, że Urszula odebrała od matki i braci zapisaną jej przez ojca kwotę posażną[376]. W 1660 roku Maciej zapisał swej żonie Urszuli 15 000 florenów tytułem posagu i wiana, zabezpieczając tę kwotę na Niegolewie i innych swych dobrach z wyjątkiem Uścięcic, Słopanowa i części Kozłowa[377]. Tego samego roku teściowa Macieja – Anna z Cielczy w imieniu swoim i swych synów sprzedała zięciowi na zasadach wyderkafu części wsi Brody za 15 000 florenów[378]. W 1660 roku Maciej wspólnie z żoną, której towarzyszył stryj Krzysztof Żegocki, podkomorzy kaliski, starosta babimowski i pułkownik w służbie królowi wydzierżawili Hiacyntowi Kęszyckiemu na trzy lata wsie: Niegolewo, Uścięcicie i części Kozłowa, biorąc od niego kwotę 21 000 złotych polskich na poczet ewentualnego niedopełnienia obowiązków określonych w umowie[379]. W 1665 roku Maciej, jako spadkobierca swych nieżyjących rodziców sprzedał swemu szwagrowi Marcinowi Żegockiemu Słopanowo za 50 000 złotych polskich[380]. Żegocki nie zapłacił jednak powyższej sumy, stając się dłużnikiem Macieja[381]. Słopanowo wróciło w skład dóbr Macieja w 1674 roku, kiedy to sprzedał mu je jedyny spadkobierca Marcina Żegockiego, jego brat ksiądz Łukasz Żegocki za 49 000 złotych[382]. W 1677 roku Słopanowo zgodnie z kontraktem, jaki zawarł Maciej 20 czerwca 1667 roku ze swym przyszłym szwagrem Wojciechem Trąmpczyńskim trafiło w ręce tegoż Wojciecha za 40 000 złotych polskich, w której to sumie mieściło się wiano Anny, siostry Macieja[383].

Rodzina Żegockich, z którą związał się Maciej poprzez swoją żonę Urszulę cieszyła się wysoką pozycją społeczną wśród szlachty wielkopolskiej. Jej kontakty sięgały również dworu królewskiego. Ojciec Urszuli sprawował urząd starosty grodowego kościańskiego, będący najważniejszym urzędem terytorialnym w Rzeczypospolitej, a zarazem urzędem typowo królewskim, czyli reprezentującym władzę króla na szczeblu lokalnym. Z kolei stryj Urszuli Krzysztof Żegocki pełnił najwyżej postawiony w hierarchii ziemskiej urząd  podkomorzego, a także należał w randze pułkownika do gwardii królewskiej, czyli  doborowego oddziału wojskowego dbającego o bezpieczeństwo monarchy. Inny z Żegockich – Krzysztof, duchowny, jako sekretarz królewski obracał się w kręgu sekretnych spraw dyplomacji królewskiej.

W 1673 roku Maciej sprawował urząd chorążego wschowskiego[384]. Urząd ten nakładał na niego obowiązek noszenia chorągwi powiatu w czasie pogrzebów królewskich oraz w pospolitym ruszeniu[385]. Jako chorąży wschowski, Maciej był jednym z uczestników wiktorii wiedeńskiej w 1863 roku[386]. Maciej złożył urząd chorążego 3 września 1701 roku z racji wieku[387]. W 1676 roku Stanisław Chełmski, starosta kopanicki i pobiedziski za zgodą króla wydaną 23 marca 1676 roku przekazał Maciejowi Niegolewskiemu stanowisko starosty niegrodowego pobiedziskiego[388], które posiadał swego czasu ojciec Macieja – Andrzej. Najprawdopodobniej przekazanie tego urzędu Maciejowi było wynikiem jakichś uprzednich starań dla utrzymania tego intratnego stanowiska w rodzinie Niegolewskich podjętych bądź przez jego ojca Andrzeja bądź też, po jego śmierci, przez matkę Barbarę Radomicką. Należy też zwrócić uwagę na osobę przekazującego starostwo, albowiem był nim drugi mąż siostry Macieja, Anny. Zapewne małżeństwo to miało na celu właśnie przywrócenie starostwa pobiedziskiego rodzinie Niegolewskich, utraconego w chwili śmierci Andrzeja Niegolewskiego, kiedy to Maciej nie mógł zostać jego posesorem zapewne ze względu na swoją niepełnoletniość bądź też w wyniku ogólnego chaosu czasu wojny ze Szwedami.

W 1677 roku wspólnie ze swym krewnym Maciejem Mielżyńskim, starostą kcyńskim, synem swej ciotki Elżbiety Niegolewskiej oraz szwagrem Wojciechem Trąmpczyńskim a także księdzem Franciszkiem Mielżyńskim, kantorem poznańskim, jako opiekunami dzieci nieżyjącego Jana Żelęckiego, starosty bydgoskiego, występował Maciej Niegolewski przed sądem reprezentując interesy tychże dzieci[389]. W 1678 roku wraz z Maciejem Mielżyńskim oraz Hieronimem Ponińskim, cześnikiem wschowskim sprawował on opiekę nad nieletnimi dziećmi swej siostry Anny[390].

W 1669 roku został Maciej oskarżony przez Andrzeja Trzcińskiego, komornika ziemskiego dobrzyńskiego o zabicie wraz ze wspólnikami w Buku w 1668 roku jego stryja Wojciecha Trzcińskiego, który przebywał tam wezwany do dworu biskupiego[391]. Musiał się wybronić, albowiem w innym przypadku groziłaby mu banicja.

W 1672 roku Stanisław Żegocki, podczaszy poznański, starosta koniński przelał na Macieja prawo do sumy 2 000 złotych polskich, jaką zapisał Żegockiemu Adam Małachowski, zabezpieczywszy jej wypłatę na wsi Kuszlin[392]. W tym samym roku kolejny z Żegockich – Łukasz, brat Urszuli, jezuita sprzedał Maciejowi dziedziczną wieś Trzcionkę, części wsi Brody oraz wieś Kuszlin za 57 000 złotych polskich[393]. W 1673 roku Anna Koszutska, wdowa po Janie Dokowskim oraz Ignacy Dominik Dokowski, syn tegoż Jana, dominikanin toruński sprzedali Maciejowi za 25 000 złotych polskich części w Dokowie Suchym, znajdującym się w powiecie kościańskim[394]. W 1675 roku Anna Powodowska, wdowa po Janie Żychlińskim, obecna żona Łukasza Gorajskiego, podstolego poznańskiego sprzedała Maciejowi za 120 000 złotych polskich dobra, jakie odziedziczyła po bezpotomnie zmarłym bracie – Piotrze, a mianowicie: miasto Wolsztyn i wsie: Komorowo, Karpicko, Powodowo, znajdujące się w powiecie kościańskim[395]. Anna Powodowska protestowała później przeciwko tej transakcji, ale w 1676 roku skasowała swój protest, a jej syn Andrzej Żychliński odebrał od Macieja Niegolewskiego 40 000 złotych polskich, jakie ten zapisał mu w 1675 roku[396]. W 1677 roku Maciej kupił od Andrzeja Skarszewskiego części wsi Niałka w powiecie kościańskim za 18 000 złotych polskich[397]. W 1678 roku Maciej przekazał 7 000 złotych polskich Krzysztofowi Ramułtowskiemu[398]. W 1680 roku Maciej wraz z żoną Urszulą w rezultacie dekretu kompromisarskiego, czyli wyroku sądu polubownego, gdzie sędziami były dowolne osoby wskazane przez strony, kupili od Jana Prusimskiego za 60 000 złotych polskich Trzcionkę, Kuszlin i część Brodów w powiecie poznańskim, które to dobra nabył Maciej od Łukasza Żegockiego w 1672 roku[399]. W 1680 roku na terenie tej części wsi Niałek, która należała do dziedzicznych ziem Macieja, został zabity przez Macieja Głembockiego Rafał Leznicki[400]. W 1682 roku Urszula Żegocka jako jedyna spadkobierczyni swego zmarłego ojca Piotra, starosty kościańskiego przekazała kolegium jezuickiemu w Poznaniu sumę 6 000 złotych polskich, jaką dawniej zapisał jej ojcu obecnie także już nieżyjący ksiądz Krzysztof Żegocki, proboszcz pszczyński i wschowski, sekretarz królewski[401]. W 1686 roku Piotr Żegocki, starosta koniński sprzedał Maciejowi za 30 000 złotych polskich dobra Rzestarzewo, Głodno, Gola i młyn zwany Starym Młynem w powiecie kościańskim[402]. W 1692 roku Maciej kupił od Jerzego Unruga, wojskiego wschowskiego za 185 000 złotych polskich miasto Kaźmierz z wsiami: Nowawieś, Chlewiska, Brzeźno, Czaradz, Gorzyszewice, Rutki, Sczepy, folwark i połowę wsi Brodziszewo[403]. Większość spośród tych dóbr włączył niegdyś w skład posiadłości Niegolewskich Jakub, pradziadek Macieja, a które Maciej odzyskał i uzupełnił nowymi nabytkami. Rok później za kolejną niebagatelną kwotę 188 000 złotych polskich nabył Maciej od Pawła Działyńskiego, starosty inowrocławskiego miasto Wrześnię oraz wsie: Słomowo, Nadarzyce, Bierzglinko, Psary, połowę Sokołowa, połowę Marzalewa oraz puste folwarki: Zawodzie, Drąmliska, Obłączkowo w powiecie pyzdrskim[404], które z kolei w 1695 roku sprzedał swemu synowi Michałowi, staroście pobiedziskiemu za sumę 234 złotych polskich[405]. W 1700 roku Michał odsprzedał te dobra ojcu za 250 000 złotych polskich[406]. W 1693 roku Maciej powiększył swój majątek o kolejne dobra, wsie Berzyna i Mały Niałek w powiecie kościańskim, kupione za 48 300 złotych polskich od sióstr Zbijewskich, Krystyny, żony Michała Ulatowskiego i Urszuli, małżonki Wawrzyńca Pierzchlińskiego[407]. W 1694 roku Maciej sprzedał na zasadach wyderkafu na trzy lata Nadarzyce w powiecie pyzdrskim Andrzejowi Szomowskiemu, pisarzowi grodzkiemu wschowskiemu za 10 000 złotych polskich[408]. W 1694 roku Franciszek Hryniewiecki, skarbnik bielski występując w imieniu swoim i swej córki Zofii, zrodzonej z nieżyjącej Elżbiety Lintermantówny, przelał na Macieja prawo do 10 000 złotych polskich z sumy 30 000 złotych polskich, jakie zostały w 1639 roku zapisane przez Krzysztofa Żegockiego na rzecz Elżbiety Lintermantówny, a z kolei po jej śmierci spadły na córkę jej i Franciszka Hryniewieckiego – Zofię[409]. W 1698 roku Maciej sprzedał dziedziczne części wsi Brody w powiecie poznańskim Konstantynowi Marszewskiemu, dziedzicowi innych części tejże wsi za 27 000 złotych polskich[410].

Należy zauważyć, że Maciej właściwie nie sprzedawał swych dóbr, chyba że stanowiły one jakieś oderwane od całości części jego majątku, bądź też były podzielone między kilku właścicieli, z których Maciej był tylko jednym z wielu. Natomiast kupował on znaczne ilości nowych ziem, zaokrąglając dotychczas posiadany majątek i w ten sposób budując fortunę. Jego posiadłości zaczęły tworzyć duże zwarte kompleksy dóbr. Wydaję się, że na owe operacje kupna nowych dóbr czerpał Maciej środki z dzierżawionych królewszczyzn pobiedziskich oraz z ze swojego coraz większego, a tym samym przynoszącego coraz to większe dochody majątku.

W 1696 roku Maciej wypłacił swemu zięciowi Stefanowi Antoniemu Szołdrskiemu, synowi nieżyjącego Marcina, 40 000 złotych polskich, która to suma była posagiem Konstancji, córki Macieja i Urszuli Żegockiej[411].

Około 1690 roku Maciej, będąc wdowcem po Urszuli Żegockiej, która zmarła prawdopodobnie po 1685 roku, poślubił Annę Dzierzbińską, córkę Kazimierza, sędziego ziemskiego wschowskiego i Marianny Czackiej, zabezpieczając jej posag wianem w kwocie 30 000 złotych polskich na Uścięcicach i części Doków w powiecie kościańskim oraz na części Kozłowa w powiecie poznańskim, a w 1700 roku przenosząc to zabezpieczenie na połowę miasta Wolsztyna i wsi Komorowo i Karpicko[412]. W 1701 roku matka Anny, będąc już wdową po Kazimierzu Dzierzbińskim odebrała od Macieja 12 250 złotych polskich[413].

W 1699 roku w Poznaniu na krótko przed 15 sierpnia Maciej Niegolewski spisał testament, który tego roku oblatował. Maciej podzielił swój majątek po równo miedzy obydwu synów- Macieja z pierwszego małżeństwa i Kazimierza z drugiego. Dobra podzielono na dwie schedy: na pierwszą, której wartość ogółem oszacowano na  440 000 złotych polskich, składały się: majętność Kaźmierska (200 000 złotych polskich), Wrzesińka (200 000 złotych polskich) oraz starostwo pobiedziskie (40 000 złotych polskich). W skład drugiego działu weszły dobra: Niegolewo, którego wartość oszacowano na co najmniej 130 000 złotych polskich; Trzcionka i Kuszlin (70 000 złotych polskich), Wolsztyn z Powodowem, wtedy spalonym (120 000 złotych polskich), Niałek (20 000 złotych polskich), Berzyna z Małym Niałkiem (42 000 złotych polskich), Uścięcice z Dokowami (100 000 złotych polskich) oraz suma na Restarzewie (25 000 złotych polskich). Ogólną wartość tego działu oszacowano na 507 000 złotych polskich, czyli więcej niż pierwszego, jednakże z tej drugiej schedy miała być spłacona żona Macieja kwotą 60 000 złotych polskich oraz wyłożone 5 000 złotych polskich na proces o sumę restarzewską, przez co działy pozostały równej wartości. Spadkobiercy Macieja, jego dwaj synowie mieli też podzielić między sobą po równo obowiązek wypłaty posagu siostrom oraz spłatę długów. W związku z tym, że starszy syn Michał nie chciał wybrać schedy, którą odziedziczy, Maciej postanowił, że prawo takiego wyboru będzie miał młodszy syn – Kazimierz, tyle że już po jego śmierci[414].

Nie był to pierwszy testament Macieja, poprzedni spisał w Poznaniu, życząc sobie, aby pochowano go w Buku obok przodków i pierwszej żony. Ponad to zobowiązał syna Macieja, aby nie skrzywdził swego przyrodniego brata Kazimierza oraz aby nie odbierał tegoż Kazimierza i jego rodzonej siostry z rąk ich matki, a swojej macochy. Dwóm córkom z drugiego małżeństwa: Urszuli i Teresie wyznaczył posagi po 30 000 złotych polskich[415].

W 1699 roku Maciej wraz ze swoją żoną Anną Dzierzbińską, dziedzice Wolsztyna, Maciejem Radomickim, kasztelanem kaliskim, właścicielem Wąbiewa, swoim synem Michałem, starostą pobiedziskim oraz innymi zostali pozwani przez Krystynę Zbijewską, która w imieniu swoim oraz młodszej siostry Urszuli występowała w sprawie windykacji praw do swych wsi Berzyny i Niałka[416], odziedziczonych po rodzicach[417]. Maciej był jednym z właścicieli części tych wsi, które kupił od owych sióstr Zbijewskich w 1693 roku. Wydaję się, że sprawa ta została rozwiązana polubownie, albowiem w 1701 roku Maciej zapłacił Krystynie Zbijewskiej 11 475 złotych polskich, jakie ponoć zapisał jej na dobrach Brzeźno należących do miasta Kaźmierza w 1693 roku. Suma ta była zastawem pod jakim Krystyna sprzedała mu swoje dziedziczne wsie[418]. Przy tej okazji Maciej demonstracyjnie wystąpił jako dziedzic Berzyny i Niałek[419].

Tymczasem jednak sprzedał swemu synowi Michałowi w 1700 roku miasto Kazimierz z wsiami Nowawieś, Chlewiska, Brzeźno, Czeradz, Gorzejewice, Rutki, Szczepy i połową Brodziszewa w powiecie poznańskim za 85 000 złotych polskich[420], jednocześnie odkupując od niego za 250 000 złotych polskich miasto Wrześnię oraz wsie: Słomowo, Nadarzyce, Bierzglinko, Psary, połowę Sokołowa, połowę Marzalewa oraz puste folwarki: Zawodzie, Drąmliska, Obłączkowo w powiecie pyzdrskim, które sprzedał mu w 1695 roku[421]. Na rzecz drugiego syna Kazimierza przelał w 1701 roku prawo do rozmaitych należnych sobie sum, w łącznej kwocie 74 200 złotych polskich[422]. Tego samego roku sprzedał Kazimierzowi miasto Wolsztyn oraz przyległe wsie: Komorowo, Karpiczko, Powodowo, Niałek Wielki, Berzynę, Niałek Mały, Uścięcice, połowę Kozłowa, części Dokowa Suchego, Trzcionkę i Kuszlino w powiecie kościańskim[423]. Z operacji tych widać, że o tym, jak będzie wyglądał podział spadku po Macieju pomiędzy jego synów zdecydowano jeszcze za jego życia, mimo iż oficjalnie prawo wyboru schedy dał Maciej młodszemu synow i- Kazimierzowi dopiero po swojej śmierci. W 1702 roku Maciej zapisał swej córce z Urszuli Żegockiej – Ludwice, żonie Michała Działyńskiego, kasztelana bydgoskiego posag w kwocie 40 000 złotych polskich[424].

Maciej Niegolewski zmarł w 1702 roku, na krótko przed 29 grudnia[425]. Z pierwszej żony, Urszuli Żegockiej miał dwóch synów: Piotra, urodzonego w Poznaniu w 1661 roku, który żył tylko sześć godzin[426] oraz wspominanego Michała, a także trzy córki: Annę, Konstancję i Ludwikę. Z drugiego małżeństwa z młodszą od siebie Anną Dzierzbińską miał Maciej wspominanego syna Kazimierza oraz córki: Urszulę, Teresę i Mariannę. Druga żona Macieja, Anna wyszła po jego śmierci powtórnie za mąż i w 1707 roku była żoną Aleksandra Korzbok Łąckiego, łowczego kaliskiego[427], natomiast nie żyła już w 1711 roku[428].

Po śmierci matki Anny Dzierzbińskiej, Kazimierz, Urszula, Teresa i Marianna stali się jednymi ze współdziedziców dóbr, jakie ich matka dzierżyła za życia tytułem spadku po swym ojcu Kazimierzu, sędzi ziemskim wschowskim, a mianowicie wsi leżących w powiecie pyzdrskim: Rusiborz, Kopaszyce, Rumiejki i części Murzynówka. Resztę współdziedziców stanowiły dzieci drugiej córki Kazimierza[429]. W 1717 roku Kazimierz, Urszula i Marianna Niegolewscy wraz ze swą cioteczną siostrą procesowali się o te dobra z występującym przeciwko nim mężem ich siostry Teresy- Franciszkiem Miaskowskim, sędzicem grodzkim wschowskim. Doszło wtedy do ugody między nimi, której wynikiem był jakiś kompromis zawarty w sprawie tych ziem[430].

Anna, córka  Macieja z pierwszego małżeństwa, urodziła się około 1664 roku[431]. W 1685 roku była żoną Adama Jana Mycielskiego, stolnika poznańskiego syna Mikołaja, wojskiego kaliskiego i Zofii Anny Dembińskiej, który zapisał jej 50 000 złotych polskich tytułem posagu i wiana, zabezpieczając tę kwotę na dobrach Żytowiecko, Mała Łęka i folwarku Grodzisko w powiecie kościańskim[432]. Drugim mężem Anny był w latach 1696- 1714 starosta powidzki, Andrzej Tuczyński, syn nieżyjącego Stanisława, kasztelana gnieźnieńskiego i starosty powidzkiego. Tuczyński w 1696 roku zapisał Annie 100 000 złotych polskich, zabezpieczając te sumę na mieście Tuczno i Nakielno[433]. W 1699 roku Andrzej Tuczyński ustanowił Annę dożywotnią współwłaścicielką jego majątku[434], a w 1707 roku zapisał jej 70 000 złotych polskich na wsiach Marcinkowo, Sulcendorff, Lubsdorff[435]. W 1723 roku Anna była wdową po Tuczyńskim[436]. Zmarła 25 lipca 1723 roku w Poznaniu, pochowano ją w Szamotułach 29 lipca[437].

Konstancja w latach 1696-1702 była żoną Stefana Antoniego Szołdrskiego, syna Marcina, który w 1702 roku uczynił ją współwłaścicielką jego majątku[438]. W 1706 roku Konstancja powtórnie występowała jako wdowa- zmarł jej drugi mąż Stanisław Ciświcki, starościc stawiszyński[439]. W 1708 roku poślubiła Adama Józefa Zakrzewskiego, chorążego łęczyckiego, starostę pobiedziskiego, pisarza grodzkiego poznańskiego, który zapisał jej 15 000 złotych polskich[440], a w 1709 roku uczynił dożywotnią współwłaścicielką majątku[441]. Zmarła, będąc wdową po 1735 roku.

Ludwika wyszła za mąż za Michała Działyńskiego, kasztelana bydgoskiego, potem brzesko-kujawskiego[442], syna Stanisława, wojewody malborskiego i Marianny Iwińskiej, który w 1704 roku zapisał jej 40 000 złotych zabezpieczonych na dobrach Niechanowo, Zelaskowo, Nowawieś, Mieroszka, Potrzymowo, Witkowo, Malachowo, Malachówko i połowie Wygrodzowa[443]. W latach 1719- 1729 była żoną Stefana Doręgowskiego, podpułkownika Jego Królewskiej Mości[444]. W 1735 roku wystąpiła jako wdowa[445], natomiast nie żyła w 1748 roku.

Urszula, najstarsza córka Macieja z drugiego małżeństwa urodziła się około 1694 roku. W latach 1711- 1730 była żoną stolnika kaliskiego Stanisława Malczewskiego, syna nieżyjącego Macieja, podstolego kaliskiego i Apolinary Krzyckiej[446]. Zmarła w 1739 roku w wieku 45 lat. Pochowano ją koło męża w Świerczynie 7 kwietnia tegoż roku[447].

Teresa wystąpiła jako jeszcze niezamężna 9 kwietnia 1713 roku, kiedy to została matką chrzestną córki swej siostry Ludwiki[448]. W latach 1717- 1728 była żoną Franciszka Miaskowskiego, łowczego poznańskiego, miecznika wschowskiego[449]. W 1743 roku była wdową, a nie żyła w 1784 roku.

Marianna była w latach 1717- 1736 żoną Stefana Czackiego[450]. Umarła między 1736 a 1743 rokiem.

Maciej Niegolewski dzięki korzystnemu ożenkowi, własnej zapobiegliwości i dochodom z dzierżawionego starostwa pobiedziskiego znacznie powiększył swój majątek. W jego posiadaniu znalazły się trzy miasta (Września, Wolsztyn i Kazimierz) oraz prawie 30 wsi. Dobra położone były na obszarze trzech powiatów (kościańskiego, poznańskiego i pyzdrskiego) dwóch województw wielkopolskich (poznańskiego i kaliskiego), a ich wartość wynosiła ponad 1 milion ówczesnych złotych. Była to fortuna porównywalna z majątkiem Michała Kazimierza Raczyńskiego (1650-1737), ówczesnego  wojewody poznańskiego[451]. Nawiązał Maciej kontakty z wielkopolskimi rodzinami magnackimi, wydając swoje córki m.in. za Mycielskich, Szołdrskich, Działyńskich i Czackich. Jako chorąży wschowski znalazł się wśród rycerstwa biorącego  udział w bitwie z Turkami pod Wiedniem w 1683 roku.

 

Kazimierz, syn Macieja i Anny Dzierzbińskiej był jeszcze w 1709 roku nieletnim, albowiem jego brat Michał występując jako jego opiekun, wydzierżawił dobra należące do Kaźmierza – Sokołowo i Marzelewo, znajdujące się w powiecie gnieźnieńskim, małżonkom Władysławowi i Ewie Sławińskim za 600 złotych polskich[452]. W 1713 roku Kazimierz wydzierżawił Wawrzyńcowi Mieszkowskiemu na trzy lata wieś Kuszlin w powiecie kościańskim pod zastawem sumy 3 000 złotych, wieś Trzcionkę w powiecie poznańskim również na trzy lata Stanisławowi Chłapowskiemu pod zastawem sumy 3 500 złotych polskich (dzierżawę przedłużono w 1715 roku o kolejne trzy lata pod zastawem 20 000 złotych polskich[453]) oraz na taki sam okres wieś Niałek Mały w powiecie kościańskim Zofii Sulińskiej, wdowie po Franciszku Nasiorowskim[454]. W 1715 roku w trzyletnią dzierżawę oddał Kazimierz dziedziczne Powodowo i części Niałka Wielkiego, leżące w powiecie kościańskim Zygmuntowi Dziembowskiemu pod zastaw 40 000 złotych polskich[455], które z kolei w 1719 roku sprzedał temuż Dziembowskiemu za 90 000 złotych polskich[456]. W 1716 roku sprzedał na zasadach wyderkafu dziedziczne Kuszlin małżonkom Franciszce Chłapowskiej i Stanisławowi Mieszkowskiemu[457]. Tego samego roku Kazimierz, dziedzic miasta Wolsztyna wydzierżawił na trzy lata owe miasto oraz wsie: Komorowo, Karpicko, Berzynę, znajdujące się w powiecie kościańskim pod zastawem 18 000 złotych polskich Cyprianowi Korzbok Zeydlitzowi[458]. W 1723 roku zastawił Kazimierz na jeden rok wieś Gola w powiecie kościańskim Franciszkowi Miaskowskiemu za 9 000 złotych[459]. W 1725 roku wystąpił Kazimierz jako dziedzic Niegolewa i połowy Kozłowa[460].

Przed 1712 rokiem zawarł Kazimierz z Aleksandrem Łąckim, łowczym kaliskim, drugim mężem swej nieżyjącej matki Anny ugodę, która traktowała o przekazaniu Kazimierzowi ruchomości, jakie zostały po jego matce. Przeciwko tym postanowieniom protestowała siostra Kazimierza- Urszula, żona Stanisława Malczewskiego, której winny one jako córce przypaść[461]. Nic z tego protestu nie wynikło, albowiem w 1713 roku Aleksander Łącki, ojczym Kazimierza wydał mu owe ruchomości po Annie Dzierzbińskiej[462]. Natomiast w 1715 roku odebrał Kazimierz w imieniu swoim i innych spadkobierców matki klejnoty, które do niej należały od swego byłego opiekuna Macieja Radomickiego, wojewody inowrocławskiego, starosty generalnego wielkopolskiego i starosty międzyrzeckiego[463]. Tego samego roku został Kazimierz ojcem chrzestnym Ludwiki, córki Ludwika Chłapowskiego i Anny Lipskiej[464]. W 1716 roku został rodzicem chrzestnym Floriana Kazimierza, syna ekonoma Jana Skrzebowskiego i Anny[465] oraz Bogusława Benedykta, syna Stanisława Chłapowskiego i Barbary Żółtowskiej[466]. W 1716 roku manifestował Kazimierz swój sprzeciw wobec jakichś działań Stefana Czackiego, brata swej szwagierki, wdowy po Michale a jednocześnie męża Marianny Niegolewskiej, której Kazimierz był bratem i opiekunem[467].

Od 1716 roku występował jako starosta pobiedziski[468], ale dopiero w 1717 przekazał mu to starostwo za zgodą króla z 9 marca tego roku jego szwagier Józef Adam Zakrzewski, chorąży łęczycki, dotychczasowy starosta pobiedziski[469].

W 1717 roku był Kazimierz opiekunem dzieci swego nieżyjącego brata Michała (który niegdyś sprawował opiekę nad samym Kazimierzem) zrodzonych z Krystyny Czackiej[470].

W 1725 roku Kazimierz wraz z dziećmi swego nieżyjącego brata Michała, a mianowicie Andrzejem, Janem i Matyldą jako obecni współdziedzice Rostarzewa, Głodna, folwarku Gola i młyna wodnego zwanego Starym, a także ze Stanisławem Malczewskim i jego żoną Urszulą Niegolewską, siostrą Kazimierza jako obecnymi właścicielami tych dóbr, zostali pozwani przez Jana Białoskórskiego[471]. W 1726 roku Kazimierza i jego bratanków Andrzeja i Jana, a także Andrzeja Łąckiego, przyrodniego brata Kazimierza, syna jego matki Anny Dzierzbińskiej z małżeństwa z Aleksandrem, łowczym kaliskim, pozwały rodzone siostry Kazimierza, Urszula Niegolewska, żona Stanisława Malczewskiego i Marianna Niegolewska, żona Stefana Czackiego[472]. Natomiast w roku następnym Kazimierz wraz z żoną Marianną Świerczyńską pozywał swe siostry i ich małżonków: Urszulę i Teresę, a także swą przyrodnią szwagierkę, Krystynę Czacką, wdowę po Michale Niegolewskim i jej brata Stefana, męża Marianny Niegolewskiej[473]. Kolejnymi, przeciwko którym występował Kazimierz tego samego roku byli Zygmunt Dziembowski, posesor Powodowa, Aleksander Bartochowski, posesor Niegolewa, Aleksander Bieliński, stolnik poznański, Łukasz Kołaczkowski, pisarz grodzki gnieźnieński oraz Wojciech Bieczyński, burgrabia kcyński[474]. W 1727 roku występował wspólnie z bratankami – Andrzejem i Janem przeciwko swemu szwagrowi Franciszkowi Miaskowskiemu i jego żonie, a swej siostrze, Teresie jako bezprawnym posesorom dóbr wolsztyńskich[475]. W 1728 roku przeciwko Kazimierzowi i jego bratankom występowała jego siostra Teresa[476].

W 1747 roku sprzedał Kazimierz swemu bratankowi Andrzejowi, stolnikowi poznańskiemu, swoje dziedziczne dobra: Brzeźno i części w Chlewiskach, należące do miasta Kaźmierza za 40 000 złotych polskich[477]. W 1748 roku wraz ze wspomnianym Andrzejem zwrócił Kazimierz Józefowi Bieńkowskiemu sumy, za jakie zastawiono Niegolewo  jego nieżyjącemu już ojcu Wojciechowi[478]. Jeszcze tego samego roku znowu zastawił Kazimierz dziedziczne Niegolewo, tym razem  na trzy lata za 90 000 złotych polskich Franciszkowi Gorzeńskiemu, podpułkownikowi wojsk koronnych[479].

Przed 1726 rokiem ożenił się Kazimierz z Zofią Świerczyńską, córką Wawrzyńca i Katarzyny Wieszczyckiej[480]. W 1729 roku zapisał jej sumę 1 200 złotych polskich[481]. W 1730 roku zostali rodzicami chrzestnymi Grzegorza Józefa, syna Walentyna i Anny Kosińskich[482].

W 1733 roku zapisał Kazimierz 1 550 złotych polskich Barbarze Żółtowskiej, wdowie po Stanisławie Chłapowskim[483]. W 1735 Kazimierz i Zofia Niegolewscy zostali rodzicami chrzestnymi Anny Zuzanny, córki Jana Orzelskiego i Wiktorii Gulińskiej[484], a sam Kazimierz jeszcze ojcem chrzestnym Michała Franciszka Linusa, syna Wojciecha Mańkowskiego i Jadwigi Skaławskiej[485].

Kazimierz ostatni raz jako żyjący pojawił się w źródłach w 1748 roku, zaś na pewno nie żył w 1754 roku[486]. Najprawdopodobniej zmarł jeszcze w 1748 roku, albowiem wtedy to starostwo pobiedziskie przejął po Kazimierzu jego bratanek, Andrzej Niegolewski[487]. Jego żona, Zofia Świerczyńska zmarła w Brodziszewie w wieku 70 lat, pochowano ją 1 lutego 1760 roku u Franciszkanów w Poznaniu[488]. Ze związku z Zofią Świerczyńską miał Kazimierz sześcioro dzieci: dwóch synów – Tomasza i Bartłomieja i cztery córki.

Barbara Teresa Anna ochrzczona została 9 czerwca 1726 roku w Michorzewie[489]. Była żoną Floriana Swinarskiego, z którym jako mężem uciążliwym rozwiodła się w 1773 roku[490]. W roku następnym jej mężem był sędzic ziemski kaliski i poznański Jan Nepomucen Jelita Zakrzewski, syn nieżyjącego Celestyna i Franciszki Mieszkowskiej[491]. W 1774 roku nazwana została dziedziczką Trzcionki i Kuszlina[492], które to wsie wraz z Tomaszewem i Wydorami w powiecie kościańskim dostała w wyniku przeprowadzonych z siostrą Jadwigą działów po śmierci ich braci Tomasza i Bartłomieja, których były spadkobierczyniami[493]. Wymienione dobra sprzedała w 1775 roku pod zakładem 130 900 złotych polskich Marcelemu Nieżychowskiemu[494], mężowi wdowy po swym bracie Bartłomieju. Barbara żyła jeszcze w 1776 roku[495].

Katarzynę Mariannę urodzoną w Rudnikach ochrzczono 26 grudnia 1728 roku również w Michorzewie[496]. Anna Ludwika Marianna urodzona w Pobiedziskach, tam też została ochrzczona 27 grudnia 1729 roku[497]. Obie zapewne zmarły w wieku dziecięcym.

Jadwiga Anna ochrzczona została 22 lipca 1733 roku w Pobiedziskach[498]. Wyszła za mąż za Zygmunta z Komorza Kurcewskiego[499]. W 1774 roku wystąpiła jako dziedziczka Niegolewa[500]. Umarła 11 grudnia 1774 roku w Ceradzu Nowym, pochowano ją w Szamotułach u Reformatów[501].

Kazimierz zastawiał i oddawał w dzierżawę należące do niego dobra, co może oznaczać, że miał kłopoty finansowe. Ponad to musiał procesować się ze swoimi siostrami i ich mężami, którzy zaczęli wysuwać jakieś pretensje do dóbr, jakie pozostawił Kazimierzowi i jego przyrodniemu bratu Michałowi, ojciec Maciej.

 

Tomasz, syn Kazimierza pojawił się na kartach źródeł po raz pierwszy w 1742 roku jako współposesor wraz z ojcem starostwa pobiedziskiego[502]. Jego brat, Bartłomiej, został w 1743 roku wraz z siostrą Jadwigą rodzicem chrzestnym Anny Gertrudy, córki Wojciecha Mańkowskiego i Franciszki Skaławskiej[503], a w roku następnym, również z siostrą Jadwigą, Jana Szymona, syna Franciszka Młodaskiego i Konstancji Jaźwińskiej[504].W 1754 roku występował Tomasz wraz z bratem Bartłomiejem jako dziedzic Brodziszewa, którego w tamtym czasie posesorami byli małżonkowie Andrzej Dzierżanowski i Teresa Trąmpczyńska[505]. W 1755 roku Tomasz nazwany został starostą pobiedziskim[506], ale już od 1760 roku występował jedynie jako starościc pobiedziski[507]. W 1755 roku od braci Niegolewskich – Tomasza i Bartłomieja sumę 4 000 złotych polskich odebrała wraz z synami, Kazimierzem i Tomaszem Mąkowskimi – Ludwika Jaruchowska, wdowa po Janie Mąkowskim, obecna żona Stanisława Cwierdzińskiego[508]. Wraz z bratem Bartłomiejem zwarł Tomasz 27 listopada 1760 roku ugodę z ich bratem stryjecznym Andrzejem, chorążym kaliskim, mocą której otrzymali od tegoż Andrzeja w 1761 roku miasto Kaźmierz, wsie: Nowawieś, Gorszewice, Jędrzejewo, folwark Kopaninę, części w Brodziszewie i wieś Ceradz[509]. W 1761 bracia Tomasz i Bartłomiej dokonali podziału majątku, w ten sposób, że dobra: Niegolewo, Trzcionka, Restarzewo, Głodno, Gola i Stary Młyn dostały się Bartłomiejowi, a miasto Kaźmierz z wsiami: Gorszewice, Nowawieś, połową Brodziszewa i folwarkiem Kopanina (Jędrzejewo) przypadły Tomaszowi[510]. Bartłomiej w 1761 roku, mając prawa do Restarzewa i Gościerzyna tytułem przeprowadzonych z bratem działów, zwarł układ pojednawczy z Maciejem Malczewskim, kasztelanem santockim, innym dziedzicem tych dóbr[511]. Tego roku Tomasz kupił od Bartłomieja osiadłą wieś Trzcionkę za 130 000 złotych polskich[512]. W 1761 roku Tomasz, nazwany dziedzicem miasta Kaźmierza, został mianowany pełnomocnikiem Wawrzyńca Mokierskiego[513]. W 1762 roku Tomasz sprzedał połowę dziedzicznego Brodziszewa Józefowi Mycielskiemu, staroście konińskiemu za 70 000 złotych polskich[514], natomiast miasto Kaźmierz, wsie: Nowawieś, Gorszewice, Kopanina Bolesławowi Moszczeńskiemu za 97 000 złotych polskich, który trzymał już te dobra jako zastaw[515]. Z kolei Bartłomiej sprzedał Ceradz Nowy, leżący w powiecie poznańskim, Józefowi Chłapowskiemu za 120 000 złotych polskich[516].

21 lutego 1760 roku poślubił Tomasz Magdalenę Dorpowską – podpułkownikównę[517], córkę Ludwika i Marianny Gniazdowskiej[518]. Tomasz umarł bezpotomnie 6 sierpnia 1771 roku w Tomaszewie, natomiast pochowano go w Buku[519].

 

Bartłomiej, syn Kazimierza ożenił się z 27 listopada 1765 roku z wdową po Macieju Sokolnickim, dziedziczką Niwierza i Zakrzewka, wsi leżących w powiecie poznańskim – Petronellą Bojanowską, córką Jana, podstolego kaliskiego i Jadwigi Belęckiej, która jeszcze przed ślubem zapisała mu sumę 45 000 złotych polskich[520]. Bartłomiej, podobnie jak brat, nie zostawił po sobie potomka. Zmarł w Niegolewie, pochowano go w grobie rodzinnym w Buku 6 maja 1773 roku[521].

11 września 1775 roku odbyła się w Poznaniu rozprawa dotycząca podziału spadku po zmarłych Tomaszu i Bartłomieju Niegolewskich. Sprawa podziału majątku po ich śmierci była już rozpatrywana 25 kwietnia 1741 roku na sądzie w Niegolewie. Wtedy jako strony wystąpili Kurcewscy (związani z Niegolewskimi poprzez Jadwigę Annę, siostrę Tomasza i Bartłomieja Niegolewskich, która wyszła za mąż za Zygmunta z Komorza Kurcewskiego[522]) oraz Barbara Niegolewska, najstarsza siostra wyżej wymienionych braci Niegolewskich. W 1775 roku postanowiono utrzymać w mocy podział dóbr między Jadwigę i Barbarę Niegolewskie, jakiego dokonano w 1741 roku. Należy zwrócić uwagę na to, że gniazdo rodzinne Niegolewskich, Niegolewo, dostało się w ten sposób Jadwidze. Tematem dalszych rozpraw ustanowiono rozliczenie długów, jakie ciążyły na majątku, szczególnie na Ceradzu, Niegolewie i Trzcionce. Ponad to sąd ustanowił opiekunami małoletniego Jana Kantego Kurcewskiego, syna Zygmunta i Jadwigi Niegolewskiej, Jana Niegolewskiego, cześnika poznańskiego, który był synem przyrodniego stryja Tomasza i Bartłomieja- Michała  i Felicjana Niegolewskiego, starostę pobiedziskiego, przyrodniego bratanka Tomasza i Bartłomieja[523]. Tym postanowieniem sąd odsuwał od opieki nad wspomnianym nieletnim Jana Nepomucena Zakrzewskiego, sędzica ziemskiego kaliskiego, męża Barbary Niegolewskiej, ustanowionego opiekunem Jana Kantego mocą decyzji królewskiej datowanej 12 lutego 1775 roku. Stanisław August uzasadniał odsunięcie od opieki nad małoletnim Janem Kantym jego naturalnego opiekuna, a więc ojca, stwierdzeniem, że  nie daje on dostatecznej rękojmi przy administrowaniu majątkiem swego syna. Na mocy tegoż królewskiego przywileju Jan Nepomucen Zakrzewski przejął administrację dóbr Niegolewo wraz z dworem, inwentarzem i wszystkimi budynkami i pracownikami, albowiem należało ono do małoletniego Jana Kantego po jego matce Jadwidze, dziedziczce Niegolewa[524].

Widać tu wyraźne starania przejęcia Niegolewa przez różne osoby, związane z rodziną Niegolewskich bądź to więzami pokrewieństwa bądź też powinowactwa. W związku z niepełnoletniością syna nieżyjącej Jadwigi, dziedziczki Niegolewa, Jana Kantego Kurcewskiego, któremu Niegolewo miało przypaść po matce, do gry o gniazdo rodziny Niegolewskich włączyli się: mąż Jadwigi, mąż jej siostry Barbary, reprezentujący interesy potomków Kazimierza oraz żyjący męscy przedstawiciele rodziny Niegolewskich, a więc Jan i jego bratanek- Felicjan, potomkowie Michała, którzy ostatecznie wygrali rozgrywkę o opiekę nad Janem Kantym, po matce dziedzicem Niegolewa.

W aktach sprawy z 1775 roku wspomniano również układ zawarty w 1763 roku między Tomaszem Niegolewskim a braćmi Józefem i Antonim Dorpowskimi w sprawie posagu Magdaleny Dorpowskiej, byłej żony Tomasza, rozwiedzionej z nim oraz kwestii dotyczących należności z tytułu pogrzebu jej matki- Marianny z Gniazdowskich Dorpowskiej[525].

 

Michał, syn Macieja i Urszuli Żegockiej urodził się około 20 stycznia 1672 roku. W 1695 roku był starostą pobiedziskim[526], a 1705 roku sprawował także urząd chorążego wschowskiego[527]. 8 października 1712 roku uzyskał Michał królewską zgodę na przekazanie starostwa pobiedziskiego synowi Andrzejowi[528], do czego jednak wtedy nie doszło[529], albowiem Andrzej był wówczas jeszcze niepełnoletnim. Starostwo pobiedziskie przejął po śmierci Michała w 1713 roku jakimś prawem Jan  Józef Zakrzewski, mąż Barbary, córki Kazimierza, który był z kolei stryjem i opiekunem Andrzeja. Zakrzewski przekazał Kazimierzowi starostwo pobiedziskie w 1717 roku zapewne jako opiekunowi Andrzeja, któremu to starostwo miało spaść po ojcu Michale. Ostatecznie Andrzej został posesorem tegoż starostwa dopiero po śmierci stryja w 1748 roku.

W 1695 roku kupił Michał za 17 000 złotych polskich Buszewo leżące w powiecie poznańskim od Jana Boguckiego, syna nieżyjących Adama Boguckiego i Elżbiety Sielskiej oraz od Anny Bieganowskiej, wdowy po Adamie Boguckim, obecnej żony Jakuba Kowalskiego[530].

W 1705 roku został Michał ojcem chrzestnym Stanisława Antoniego, syna Jana Czekanowskiego i Konstancji[531], a w 1708 roku Michała, kolejnego syna Czekanowskiego[532].

Po ojcu Macieju odziedziczył majętność wrzesińską, kaźmierską oraz starostwo pobiedziskie[533]. Jako dziedzic miasta Wrześni występował Michał jeszcze przed śmiercią ojca – w 1694 roku. W 1721 roku sprzedał on Wrześnię za 180 000 złotych polskich Chryzostomowi Niemirze Gniazdowskiemu, staroście nowomiejskiemu, pułkownikowi wojsk Rzeczypospolitej, zatrzymując jednak sobie poczciwego Łukasza, kucharza[534].

W 1706 roku został jednym ze spadkobierców bezpotomnie zmarłego Adama Chociszewskiego, pułkownika królewskiej chorągwi pancernej królewskiej[535].

Michał poślubił przed 1708 rokiem Krystynę Czacką, córkę Andrzeja, wojskiego kaliskiego.

W 1709 roku Jadwiga Kierska, córka nieżyjących Michała Kierskiego i Katarzyny Chylińskiej, żona Stanisława Moraczewskiego odebrała od Michała sumę 2 500 złotych polskich (zapisanych jej niegdyś na Swadzimiu leżącym w powiecie poznańskim, a obecnie będącym dobrem dziedzicznym Stanisława Nieżychowskiego), której to kwoty zabezpieczenie przeniesiono na Otusz, należący w tymże roku do Grudzińskich[536].

Przed 1710 rokiem zapisał Michał 2 000 złotych polskich Stanisławowi Chłapowskiemu[537].

W 1711 roku Michał w imieniu własnym i przyrodniego brata Kazimierza zawarł z Janem Jarochowskim kontrakt dzierżawy połowy Uścięcic, Kozłowa i Dokowa, leżących w powiecie kościańskim[538].

Michał zmarł 24 września 1713 roku, pochowany został na cmentarzu kościelnym w Buku 21 grudnia 1714 roku[539]. Ze związku z Krystyną Czacką miał czworo dzieci: synów Andrzeja i Jana Adama oraz córki Teresę Helenę i Annę Mechtyldę Brygidę. Teresa Helena urodziła się w Ceradzu Nowym, ochrzczono ją 4 stycznia 1710 roku w Ceradzu Kościelnym[540], zmarła jako dziecko[541]. Anna Mechtylda Brygida urodziła się również w Ceradzu Nowym, ochrzczono ją 4 lipca 1712 roku w, podobnie jak siostrę, Ceradzu Kościelnym[542]. 21 stycznia 1733 roku w Poznaniu wyszła za mąż za Gabriela Sczanieckiego[543].

W 1715 roku Krystyna Czacka jako wdowa po Michale, dziedzicu miasta Kazimierza wraz z przyległościami pozywała wraz z dziećmi: synem Andrzejem, starostą pobiedziskim, Janem i Mechtyldą, a także z Kazimierzem, swym szwagrem, spadkobierców nieżyjącego Krzysztofa Unruga, starosty gnieźnieńskiego, a także kasztelana Rogozińskiego właściciela Swarzędza z przyległościami[544]. Prawdopodobnie pozwani rościli sobie jakieś prawa do dóbr kaźmierskich, jakie nabył od Unrugów w 1692 roku Maciej Niegolewski, a które odziedziczył po nim jego syn Michał. Zapewne jakieś pretensje do tych dóbr rościł także ksiądz Stanisław Ignacy Zaręba, proboszcz kaźmierski i dziekan obornicki występując w 1715 roku przeciwko Krystynie Czackiej, właścicielce miasta Kaźmierza[545]. Utrzymanie więc dóbr kaźmierskich w rękach rodziny Niegolewskich natrafiło na trudności. W 1717 roku Krystyna Czacka kupiła od Józefa i Jana Glińskich ich dziedziczne części Chlewisk, wsi znajdującej się w powiecie poznańskim za 19 566 złotych polskich[546]. W 1723 roku wystąpiła jako dziedziczka Piątkowa Czarnego leżącego w powiecie pyzdrskim[547], jednakże dopiero pod datą 1727 pojawiła się informacja o kupnie przez nią tej wsi za 36 500 złotych polskich od Andrzeja i Michała Pogorzelskich, którzy odziedziczyli tę wieś po stryju Andrzeju[548]. Dobra te sprzedała w 1728 roku wraz synami Andrzejem i Janem oraz w imieniu córki Matyldy Andrzejowi Będkowskiemu, synowi Jana i Katarzyny Imielińskiej za 38 860 złotych polskich[549].

Krystyna Czacka, żona Michała Niegolewskiego umarła w 1753 roku i została pochowana w Poznaniu u Bernardynów[550].

 

Jan Adam, syn Michała Niegolewskiego i Krystyny Czackiej, urodził się w Niegolewie, ochrzczono go 5 lipca 1708 roku w Buku[551]. W 1726 roku Jan wraz ze swym starszym bratem Andrzejem zawarli ugodę ze stryjem Kazimierzem, mocą której podzielili miedzy siebie dobra spadłe po Macieju Niegolewskim, ojcu Kazimierza, a dziadzie Andrzeja i Jana. W ten sposób Jan jako współdziedzic wraz z bratem Uścięcic, części Kozłowa i części Doków Suchych, sprzedał swoje prawa do tych dóbr w 1732 roku Michałowi Raczyńskiemu, wojewodzie kaliskiemu za 92 000 złotych polskich[552]. Wcześniej, bo w 1727 roku, pozbył się prawa do tych ziem na rzecz tego samego kupującego i za taką samą kwotę jego brat Andrzej[553]. Opóźnienie w tej kwestii ze strony Jana wynikało zapewne z jego niepełnoletniości, możliwe również ze dokonał sprzedaży swych praw do odziedziczonych po dziadzie ziem już w 1727 roku wspólnie z bratem, który jako jego opiekun miał prawo do przeprowadzenia tego typu transakcji w jego imieniu, a 1732 roku Jan tylko potwierdził tę sprzedaż w związku z dojściem do pełnoletniości. W 1728 roku Jan wspólnie ze swą matką, Krystyną Czacką oraz bratem Andrzejem, którzy reprezentowali również Matyldę, córkę Krystyny, a siostrę Andrzeja i Jana sprzedawał Piątkowo Czarne Andrzejowi Będkowskiemu, synowi Jana i Katarzyny Imielińskiej za 38 860 złotych polskich[554]. Dobra odziedziczone po ojcu: miasto Wrześnię oraz wsie: Słomowo, Nadarzyce, Bierzglinko, Psary, połowę Sokołowa, połowę Marzalewa oraz puste folwarki: Zawodzie, Drąmliska, Wodniki oraz nieosiadłe Obłączkowo w powiecie pyzdrskim sprzedał Jan ze swym starszym bratem Andrzejem w 1730 roku Chryzostomowi Niemirze Gniazdowskiemu, staroście nowomiejskiemu za 150 000 złotych polskich[555]. W 1732 roku Andrzej podzielił się dobrami po ojcu i dziadzie ze swoim młodszym bratem Janem[556]. Wynikało to z faktu osiągnięcia przez Jana wieku pełnoletniości. W 1733 roku wystąpił jako dziedzic Brodziszewa[557]. W 1739 roku bracia Andrzej i Jan kupili od Macieja Mycielskiego, kasztelana poznańskiego wieś Śmiłowo w powiecie poznańskim za sumę 42 000 złotych polskich[558]. W tym samym roku Jan sprzedał swemu bratu Śmiłowo za 45 000 złotych polskich, a następnego dnia po tej transakcji odkupił z kolei tę wieś od brata za 53 000 złotych polskich[559]. Następnie sprzedał Jan dziedziczne Śmiłowo w 1741 roku Maciejowi Wierusz Kowalskiemu za 70 000 złotych polskich[560]. W 1738 roku Jan był posesorem Szamotuł[561]. W 1743 roku kupił Jan od Władysława Watta Kosickiego jego dziedziczną wieś Kąsinowo za 106 500 złotych polskich[562].

W latach 1759[563]– 1762[564] sprawował Jan urząd skarbnika kaliskiego. Od 1762 roku występował jako łowczy poznański[565], od 1770 jako cześnik poznański[566], od 1778 jako podstoli poznański[567], a w 1782 wystąpił jako stolnik poznański[568], jednakże była to jedyna informacja o sprawowaniu przezeń tego stanowiska, a jego żona Teresa tytułowała się po tym roku jedynie podstoliną poznańską.

Jan ożenił się z Zofią Twardowską, córką nieżyjącego Wacława i Teresy Święcickiej, która powtórnie wyszła za mąż za Telesfora Wyssogotę Zakrzewskiego, kasztelana santockiego. W 1736 roku zapisał jej 30 000 złotych polskich na połowie swych dóbr jako zabezpieczenie posagu[569].

W 1784 roku Jan Niegolewski, podstoli poznański i jego żona Zofia Twardowska wystąpili jako jedna ze stron sporu dotyczącego podziału spadku po zmarłym Ignacym Twardowskim, wojewodzie lubelskim[570], rodzonym bracie Zofii[571].

Jan Niegolewski zmarł w Kąsinowie 12 lutego 1784 roku, pochowano go u Reformatów w Szamotułach[572] 17 lutego tegoż roku[573]. Jego żona Teresa z Twardowskich umarła w wieku 70 lat w 1787 roku[574]. Pochowano ją 27 sierpnia tegoż roku u Reformatów w Szamotułach[575]. Ze związku z Teresą miał Jan dwanaścioro dzieci: siedmiu synów i pięć córek.

Jan, wspólnie z bratem Andrzejem, sprzedał wszystkie dobra, jakie odziedziczył po przodkach. Stracili więc w ten sposób Niegolewscy Uścięcice, części Kozłowa i części Doków Suchych, a także dobra wrzesińskie. Siedzibą Jana stało się Kąsinowo, wieś, którą nabył w 1743 roku. Pięcioro z jedenaściorga dzieci Jana zmarło w wieku dziecięcym, jedna z córek Joanna pozostawała niezamężna, Magdalena zmarła w wieku 22 lat, Julianna chorowała na serce, syn Michał chrzczony był z wody, co znaczy, że obawiano się o jego życie, a ponad to pozostał kawalerem. Możliwe więc, że dzieci Jana obarczone były jakąś genetyczną wadą. Do grona dzieci Jana pozostających w stanie cywilnym wolnym, oprócz Joanny, należeli wszyscy jego dorośli synowie. Prawdopodobnie wynikało to z faktu nie posiadania przez nich żadnego majątku. Dwaj synowie Jana wybrali karierę duchowną, co zapewne wiązało się, w sytuacji barku dóbr ziemskich, z niemożnością zrobienia kariery na polu gospodarczym, czy wręcz niemożnością utrzymania się. Jan sprawował urzędy dworskie o charakterze tytularnym, tj. łowczego, cześnika i podstolego.

Córka Magdalena Małgorzata urodzona w Jankowicach, została ochrzczona 17 lipca 1740 roku[576]. Wyszła ona za mąż za Macieja Skaławskiego, syna nieżyjących Władysława i Teresy Zdzychowskiej, który zapisał jej w 1760 roku 24 000 złotych polskich tytułem zabezpieczenia posagu[577], a w 1762 roku uczynił ją dożywotnią współwłaścicielką swego majątku[578]. Magdalena zmarła w Strykowie 4 października 1762 roku w wieku 22 lat[579]. Pochowano ją 14 października tegoż roku u Reformatów w Szamotułach[580].

29 marca 1740 roku zmarła w Gałowie w wieku dwóch lat Krystyna Teresa[581], urodzona w Kąsinowie[582] i ochrzczona 17 marca 1738 roku[583].

17 lutego 1749 roku przyszła na świat w Kąsinowie Julianna Rozalia, ochrzczona trzy dni później[584]. 4 maja 1778 roku wyszła ona za mąż za Marcelego Żółtowskiego[585], syna Bogusława i Ludwiki Chłapowskiej[586] i w tego roku odebrała od rodziców 20 000 złotych polskich tytułem posagu i 4 tysiące tytułem wyprawy[587]. W 1782 roku została ona pełnoprawną dożywotnią współwłaścicielką ich wspólnego majątku[588]. W 1784 roku Marceli Żółtowski wraz z żoną Julianną wystąpili jako jedna ze stron sporu dotyczącego podziału spadku po zmarłym Ignacym Twardowskim, wojewodzie lubelskim[589]. Julianna zmarła w Kąsinowie 15 kwietnia 1802 roku w wieku 53 lat jako łowczyna poznańska, dziedziczka Myszkowa z przyległościami oraz dożywotnia właścicielka Popówka i Kąsinowa[590]. Chorowała ona na serce, natomiast zgon nastąpił w wyniku udaru mózgu[591]. Pochowano ją dwa dni później u Reformatów w Szamotułach[592].

16 czerwca 1754 roku przyszła na świat w Jankowicach Barbara Justyna, ochrzczona 14 lipca tegoż roku[593]. Zmarła ona w Kąsinowie 3 listopada 1757 roku, pochowano ją w kolegiacie szamotulskiej[594].

Córka Joanna pojawiła się na kartach źródeł tylko jeden raz: 4 kwietnia 1764 roku została wspomniana jako niezamężna[595].

Syn Kajetan Stefan, urodzony w Jankowicach, został ochrzczony 3 sierpnia 1741 roku[596]. Zmarł w wieku 4 lat w Kąsinowie[597].

W Opalenicy przyszedł na świat Michał Wacław, ochrzczony z wody 29 września 1742 roku[598]. Ceremonie chrztu powtórzono we dworze w Kąsinowie 17 lipca 1751 roku[599]. W 1785 roku wspólnie z bratem Franciszkiem sprzedał swemu szwagrowi Marcelemu Żółtowskiemu za 145 000 złotych polskich Kąsinowo i Piaskowo, wsie znajdujące się w powiecie poznańskim, należące wtedy dożywotnio do ich matki, Zofii z Twardowskich[600]. Michał zmarł jako kawaler w Zielęcinie koło Grodziska, we dworze Swinarskich, pochowano go 11 listopada 1790 roku u Reformatów w Szamotułach[601].

Józef Fabian Sebastian urodził się 20 stycznia 1745 roku w Kąsinowie[602]. W 1758 roku bracia Michał i Józef Niegolewscy wystąpili jako studenci[603]. Józef w 1770 roku jako benedyktyn w Lubiniu występował po imieniem Jana Nepomucena[604]. W latach 1774-1828 był ostatnim opatem klasztoru benedyktynów na Św. Krzyżu w Górach Świętokrzyskich[605]. Według Żychlińskiego został opatem tegoż klasztoru w 1773 roku jako 47 z kolei przełożony benedyktynów na Łysej Górze. W swej Złotej Księdze Szlachty Polskiej przytacza on artykuł z Tygodnika Ilustrowanego (t. I z 1840, nr 22, s. 187), opisujący okres zwierzchnictwa Niegolewskiego nad łysogórskim klasztorem jako najsmutniejszy moment w historii opactwa. W 1777 roku w klasztorze wybuchł pożar, który w przeciągu trzech godzin doszczętnie strawił jego wspaniałe gmachy. Zakonnicy ledwie uszli z życiem, a ocalono tylko Przenajświętszy Sakrament z drzewem Św. Krzyża i bibliotekę liczącą do 9 000 tomów. Jan Nepomucen Niegolewski zaczął wznosić nowy kościół w 1780 roku. Budowa została ukończona dopiero w 1806 roku, już po upadku Rzeczpospolitej, a za rządów austriackich. Od początku XIX wieku wynikiem licznych nadużyć i rozluźnienia obyczajów był postępujący upadek opactwa. W 1824 roku pozostało na Łysej Górze jedynie pięciu benedyktynów  pod przewodnictwem opata Niegolewskiego[606].

9 kwietnia 1746 roku został ochrzczony, urodzony w Jankowicach, Wilhelm Wojciech[607]. Jako cysters w Bledzewie przyjął imię Bernarda. Śluby złożył 19 lutego 1764 roku, a na kapłana został wyświęcony około 1769 roku[608]. Opatem klasztoru w Jędrzejewie został obrany, według danych urzędowych, 21 lutego 1771 roku[609]. Jednakże w związku z tym, że jego poprzednik, Jan Wojciech Ziemnicki herbu Złota Wolność, zmarł dopiero 5 maja tegoż roku, należy przypuszczać, że data 21 lutego 1771 jest datą ustanowienia Niegolewskiego koadiutorem przez dotychczasowego opata, a nie jest datą obioru go na zwierzchnika klasztoru w sytuacji, gdy jego poprzednik jeszcze żył. Świadczyć może o tym również fakt późniejszego promowania kandydatury Niegolewskiego na opata jędrzejowskiego przez chorego i umierającego Ziemnickiego. Zapewne więc wybór Niegolewskiego na stanowisko opata klasztornego miał miejsce po śmierci Ziemnickiego, a więc po 5 maja 1771 roku. Ceremonii poświęcenia i ogłoszenia Niegolewskiego opatem dokonał opat lądzki Iłowiecki[610]. Bernard jako opat klasztoru w Jędrzejowie poparł przygotowania i samą insurekcję kościuszkowską, przekazując w połowie maja 1792 roku srebra i klejnoty klasztorne o wadze ponad 37 kg do ubogiej kasy powstańczej[611]. Oprócz tego był Bernard również kanonikiem katedralnym krakowskim, sędzią deputatem na Trybunale Koronnym, komisarzem cywilno- wojskowym, generalnym wizytatorem Prowincji, kawalerem orderu Św. Stanisława oraz generalnym komisarzem i wikariuszem obu prowincji[612]. Bernard umarł 18 stycznia 1797 roku we wsi Chancza po 6 dniach choroby[613].

23 września 1750 roku zmarł w Kąsinowie półroczny syn Izydor[614].

Roch Bartłomiej urodził się w Kąsinowie, ochrzczono go 6 września 1751 roku[615]. Zmarł w Kąsinowie 12 kwietnia 1753 roku[616].

Franciszek Linus urodził się 28 września 1756 roku w Jankowicach, ochrzczono go 19 sierpnia 1757 roku[617]. W 1785 roku wspólnie z bratem Michałem sprzedawał swemu szwagrowi Marcelemu Żółtowskiemu Kąsinowo i Piaskowo[618].

 

 

Andrzej, syn Michała Niegolewskiego i Krystyny Czackiej pojawił się na kartach źródeł po raz pierwszy w 1717 roku, będąc jeszcze niepełnoletnim[619]. W 1722 występował w imieniu swoim i brata Jana i siostry Mechtyldy przeciwko małżonkom Konstantynowi Poklateckiemu i Annie Swinarskiej[620]. W 1722 roku Andrzej wystąpił jako kurator, a więc oficjalny przedstawiciel swojego stryja Kazimierza, mający prawo do podejmowania w jego imieniu decyzji dotyczących zarówno majątku ruchomego jak i nieruchomego należącego do Kazimierza. Przejął tę rolę po Stefanie Czackim, bracie Krystyny, swej matki[621], a mężu Marianny, siostry Kazimierza, mianowanym na kuratora tegoż Kazimierza w 1720 roku, a który za zgodą królewską przekazał obowiązki i uprawnienia z tego wynikające właśnie Andrzejowi[622].

W 1747 roku Andrzej wystąpił w źródłach jako stolnik poznański[623], a w roku następnym jako starosta pobiedziski[624]. Jednakże w 1758 roku to syn Andrzeja, Felicjan był posesorem starostwa pobiedziskiego, przekazując je tego roku dożywotnio swym rodzicom mocą zgody królewskiej wydanej 3 stycznia 1757 roku[625]. 28 października 1756 roku został Andrzej mianowany chorążym kaliskim[626]. W 1758 roku był sędzią surrogatorem grodzkim poznańskim[627], a w 1764 chorążym poznańskim[628].

W 1722 został Andrzej ojcem chrzestnym Kaspra Melchiora Baltazara, syna Stefana Czackiego i Marianny Niegolewskiej, jego przyrodniej ciotki[629], a w 1723 roku Franciszki Kazimiery, córki Antoniego i Katarzyny Chorodyńskich[630] i Heleny Brygidy Marianny, córki Rafała Taczanowskiego i Magdaleny Szczanieckiej[631]. W 1747 roku został Andrzej ojcem chrzestnym Andrzeja Ferdynanda, syna Aleksandra Goślinowskiego i Anny Nieżychowskiej[632], a w 1748 roku Jana Michała, syna Michała i  Konstancji Chylińskich[633]. W 1755 roku chrześnicą Andrzeja została Katarzyna Wiktoria, córka Adama i Anny Mąkowskich, posesorów połowy Bytynia[634]. W 1760 roku został Andrzej ojcem chrzestnym syna Rocha Roli Zbijewskiego, łowczego poznańskiego i Hiacynty ze Skaławskich[635], a także potomka Macieja Malczewskiego, kasztelana santockiego i Ludwiki z Malczewskich[636].

W 1725 zawarł w imieniu własnym i brata Jana jakiś układ ze Stefanem Deręgowskim, mężem Ludwiki Niegolewskiej, swej przyrodniej ciotki[637]. W 1726 roku Andrzej wraz ze swym młodszym bratem Janem zawarli ugodę ze stryjem Kazimierzem, mocą której podzielili miedzy siebie dobra po Macieju Niegolewskim, ojcu Kazimierza, a dziadzie Andrzeja i Jana. W ten sposób Andrzej jako współdziedzic wraz z bratem Uścięcic, części Kozłowa i części Doków Suchych, sprzedał te dobra w 1727 roku Michałowi Raczyńskiemu, kasztelanowi kaliskiemu za 92 000 złotych polskich[638]. Kolejne dobra odziedziczone po ojcu i dziadzie w wyniku podziału ze stryjem Kazimierzem i bratem Janem z 1726 roku, a mianowicie miasto Wolsztyn i wsie: Berzyna, Niałek Mały, Karpicko i Komorowo sprzedał za 181 260 złotych polskich Franciszkowi Gajewskiemu, staroście kościańskiemu[639]. Dobra odziedziczone po ojcu: miasto Wrześnię oraz wsie: Słomowo, Nadarzyce, Bierzglinko, Psary, połowę Sokołowa, połowę Marzalewa oraz puste folwarki: Zawodzie, Drąmliska, Wodniki oraz nieosiadłe Obłączkowo w powiecie pyzdrskim sprzedali Andrzej i Jan Niegolewscy w 1730 roku Chryzostomowi Niemirze Gniazdowskiemu, staroście nowomiejskiemu za 150 000 złotych polskich[640]. Inne źródła mówią jednak o tym, że miasto Wrześnię sprzedał za 180 000 złotych polskich już ojciec Andrzeja – Michał w 1721 roku[641]. W związku z tym, że kupującym w obydwu przypadkach jest ta sama osoba, a kwota sprzedaży jest porównywalna można przypuszczać, że źródła mówią o jednym i tym samym wydarzeniu. Możliwe też, że transakcja z 1721 roku dotyczyła tylko miasta Wrześni, lub że sprzedaż z 1730 roku była jedynie formalnym dopełnieniem tej sprzed 9 lat. W 1732 roku Andrzej podzielił się dobrami po ojcu i dziadzie ze swoim młodszym bratem Janem, który prawdopodobnie do tej pory był niepełnoletnim[642]. W 1739 roku bracia Andrzej i Jan kupili od Macieja Mycielskiego, kasztelana poznańskiego wieś Śmiłowo w powiecie poznańskim za sumę 42 000 złotych polskich[643]. W tym samym roku kupił Andrzej Śmiłowo od Jana za 45 000 złotych polskich, a następnego dnia po tej transakcji odsprzedał tę wieś bratu za 53 000 złotych polskich[644]. W 1746 roku kupił Andrzej od Antoniego Racięckiego jego dziedziczne części Chlewisk w powiecie kościańskim za 9 000 złotych polskich[645]. W 1747 roku kupił od swego stryja Kazimierza, starosty pobiedziskiego jego dziedziczne dobra: Brzeźno i części w Chlewiskach, należące do miasta Kaźmierza za 40 000 złotych polskich[646]. W 1748 roku wraz ze wspomnianym stryjem Kazimierzem zwrócił Andrzej Józefowi Bieńkowskiemu sumy, za jakie zastawiono Niegolewo  jego nieżyjącemu już ojcu Wojciechowi[647]. W 1748 roku sumę 22 000 złotych polskich odebrała od Andrzeja, dziedzica Chlewisk Katarzyna Smarzewska, wdowa po Franciszku Kowalskim i Aleksandrze Psarskim, burgrabim kaliskim[648]. W 1751 roku bracia Florian i Wiktor Bojanowscy sprzedali Andrzejowi Niegolewskiemu za 226 400 złotych polskich dobra, jakie odziedziczyli po swym ojcu Janie Antonim Junoszy Bojanowskim, podstolim kaliskim, a mianowicie Bytyń, Roszczki (częściej nazywane Rościegniewicami), Wilkowice, Olędry, Gorgoszewo oraz pustki Bądowo i Gątki w powiecie poznańskim[649]. W 1754 roku Andrzej Niegolewski, jako obecny dziedzic Bytynia oraz bracia Bojanowscy, jego poprzedni dziedzice wywiązali  się Wiktorowi Raczyńskiemu, wojewodzicowi poznańskiemu z zapisu pewnych sum zabezpieczonych zapewne na Bytyniu, jaki mu poczynił ojciec Bojanowskich – Jan[650]. W tym samym roku Andrzej wydzierżawił na trzy lata dziedziczne dobra Brzeźno i Chlewiska Tomaszowi Gorskiemu pod zastawem, w przypadku niedopełnienia warunków umowy, 4 000 złotych polskich[651]. W 1755 roku przeciwko Andrzejowi występowała w imieniu własnym i swych dzieci Wiktoria Gosławska, wdowa po Macieju Gądkowskim. W sporze z Niegolewskim mianowała swym pełnomocnikiem Jakuba Sarnowskiego[652]. W 1758 roku Andrzej mianował swym pełnomocnikiem syna Felicjana, starostę pobiedziskiego[653]. W 1760 roku występował Andrzej jako pełnomocnik swego ciotecznego brata Kaspra Czackiego, starosty przyłuskiego, syna nieżyjącej Marianny Niegolewskiej[654]. W 1761 roku, mocą ugody zwartej 27 listopada 1760 roku ze swoimi braćmi stryjecznymi – Tomaszem i Bartłomiejem Niegolewskimi, przekazał im Andrzej jako spadkobierca Macieja Niegolewskiego i jego żony Urszuli Żegockiej miasto Kaźmierz, wsie: Nowawieś, Gorszewice, Jędrzejewo, folwark Kopaninę, części w Brodziszewie i wieś Ceradz[655]. W 1764 roku Andrzej oddał w zastaw dziedziczne Chlewiska i Brzeźno swemu synowi Felicjanowi za 100 000 złotych polskich[656], zaś w 1767 roku sprzedał temuż synowi Bytyń, Roszczki (Rościegniewice), Gorgoszewo, a także pustki Bandowo i Gądki za 250 000 złotych polskich[657]. W 1768 roku jakieś sumy odebrał od Andrzeja Jerzy Poleski, syn nieżyjącego Kazimierza i Zofii Roznowskiej, siostrzeniec wdowy po Stanisławie Strachowskim – Anny Roznowskiej, w imieniu której prawdopodobnie o te sumy występował[658].

Żoną Andrzeja była Anna Skaławska, córka Marcina, skarbnika poznańskiego i Marianny Gzowskiej, którą poślubił 24 lutego 1732 roku w Konarach[659]. Tego samego roku zabezpieczył Andrzej na połowie swych dóbr sumę 60 000 złotych polskich, odebraną na poczet jej posagu[660]. Anna skasowała tę oprawę w 1758 roku[661]. W 1740 roku Anna zawarła ze swoimi trzema siostrami umowę, mocą której podzieliły one między siebie spadek po zmarłych rodzicach. Każda z sióstr Skaławskich otrzymała po 97 600 złotych polskich,  zapisanych na dziedzicznych dobrach: Nekla, Stroszki, Sarczanów i Kokoszki[662]. W 1743 roku Anna Skaławska wraz z siostrami zobowiązała się dotrzymać eksdywizji dóbr, jakie odziedziczyły siostry Skaławskie po ojcu i matce (pustki: Nekla, Stroszki, Sarczanów, Kokoszki, Gułtowy, Nowojewo, Ostrowo)[663], czyli wydzielić wierzycielom z zadłużonego majątku ziemie, które były pokryciem dla spłaty tychże długów. W 1753 roku Anna, żona Andrzeja występowała jako współdziedziczka dóbr spadłych jej po bezpotomnej śmierci Franciszka Skaławskiego, dziedzica Kopydłowic i Wolka w powiecie konińskim, jej stryja[664]. Tego samego roku współdziedziczyła po swej siostrze Magdalenie Skaławskiej, żonie Kazimerza Słuckiego, starosty gniewkowskiego, który występował w sprawach dotyczących spadku po Małgorzacie w roli pełnomocnika Niegolewskich, którzy z kolei współsprawowali opiekę nad jego dziećmi zrodzonymi z Małgorzaty[665]. W 1754 roku Anna, żona Andrzeja Niegolewskiego, jako wspóldziedziczka Kopydłówka i Wólki, spadłych jej i innym po stryju Franciszku Skaławskim, sprzedała te dobra za 38 000 złotych polskich Józefowi Straszewskiemu, dopełniając w ten sposób kontraktu zawartego w 1753 roku z Kazimierzem Słuckim w Kopydłówku[666]. W 1773 roku Anna, już po śmierci męża, sprzedała swej rodzonej siostrze Otylii ze Skaławskich Wilkońskiej miasto Neklę z przyległymi wsiami, stosownie do działów z 1743 roku[667]. W 1788 roku przekazała 20 000 złotych posagu i 3 000 złotych polskich wyprawy swemu zięciowi Ignacemu Leszczyc Mierzewskiemu za córką Nepomuceną[668].

Andrzej zmarł 17 kwietnia 1769 roku w Pobiedziskach, pochowano go w rodzinnym grobie w Buku[669]. Jego żona, Anna Skaławska umarła w 1788 roku i została pochowana 12 sierpnia u Reformatów w Poznaniu[670]. Ze związku z Anną Skaławską miał Andrzej ośmioro dzieci: dwóch synów i sześć córek.

W 1739 roku przyszła na świat Teresa Antonina, ochrzczona 9 listopada w Gułtowach[671]. Pozostała niezamężną, zmarła w wieku 50 lat w Pobiedziskach 14 stycznia 1785 roku[672], pochowano ją 18 stycznia w Poznaniu u Reformatów[673].

Józefa, urodzona około 1743 roku, zmarła w 1750 w wieku 7 lat[674]. Około 1752 roku na świat przyszła Teodora[675]. 5 czerwca 1770 roku w Pobiedziskach wyszła za mąż za Ludwika Skórzewskiego[676]. Zmarła w wyniku krwotoku w wieku 51 lat w Kopaszewie 3 marca 1803 roku, pochowano ją 7 marca u Bernardynów w Kościanie[677].

30 lipca 1752 roku Andrzej i Anna Niegolewscy ochrzcili w Pobiedziskach Magdalenę[678]. 23 stycznia 1777 roku w Pobiedziskach wyszła za mąż za Stefana Szczytnickiego, pułkownika wojsk koronnych[679]. Zmarła 7 sierpnia 1789 roku[680].

Kolejna córka Nepomucena Teodora Magdalena urodziła się 19 marca 1765 roku w Pobiedziskach[681]. Tam też poślubiła 27 kwietnia 1788 roku Ignacego Leszczyc Mierzewskiego[682], wojskiego kaliskiego, syna nieżyjącego Macieja, miecznika poznańskiego i Katarzyny Potockiej[683]. Zmarła jako wdowa 26 listopada 1811 roku w Poznaniu w wyniku febris nervorum. Pochowano ją 29 listopada w kościele Św. Marii Magdaleny w Poznaniu[684].

Najmłodsza córka Andrzeja Niegolewskiego i Anny Skaławskiej – Marianna pojawiła się po raz pierwszy w źródłach 14 kwietnia 1788 w roli matki chrzestnej[685]. W 1793 roku zapisała swemu siostrzeńcowi Andrzejowi i siostrzenicom Tekli i Józefie Skórzewskim sumę 16 000 złotych polskich, siostrze Nepomucenie Mierzewskiej 4 500 złotych polskich, siostrzenicom Barbarze i Józefie Szczytnickim 4 500 złotych polskich[686]. Pozostała niezamężną, pisała się z Bytynia, żyła jeszcze 4 lutego 1800 roku[687].

Jan Nepomucen Marcin Franciszek Ksawery ochrzczony 29 stycznia 1733 roku w Gułtowach[688], zmarł jeszcze tego samego roku. Pochowano go w Poznaniu u Reformatów[689].

Andrzej, wspólnie z Janem i podobnie jak Jan, sprzedawał dobra, jakie odziedziczył po przodkach. Stracił w ten sposób prawa do dóbr wrzesińskich, wolsztyńskich, kaźmierskich, Uścięcic, części Kozłowa i części Doków Suchych oraz innych pojedynczych wsi, tak że zostały mu tylko Chlewiska i Brzeźno. Za cześć pieniędzy ze sprzedaży wyżej wymienionych dóbr nabył Andrzej w 1751 roku dobra bytyńskie, które obok niegolewskich będą do połowy wieku następnego stanowić podstawową cześć składową majątku rodziny. Andrzej sprawował oprócz wyłącznie tytularnego urzędu stolnika poznańskiego, urząd chorążego kaliskiego, a następnie chorążego poznańskiego, które to stanowisko zajmowało wysokie trzecie miejsce w hierarchii wielkopolskich urzędów ziemskich.

Felicjan, syn Andrzeja Niegolewskiego i Anny Skaławskiej, pojawił się po raz pierwszy w źródłach w 1756 roku jako pełnomocnik swych rodziców[690]. Po raz kolejny ojciec mianował go plenipotentem w 1758 roku[691].W 1758 roku Felicjan był posesorem starostwa pobiedziskiego, przekazując je tego roku dożywotnio swym rodzicom mocą zgody królewskiej wydanej 3 stycznia 1757 roku[692]. Jednakże w 1764 roku, a więc jeszcze przed śmiercią swego ojca, znów tytułował się starostą pobiedziskim[693]. Starostwo to znajdowało się w rękach Felicjana do lat 1773-1775, kiedy to dostał je prawem emfiteutycznym Radzimiński, sędzia gnieźnieński[694]. Felicjan był ostatnim posesorem starostwa w rodzinie Niegolewskich. W 1760 roku został Felicjan mianowany podkomorzym (kamerjunkier)Jego Królewskiej Mości[695]. W 1786 roku obrano go deputatem na Trybunał Koronny[696] zapewne Piotrkowski[697], a rok później Lubelski[698]. Tego samego roku został mianowany stolnikiem wschowskim[699]. W 1790 roku Felicjan wystąpił jako Kawaler Orderu Świętego Stanisława[700], a także zasiadł w komisji porządkowej cywilno-wojskowej[701] województwa poznańskiego[702].

W 1764 roku Felicjan dostał od swego ojca Andrzeja w zastaw dziedziczne Chlewiska i Brzeźno oraz inne dobra za 100 000 złotych polskich[703], zaś w 1767 roku kupił od niego Bytyń, Roszczki (Rościegniewice), Gorgoszewo, a także pustki Bandowo i Gądki za 250 000 złotych polskich[704].

Na starostwo pobiedziskie, którego Felicjan był posesorem, składały się następujące osady: Bociniec, Borówko (Borowskie Holendry), Główna, Jerzyn, Kosanowo, Nadrożny Młyn, Olszak, Pobiedziska, Polska Wieś, Rybitwy, Węglewo i Wójtostwo. Podatki płacone z tych dóbr w 1771 roku wynosiły: kwarta – 1875 złotych polskich 15 groszy, hiberna – 608 złotych polskich 18 groszy, łanowe – 200 złotych polskich[705].

W 1775 roku Felicjan został wspólnie ze swym stryjem Janem opiekunem małoletniego Jana Kantego Kurcewskiego, syna Zygmunta i Jadwigi Niegolewskiej[706]. Dzięki temu zarządzał Niegolewem, które przypadło temuż Janowi Kantowi w spadku po matce. Jako opiekun małoletniego Kantego Kurcewskiego występował w 1783 roku, reprezentując jego interesy w stosunku do Dzierzbińskich i Karola Zielińskiego, dziedzica Markowic[707], a w 1785 roku w stosunku do Franciszka Wendorffa i jego żony Barbary z Krajewskich[708].

W 1780 roku ksiądz Kazimierz Grodzicki w imieniu swoim i brata Michała przekazał Felicjanowi prawo do sum zapisanych im rok wcześniej przez Aleksandra Grodzickiego[709].

26 lipca 1772 roku Felicjan ożenił się z Magdaleną Potocką[710], córką Józefa, kasztelana rogozińskiego, kawalera orderu Św. Stanisława[711] i Anny Gajewskiej[712]. W roku następnym zapisał swej żonie 24 000 złotych polskich jako zabezpieczenie posagu[713]. W 1775 roku Magdalena odebrała od ojca sumę 6 000 złotych polskich[714], zapisaną jej przez Felicjana tego samego roku na poczet posagu[715].

3 grudnia 1781 roku w pałacu dóbr Wronczyn dokonano podziału majątku po zmarłym Józefie Potockim, ojcu Magdaleny, żony Felicjana. Felicjan wystąpił jako jeden ze spadkobierców zmarłego, reprezentując osobę własną, swojej małżonki oraz panien Ignacji, Róży i Wiktorii, sióstr Kczewskich, córek zmarłego Franciszka Kczewskiego, starosty śremskiego i Róży Potockiej, nad którymi sprawował opiekę. Cały majątek, składający się z dóbr: Wronczyn, Zaparcin, Zamysłów, Wyganów, Piotrkowice, Srocko Małe, Będlewo, Dymaszewice, Olendry z przyległościami, podzielono na trzy schedy. Z działu pierwszego, złożonego z Będlewa, Dymaszewic i Zamysłowa miały być spłacone m. in. panny Kczewskie sumą wysokości 31 162 złotych polskich oraz Magdalena, żona Felicjana Niegolewskiego kwotą 25 892 złotych polskich, tytułem działu po matce. Spadkobiercą tejże schedy, a zarazem tym, który był zobowiązany do wypłaty ciążących na niej sum, został Stanisław Kostka Potocki. Na trzeci dział, który przypadł nieletniemu Ignacemu Potockiemu, złożyły się: dobra piotrowickie, nadwyżka ze sprzedaży dóbr Wronczyn oraz weksel Felicjana Niegolewskiego wartości 6 300 złotych polskich. Ze schedy tej miała być spłacona m.in. Magdalena, żona Felicjana kwotą należną jej tytułem spadku po matce w wysokości 21 354 złotych polskich[716].

W 1783 roku Felicjan zapłacił 86 złotych węgierskich Ludwikowi Drogosławowi Skórzewskiemu, który odebrał tę sumę w imieniu własnym i swej żony, a siostry Felicjana –  Teresy Niegolewskiej[717].

W 1784 roku odbył się sąd polubowny między nieletnim Kantym Kurcewskim i jego opiekunem, Felicjanem Niegolewskim z jednej strony, a małżonkami Dominikiem i Anną Trąmpczyńskimi i Nepomucenem Gądkowskim z drugiej strony. Jako kolejna ze stron sporu wystąpił m.in. nieletni Swinarski, dziedzic Kuślina z przyległościami, który występował w charakterze wierzyciela Niegolewskich, wysuwając pretensje do sum, na jakie zadłużyli się u niego Niegolewscy, a które to sumy dłużne były zabezpieczone na dobrach nieżyjących Niegolewskich, prawdopodobnie na majątku Tomasza i Bartłomieja, synów Kazimierza, na których wygasła jego linia. Po tychże Niegolewskich dziedziczyły po połowie ich rodzone siostry – Barbara, rozwiedziona małżonka Swinarskiego i Jadwiga, żona Zygmunta Kurcewskiego, a z kolei po nich ich nieletni synowie – Swinarski i Kurcewski. Niektóre z tych sum dłużnych zapisane były na dobrach Ceradz. Dobra te weszły w skład schedy nieletniego Kurcewskiego, a zatem w skład majątku dłużnika, a nie, jak powinny, w skład majątku wierzyciela czyli Swinarskiego, o co ten miał pretensje. Roszczenia do sum zapisanych na Ceradzu wysuwali jeszcze m.in. małżonkowie Trąmpczyńscy, co dodatkowo komplikowało sprawę. Wyrokiem sądu pełnoprawnym dziedzicem Ceradza uznany został Kanty Kurcewski, a Felicjan Niegolewski, jako jego opiekun, został zobowiązany do spłaty różnych sum, jakie na tych dobrach ciążyły[718].

W 1786 roku Magdalena, żona Felicjana, spadkobierczyni Opalińskich, swoją część spadku po wojewodzie sieradzkim w dobrach Opalińskich, Grodziskich i Mińskich przekazała bratu ciotecznemu Bonawenturze Gajewskiemu, kasztelanicowi rogozińskiemu[719].

W 1787 przeciwko Felicjanowi jako posesorowi starostwa pobiedziskiego i jego matce Annie Skałwskiej, jako dożywotniej posesorce tego starostwa, występował Jan Młodawski, dziedzic domów i części gruntów okupnych w królewskim mieście, Pobiedziskach[720].

W 1788 roku małżonkowie Felicjan Niegolewski i Magdalena z Potockich zapisali sobie wspólne dożywotnie użytkowanie wszystkich swoich dóbr, zarówno ruchomych, jak i nieruchomych, a Felicjan dodatkowo zapisał swej żonie sumę 4 000 złotych polskich, zabezpieczoną na wszystkich dobrach[721].

W 1790 roku Felicjan wypłacił sumę 25 000 złotych polskich swemu szwagrowi Ludwikowi Drogosławowi Skórzewskiemu i jego żonie, a swej siostrze Teodorze jako dopełnienie sumy posagu oraz kwotę 5 000 złotych polskich z ogólnej sumy 25 000 złotych polskich innemu szwagrowi Ignacemu Leszczyc Mierzewskiemu, mężowi Nepomuceny z tego samego tytułu[722], który kolejne 1 400 złotych polskich z wyżej wymienionej kwoty odebrał od Felicjana w 1792 roku[723].

18 czerwca 1790 dokonano podziału majątku po zmarłych Andrzeju Niegolewskim, chorążym i surogatorze grodzkim poznańskim i jego żonie Annie ze Skaławskich, których sukcesorami byli: z jednej strony Felicjan Niegolewski, ich syn, stolnik wschowski, zaś z drugiej strony jego siostry i ich mężowie, a mianowicie: Ludwik Skórzewski, szambelan Jego Królewskiej Mości i jego żona Teodora Niegolewska, Ignacy Mierzewski, wojski kaliski, komisarz komisji cywilno-wojskowej powiatu kościańskiego i jego małżonka Nepomucena Niegolewska, a także Stefan Szczytnicki, pułkownik wojsk koronnych, komisarz komisji cywilno-wojskowej województwa kaliskiego, występujący w imieniu własnym i swych dzieci zrodzonych z nieżyjącej już Magdaleny Niegolewskiej oraz opiekunowie panny Marianny Niegolewskiej w osobach: Józefa Odrowąż Wilkońskiego, szambelana Jego Królewskiej Mości i Michała Niegolewskiego, podstolego poznańskiego. Wynikiem tego spotkania było utrzymanie w mocy postanowień podjętych przez Andrzeja Niegolewskiego jeszcze za życia, który obciążył swoje dobra zapisami na rzecz wyżej wymienionych córek oraz zmarłej w panieństwie Teresy w wysokości po 30 000 złotych polskich dla każdej z nich oraz po 6 000 złotych polskich dla tych, które wyszłyby za mąż bądź też wstąpiłyby do klasztoru. Natomiast jeśli chodzi o dobra ziemskie, a mianowicie: osiadłe Bytyń, Roszczki, Gargoszewo oraz pustki Bandowo i Gądki z wyjątkiem wsi Witkowice, to sprzedał je swemu synowi Felicjanowi, staroście pobiedziskiemu, obecnie stolnikowi wschowskiemu za 200 000 złotych polskich, nie uwzględniając jednakże uprzednio zapisanych na nich długów[724]. Fortunę ojcowską podzielono na cztery schedy, z których trzy o szacunkowej wartości 115 208 złotych polskich przypadły Felicjanowi, a jedna o wartości 38 402 złotych polskich została przekazana do podziału czterem siostrom: Nepomucenie za Mierzewskim, Teodorze za Skórzewskim, pannie Mariannie Niegolewskiej oraz sukcesorom zmarłej Magdaleny Niegolewskiej, czyli po 9 600 złotych polskich i 19 groszy na każdą spadkobierczynię. Majątek po matce, Annie ze Skaławskich, podzielono na pięć równych części o wartości 34 815 złotych polskich każda. Podziału ruchomości dokonano wcześniej i w 1790 roku nie wracano już do tej sprawy, uznając ją za zamkniętą. Niestety nie wiadomo jak przedstawiał się ten podział[725].

W 1803 roku Felicjan występował jako dziedzic Niegolewa, Bytynia, Witkowic, Chlewisk, Brzeźna, Młodaska, Roszczek i Gorgoszewa[726]. W 1810 roku małżeństwo Felicjana i Magdaleny, pisało się jako dziedzice Bytynia, Roszczek, Witkowic i Młodaska[727]. Jednym z ważniejszych dla historii rodziny osiągnięc Felicjana było odebranie z rąk dzierżawców rodowego Niegolewa.

Felicjan, prawnuk uczestnika odsieczy wiedeńskiej i ojciec bohatera Samosierry brał udział w konfederacji barskiej, m.in. uczestnicząc w zjeździe obywateli i urzędników wielkopolskich, jaki miał miejsce we Wschowie 15 maja 1769 roku, na którym poparł marszałka konfederacji barskiej w Wielkopolsce Ignacego Skarbka-Malczewskiego. Jako członek komisji cywilno- wojskowej uznał Konstytucję 3 Maja. Utrzymywał bliskie stosunki ze zwolennikami ustawy majowej: z Ksawerym Chłapowskim urodzonym w Niegolewie w 1755 roku, posłem na sejm oraz z Wawrzyńcem Engestromem, posłem szwedzkim, których gościł w swej rezydencji w Bytyniu (Niegolewo było wówczas w rękach dzierżawców). W biografii Felicjana wystąpił też, mniej świetlany, epizod targowicki. Wziął on jednak, choć w ograniczonym stopniu, udział w insurekcji kościuszkowskiej w Wielkopolsce i w 1795 roku pojechał do Berlina jako jeden z deputatów szlachty województw wielkopolskich, aby zabiegać o powszechną amnestię dla uczestników insurekcji u króla pruskiego[728].

Felicjan rezydował w Bytyniu, gdzie postawił nowy dwór, który- jak wspominał jego syn Andrzej – (…) choć był zwyczajnym dworem szlachcica bez piętra, nie obejmował już izb i komnat, ale salony, pokoje i gabinety. A także, że (…) dom rodziców należał do nowatorskich, ojciec chodził we fraku (…) z harcapem i we fryzurze suto pudrowanej. Matka również ubierała się podług ówczesnej mody (…)[729].  Felicjan pobudował w Bytyniu klasycystyczny dwór w 1785 roku, prawdopodobnie według projektu Bernarda Leinwebera z Poznania[730].  Nowy pałac-willę wybudowano w latach trzydziestych XIX w. dla Eufrozyny (z domu Niegolewskiej, primo voto Gąsiorowskiej) i jej drugiego męża Jana Mierzyńskiego. Architektem mógł być Franciszek Maria Lanci[731].

Felicjan zmarł 9 sierpnia  1815 roku w domu swej córki Emilianny Żółtowskiej w Kąsinowie, pochowano go w Bytyniu[732]. Jego żona, Magdalena Potocka umarła według ksiąg metrykalnych poznańskich 29 marca 1819 roku w Poznaniu, w wieku 66 lat[733], natomiast księgi z Bytynia, gdzie ją pochowano 8 kwietnia tegoż roku, liczą zmarłej 65 lat, a jako datę zgonu rejestrują dzień 3 kwietnia[734]. Ze związku z Magdaleną miał Felicjan jedenaścioro dzieci: pięc córek i sześciu synów, należeli jednak oni już do zupełnie innego pokolenia-  Polaków, żyjących pod zaborami.

Felicjan zamyka grono Niegolewskich związanych z epoką niepodległej szlacheckiej Rzeczypospolitej. Większość jego życia upłynęła w latach przejściowych między niepodległością a niewolą, charakteryzujących się próbami naprawy ustroju państwa, a później walką z nadchodzącym i nieuniknionym jego upadkiem. Felicjan potrafił odnaleźć się w tej nowej rzeczywistości, wykazując się jako szlachcic obywatel i wyznawca ideałów oświecenia aktywnością w życiu publicznym i zrozumieniem dla potrzeb reform ustroju państwa. Jego dorosłe życie spięły klamrami dwa istotne dla dziejów kraju wydarzenia- ożenił się zaraz po pierwszym rozbiorze, a umarł w roku ostatecznej klęski Napoleona. Felicjan ze swoim bagażem doświadczeń wprowadził rodzinę w epokę rozbiorów, która stanowiła już zupełnie inną jakość, całkiem nową rzeczywistość.

Epoka nowożytna w historii Rzeczypospolitej pozwoliła pojedynczym szlacheckim rodzinom monogamicznym zadbać o własne interesy. Budowały więc one swoją pozycję majątkową, społeczną i polityczną, wykorzystując w różnym stopniu, zależnym od własnej zapobiegliwości i warunków obiektywnych możliwości, jakie w danym momencie istniały. Niegolewscy, nie odbiegając od ówczesnego modelu robienia kariery, powiększali swój majątek, byli aktywni gospodarczo i finansowo, osiągając w XVIII wieku w tej sferze działalności status zamożnej szlachty, posesjonatów.

Niebagatelny wpływ na pozycję wśród społeczeństwa szlacheckiego miały zawiązane z tą społecznością kontakty. Niegolewscy wchodząc w XV wieku jako rodzina nieznana, nowa do grona braci szlacheckiej musiała zyskać dla swojej działalności akceptację rodzin starych. Następowało to zazwyczaj drogą zawierania korzystnych małżeństw. W XV i XVI wieku Niegolewscy nawiązywali w ten sposób kontakty z rodzinami równymi sobie pod względem majątkowym i statusu społecznego. Pierwszym w rodzinie Niegolewskich mariażem senatorskim, było małżeństwo Anny, córki Jakuba (?-1602/1650), z Janem Kościeleckim, kasztelanicem bydgoskim. W kolejnych wiekach wśród powinowatych Niegolewskich znajdowały się inne wielkopolskie rodziny senatorskie: Mielżyńscy, Mycielscy, Radomiccy, Działyńscy, Szołdrscy, Potoccy, Bnińscy, Kęszyccy, Żółtowscy i inni. Zadzierzgnięte w ten sposób kontakty owocowały przyrostem majątku dzięki posagom lub dobrom dziedzicznym wnoszonym przez żony, cesjami intratnych stanowisk ze strony wyżej postawionych popleczników, w ogóle poparciem przez nich kandydatury konkretnego Niegolewskiego na dany urząd oraz zyskaniem większego uznania wśród reszty społeczeństwa szlacheckiego.

Członkowie rodzin nowych stabilizowali swą pozycję również poprzez budowanie i wspieranie kościołów i instytucji dobroczynnych, co było jedną z form mecenatu. Niegolewscy wspierali głównie duchownych z Buku i Poznania oraz zakonników z Szamotuł.

Podobnie jak inne rodziny szlacheckie, skupili się jednak przede wszystkim na gospodarowaniu i pomnażaniu majątku, spełniając w ten sposób poczucie obowiązku rozumiane w epoce staropolskiej przez zadanie uprawy roli, a także obrony ojczyzny, co realizowali z kolei, sprawując niejednokrotnie urząd chorążego: Maciej(1640-1702) i jego syn Michał (1672-1713) – chorążowie wschowscy, Andrzej (?-1769) – chorąży kaliski, a następnie w 1762 roku poznański. Andrzej był ostatnim z rodziny na urzędzie chorążego, ale za to powiatu poznańskiego, czyli najwyżej postawionego wśród chorążych wielkopolskich. Najbardziej znanym w kwestii zbrojnej obrony ojczyzny jest udział Macieja (1640-1702) w wiktorii wiedeńskiej Jana III Sobieskiego, ale walczyli Niegolewscy także przeciwko Turkom, Tatarom i Wołochom oraz Szwedom w XVII wieku.

Jak już wspomniano byli Niegolewscy jednak przede wszystkim gospodarzami, a dobre gospodarowanie zajmowało wysokie miejsce w rodzinnej hierarchii wartości. Szczególne znaczenie dla podniesienia statusu majątkowego rodziny miała działalność na tym polu Jakuba Niegolewskiego (?-1602/1605), którego dobra stanowiły pod koniec XVI wieku znaczny jak na stosunki wielkopolskie szlachecki kompleks majątkowy. Powiększanie majątku kontynuował syn Jakuba – Jan (?-1646), który jednocześnie znacznie podniósł status społeczny rodziny, wchodząc jako homo novus w skład wielkopolskiej elity władzy. Jednakże fortunę, która w warunkach Wielkopolski mogła uchodzić za magnacką udało się Niegolewskim zbudować tylko w jednym pokoleniu pod koniec XVII wieku. Wzrost majętności należącej do rodziny zapoczątkował Andrzej (ok.1611-1656), który w 1646 roku uzyskał intratną dzierżawę starostwa niegrodowego pobiedziskiego, przekazaną mu przez Łukasza Opalińskiego. Posesorami tego starostwa byli Niegolewscy z niewielkimi przerwami aż do 1775 roku. Syn Andrzeja, Maciej (1640-1702) dzięki korzystnemu ożenkowi, własnej zapobiegliwości i dochodom z dzierżawionego starostwa pobiedziskiego znacznie pomnożył swój majątek. W jego posiadaniu znalazły się trzy miasta (Września, Wolsztyn i Kaźmierz) oraz prawie 30 wsi. Dobra położone były na obszarze trzech powiatów (kościańskiego, poznańskiego i pyzdrskiego) dwóch województw wielkopolskich (poznańskiego i kaliskiego), a ich wartość wynosiła ponad 1 milion ówczesnych złotych. Była to fortuna porównywalna z majątkiem Michała Kazimierza Raczyńskiego (1650-1737), który sprawował najbardziej prestiżowe w Wielkopolsce stanowisko wojewody poznańskiego. Stopniowe, ale jednak stałe powiększanie majątku przez Niegolewskich, było możliwe m.in. dzięki temu, że rodzina w omawianym okresie nie podzieliła się trwale na linie. Fakt ten nie pozwolił na rozdrobnienie majątku wynikające z przyczyn czysto formalnych, takich jak konieczność jego podziału między synów. Pierwszy nietrwały podział na linie, który mógł mieć i rzeczywiście miał wpływ na zmniejszenie pozycji majątkowej Niegolewskich, nastąpił akurat wtedy, gdy udało im się zbudować magnacką, jak na stosunki wielkopolskie, fortunę. Po śmierci Macieja na początku XVIII wieku ziemie przez niego zgromadzone zostały podzielone między jego dwóch synów, zrodzonych z różnych matek, Kazimierza (?-1748) i Michała (ok.1672-1713). Z czego linia Kazimierza wygasła na jego dwóch synach, a dobra po nich odziedziczyły ich rodzone siostry, a po nich z kolei ich synowie, będący już członkami innych rodzin. Potomkom Michała udało się odzyskać tylko niektóre należące niegdyś do Kazimierza dobra, w tym rodzinne gniazdo – Niegolewo, które pierwotnie przeszło na córkę Kazimierza – Jadwigę, a po jej śmierci na jej niepełnoletniego syna. Odzyskanie wsi miało dla  Niegolewskich, oprócz znaczenia czysto ekonomicznego, przede wszystkim znaczenie honorowe i prestiżowe. Następny nietrwały podział na linie miał miejsce wkrótce po pierwszym, co  nie sprzyjało stabilizacji majątkowej rodziny. Z dwóch synów Michała –  Andrzeja (?-1769) i Jana Adama (1708-1784), potomstwo tego ostatniego, mimo że złożone z siedmiu synów, wymarło,  podobnie jak w przypadku linii Kazimierza, już w drugim pokoleniu. Należy przy tej okazji zwrócić uwagę na fakt wysokiej śmiertelności i częstych przypadków bezdzietności męskich przedstawicieli rodziny, bądź braku dorosłych męskich potomków,  który można oceniać wręcz w kategorii dramatu w przypadku jednego z wybitniejszych przedstawicieli Niegolewskich – Jana (?-1646), albowiem tak umiejętnie  budowana przez niego pozycja rodziny wobec braku dorosłego męskiego potomka, nie miała szans na kontynuację i rozwinięcie. Na szczęście majątek zgromadzony przez Jana odzyskał wybitny wnuk jego brata, Maciej (1640-1702), budowniczy fortuny. W wieku XVIII Niegolewscy sprzedali większość dotychczas posiadanych dóbr, odzyskując, będące w dzierżawie, dobra niegolewskie i kupując bytyńskie, które to dwa kompleksy stanowiły podstawę majątku rodziny do połowy XIX wieku, kiedy to Bytyń po kądzieli przeszedł w ręce Gąsiorowskich.

Niegolewscy kilkakrotnie skoligaceni z wielkopolskimi rodzinami senatorskimi, sami nigdy tej godności nie uzyskali, piastując urzędy lokalne. Pierwszym przedstawicielem rodziny na urzędzie był Mikołaj, który pod koniec XV wieku sprawował obowiązki wicechorążego poznańskiego i kościańskiego, a następnie awansował na podwojewodziego w tych dwóch powiatach. Należy stwierdzić, że jako członkowi nieznanej dotąd rodziny udało mu się wspiąć stosunkowo wysoko po urzędniczej drabinie, mimo że tylko w charakterze wice urzędnika. Kolejne informacje o piastowaniu przez Niegolewskich stanowisk w administracji publicznej pochodzą z końca XVI wieku i dotyczą Jana, który jako podsędek ziemski, a następnie sędzia ziemski należał już do elity władzy w Wielkopolsce. W drugiej połowie XVII wieku Niegolewscy objęli urząd chorążego wschowskiego, sprawowany przez Macieja, a następnie jego syna Michała. W XVIII wieku Niegolewscy nadal robili karierę jako urzędnicy lokalni, były to jednak przede wszystkim stanowiska o znaczeniu honorowym, takie jak łowczy, podstoli, stolnik, cześnik, nie przynoszące żadnych dochodów, ani nie cieszące się wysokim prestiżem. Ostatnim osiemnastowiecznym sukcesem Niegolewskich w dziedzinie piastowanych urzędów było objęcie przez Andrzeja stanowiska chorążego poznańskiego, poprzedzone sprawowaniem tego samego urzędu tyle że na powiat kaliski. Felicjan- ostatni przedstawiciel epoki nowożytnej w rodzinie w 1760 roku został mianowany podkomorzym Jego Królewskiej Mości, w 1786 roku obrano go deputatem z województwa poznańskiego na Trybunał Koronny zapewne Piotrkowski, a rok później Lubelski. W 1790 roku został też członkiem komisji cywilno-wojskowej województwa poznańskiego, organu właściwego już innemu okresowi w dziejach Rzeczypospolitej, czasowi reform.

Niegolewscy dbali także o wykształcenie swoich dzieci. W latach 30-tych i 40-tych XVI wieku bracia Marcin i Stanisław zdobywali wiedzę na uniwersytetach niemieckich, we Frankfurcie nad Odrą, Wittenberdze i Lipsku. Stanisław (1606-1629) był studentem w Krakowie. Pozostali przedstawiciele Niegolewskich zapewne otrzymywali wykształcenie domowe i szkolne, czy to w szkołach parafialnych, gimnazjach humanistycznych, kolegiach zakonnych czy innych tego typu szkołach.

Niektórzy spośród przedstawicieli rodziny wybrali pod koniec XVIII wieku kariery duchowne, osiągając znaczną pozycją jako opaci nie tylko prestiżowych, ale i dochodowych klasztorów benedyktyńskich i cysterskich.

Informacje o zewnętrznych wyznacznikach statusu i prestiżu społecznego w postaci rodzinnej rezydencji Niegolewskich pochodzą dopiero z końca XVIII wieku. W 1785 roku Felicjan zbudował w Bytyniu (który był jego siedzibą w związku z tym, że Niegolewo znajdowało się w rękach dzierżawców) klasycystyczny dwór, prawdopodobnie według projektu Bernarda Leinwebera z Poznania.

 

 

 

 

 

 


[1] W. Dworzaczek, Monografia… .

[2] Ibidem; A. Szweda, op. cit., s. 355.

[3] A. Szweda, op. cit., s. 355.

[4]BK-CD#v100\1435\REGESTY\KSIEGI\P_RZ15_1.X#669 (Nr. 1378).

[5] W. Dworzaczek, Monografia… .

[6] Ibidem.

[7] Ibidem.

[8] Ibidem.

[9] W. Dworzaczek, Monografia… .

[10] BK-CD#v100\1479\REGESTY\KSIEGI\P_ZIEM15.X#8639 (Nr. 9 gr. 1386).

[11] W. Dworzaczek, Monografia… .

[12] W. Dworzaczek, Monografia… .

[13] BK-CD#v100\1477\REGESTY\KSIEGI\P_ZIEM15.X#8461 (Nr. 9 gr. 1386).

[14] BK-CD#v100\1481\REGESTY\KSIEGI\P_ZIEM15.X#9153 [Pozn.] (Nr. 9 gr. 1386).

[15] BK-CD#v100\1482\REGESTY\KSIEGI\P_RZ15_2.X#1055 (Nr. 21 zs).

[16] BK-CD#v100\1472\REGESTY\KSIEGI\P_RZ15_1.X#5478 (Nr. 1385).

[17] BK-CD#v100\1493\REGESTY\KSIEGI\P_RZ15_1.X#1990 (Nr. 1383); BK-CD#v100\1493\REGESTY\KSIEGI\P_ZIEM15.X#9345 (Nr. 11 gr. 1388).

[18] Słownik historyczno- geograficzny województwa…, s. 695.

[19] W. Dworzaczek, Monografia… .

[20] Ibidem.

[21] BK-CD#v100\1495\REGESTY\KSIEGI\P_ZIEM15.X#10137 (Nr. 11 gr. 1388).

[22] BK-CD#v100\1495\REGESTY\KSIEGI\PYZDRY_2.X#1828 (Nr. 169).

[23] BK-CD#v100\1495\REGESTY\KSIEGI\P_ZIEM15.X#10232 (Nr. 11 gr. 1388).

[24] W. Dworzaczek, Monografia… .

[25] BK-CD#v100\1518\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#4169 (Nr. 1392).

[26] BK-CD#v100\1520\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#4668 (Nr. 1392).

[27] BK-CD#v100\1581\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#8990 (Nr. 936).

[28] BK-CD#v100\1581\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#8892 (Nr. 936).

[29] BK-CD#v100\1581\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#9220 (Nr. 938).

[30] BK-CD#v100\1588\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#204 (Nr. 950).

[31] Ibidem.

[32] BK-CD#v100\1589\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#742 (Nr. 951).

[33] BK-CD#v100\1579\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#2351 (Nr. 933).

[34] BK-CD#v100\1581\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#8990 (Nr. 936).

[35] BK-CD#v100\1584\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#9815 (Nr. 942).

[36] BK-CD#v100\1587\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#5499 (Nr. 948).

[37] BK-CD#v100\1593\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#4111 (Nr. 959).

[38] W. Dworzaczek, Monografia… .

[39] Ibidem.

[40] Ibidem.

[41] BK-CD#v100\1464\REGESTY\KSIEGI\P_RZ15__2.X#1082 (Nr. 19 zs).

[42] W. Dworzaczek, Monografia… .

[43] Słownik historyczno- geograficzny województwa…, s. 143.

[44] BK-CD#v100\1475\REGESTYKSIEGI\P_ZIEM15.X#7881 [Stęszew] (Nr. 9 gr. 1386).

[45] BK-CD#v100\1477\REGESTY\KSIEGI\P_ZIEM15.X#8452 (Nr. 9 gr. 1386).

[46] BK-CD#v100\1479\REGESTY\KSIEGI\P_ZIEM15.X#9580 (Nr. 9 gr. 1386).

[47] BK-CD#v100\1480\REGESTY\KSIEGI\P_ZIEM15.X#9059 [Pozn.] (Nr. 9 gr. 1386).

[48] W. Dworzaczek, Monografia… .

[49] BK-CD#v100\1487\REGESTY\KSIEGI\P_ZIEM15_2.X#623 (Nr. 22 zs).

[50] BK-CD#v100\1490\REGESTY\KSIEGI\P_RZ15_2.X#766 (Nr. 22 zs).

[51] A. Gąsiorowski, Urzędnicy wielkopolscy 1385-1500. Spisy, Poznań 1968, s. 149, 159; wicechorąży w Poznaniu – 5 X 1479-3 IV 1487, w Kościanie – 12 X 1479-11 IV 1486.

[52] Z. Góralski, Urzędy i godności w dawnej Polsce, Warszawa 1988, s. 202-203.

[53] BK-CD#v100\1490\REGESTY\KSIEGI\P_RZ15_2.X#766 (Nr. 22 zs); BK-CD#v100\1492\REGESTY\KSIEGI\GN_2.X#2482 (Nr. 22); A. Gąsiorowski, Urzędnicy wielkopolscy 1385-1500, s. 144, 154; podwojewodzi w Poznaniu – 12 I 1490-29 VI 1492, w Kościanie – 26 I 1490-8 III 1491.

[54] Z. Góralski, op. cit., s. 70.

[55] M. Markiewicz, Historia Polski 1492-1795, Kraków 2005, s. 81-82.

[56] W. Dworzaczek, Monografia… .

[57] BK-CD#v100\1479\REGESTY\KSIEGI\P_ZIEM15.X#9579 [Opalenica] (Nr. 9 gr. 1386).

[58] M. Koczerska, Rodzina szlachecka w Polsce późnego średniowiecza, Warszawa 1975, s. 181.

[59] Ibidem, s. 180.

[60] BK-CD#v100\1493\REGESTY\KSIEGI\P_ZIEM15.X#9032 (Nr. 10 gr. 1387).

[61] BK-CD#v100\1493\REGESTY\KSIEGI\P_ZIEM15.X#9947 (Nr. 11 gr. włożony luźny zeszyt 1388).

[62] W. Dworzaczek, Monografia… .

[63] BK-CD#v100\1510\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#1622 (Nr. 786).

[64] BK-CD#v100\1502\REGESTY\KSIEGI\P_RZ15_2.X#80 (Nr. 24 zs)

[65] M. Koczerska, op. cit., s. 46.

[66] W. Dworzaczek, Monografia… .

[67] Ibidem.

[68] Ibidem.

[69] Ibidem.

[70] BK-CD#v100\1510\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_1.X#998 (Nr. 863).

[71] M. Koczerska, op. cit., s. 55.

[72] BK-CD#v100\1510\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#1651 (Nr. 786).

[73] BK-CD#v100\1515\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#3693 (Nr. 1392).

[74] BK-CD#v100\1515\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#3693 (Nr. 1392).

[75] BK-CD#v100\1515\ REGESTY\KSIEGI\P_IN16_1.X#1908 (Nr. 866).

[76] BK-CD#v100\1515\ REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#3693 (Nr. 1392).

[77] BK-CD#v100\1515\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_1.X#1907 (Nr. 866).

[78] BK-CD#v100\1515\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_1.X#1907 (Nr. 866).

[79] BK-CD#v100\1515\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#3694 (Nr. 1392).

[80] BK-CD#v100\1515\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#3690 (Nr. 1392).

[81] W. Dworzaczek, Monografia… .

[82] BK-CD#v100\1518\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#4244 (Nr. 1392).

[83] BK-CD#v100\1519\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#4458 (Nr. 1392).

[84] BK-CD#v100\1521\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#4752 (Nr. 1392).

[85] BK-CD#v100\1524\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#5425 (Nr. 1393).

[86] BK-CD#v100\1524\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#5438 (Nr. 1393).

[87] BK-CD#v100\1523\ REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#5279 (Nr. 1392).

[88] BK-CD#v100\1525\ REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#5525 (Nr. 1393).

[89] BK-CD#v100\1526\ REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#5680 (Nr. 1393).

[90] W. Dworzaczek, Monografia… .

[91] BK-CD#v100\1511\REGESTY KSIEGI\P_IN16_1..X#1094 (Nr. 865).

[91] Ibidem.

[92] M. Koczerska, op. cit., s. 166.

[93] Ibidem, s. 51.

[94] Ibidem, s. 48.

[95] Ibidem, s. 44.

[96] BK-CD#v100\1529\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#6326 (Nr. 1393).

[97] BK-CD#v100\1537REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#195 (Nr. 1394).

[98] BK-CD#v100\1555REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#7082 (Nr. 896).

[99] W. Dworzaczek, Monografia… .

[100] BK-CD#v100\1538\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#549 (Nr. 1394).

[101] BK-CD#v100\1541\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#1072 (Nr. 1394).

[102] BK-CD#v100\1554\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#7912 (Nr. 1396).

[103] BK-CD#v100\1565\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#9931 (Nr. 1397).

[104] BK-CD#v100\1572\REGESTY\KSIEGI\KOSC_I.X#2635 (Nr. 252).

[105] BK-CD#v100\1614\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#2852 (Nr. 992); W. Dworzaczek, Monografia… .

[106] BK-CD#v100\1543\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#2371 (Nr. 1395).

[107] BK-CD#v100\1541\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#1072 (Nr. 1394).

[108] BK-CD#v100\1554\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#7912 (Nr. 1396).

[109] W. Dworzaczek, Monografia… .

[110] BK-CD#v100\1564\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#8133 (Nr. 906).

[111] BK-CD#v100\1543\ REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#2371 (Nr. 1395).

[112] M. Koczerska, op. cit., s. 100-102.

[113] Ibidem.

[114] BK-CD#v100\1549\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#5961 (Nr. 888).

[115] M. Koczerska, op. cit., s. 100-102.

[116] BK-CD#v100\1551\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#3449 (Nr. 1395).

[117] W. Dworzaczek, O badaniach genealogicznych…, s. 183.

[118] BK-CD#v100\1552\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#2801 (Nr. 892).

[119] BK-CD#v100\1552\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#6214 (Nr. 893).

[120] BK-CD#v100\1555\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#6957 (Nr. 896).

[121] BK-CD#v100\1559\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#7665 (Nr. 900).

[122] BK-CD#v100\1559\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#7665 (Nr. 900).

[123] W. Dworzaczek, Monografia… .

[124] BK-CD#v100\1562\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#9306 (Nr. 1397).

[125] W. Dworzaczek, Monografia… .

[126] BK-CD#v100\1562\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#1635 (Nr. 904).

[127] W. Dworzaczek, Monografia… .

[128] BK-CD#v100\1570\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#10661 (Nr. 1398).

[129] BK-CD#v100\1558\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#8534 (Nr. 1396).

[130] BK-CD#v100\1558\ REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#8571 (Nr. 1396).

[131] W. Dworzaczek, Monografia… .

[132] BK-CD#v100\1559\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#7665 (Nr. 900).

[133] BK-CD#v100\1563\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#9574 (Nr. 1397).

[134] BK-CD#v100\1569\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#10544 (Nr. 1398).

[135] BK-CD#v100\1571\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#10885 (Nr. 1398).

[136] BK-CD#v100\1579\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#2019 (Nr. 932); W. Dworzaczek, Monografia… .

[137] BK-CD#v100\1579\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#2577 (Nr. 933).

[138] BK-CD#v100\1580\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#8228 (Nr. 934).

[139] BK-CD#v100\1583\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#9573 (Nr. 941).

[140] W. Dworzaczek, Monografia… .

[141] D. Żołądź-Strzelczyk, Peregrinatio academiae. Studia młodzieży polskiej z Korony i Litwy na akademiach i uniwersytetach niemieckich w XVI i pierwszej połowie XVII wieku, Poznań 1996, s. 224.

[142] BK-CD#v100\1559\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#7665 (Nr. 900).

[143] BK-CD#v100\1570\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#10661 (Nr. 1398).

[144] BK-CD#v100\1559\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#8764 (Nr. 1396).

[145] BK-CD#v100\1559\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#7664 (Nr. 900).

[146] BK-CD#v100\1559\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#8764 (Nr. 1396).

[147] BK-CD#v100\1557\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#7336 (Nr. 898).

[148] BK-CD#v100\1559\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#8815 (Nr. 1396).

[149] BK-CD#v100\1565\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#8154 (Nr. 908).

[150] BK-CD#v100\1570\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#10661 (Nr. 1398).

[151] BK-CD#v100\1574\ REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#8815 (Nr. 1396).

[151] BK-CD#v100\1565\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#8154 (Nr. 908); BK-CD#v100\1574REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#11379 (Nr. 1398).

[152] W. Dworzaczek, Monografia… .

[153] D. Żołądź-Strzelczyk, op. cit. , s. 224.

[154] W. Dworzaczek, Monografia… .

[155] BK-CD#v100\1559\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#7665 (Nr. 900).

[156] W. Dworzaczek, Monografia… .

[157] BK-CD#v100\1579\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#2019 (Nr. 932).

[158] W. Dworzaczek, Monografia… .

[159] BK-CD#v100\1559\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#7665 (Nr. 900).

[160] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego…, t. 7, s. 73.

[161] BK-CD#v100\1564\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#8133 (Nr. 906); BK-CD#v100\1564\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#9796 (Nr. 1397).

[162] BK-CD#v100\1565\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#9888 (Nr. 1397).

[163] BK-CD#v100\1575\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#11632 (Nr. 1398).

[164] BK-CD#v100\1595\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#14205 (Nr. 1401).

[165] W. Dworzaczek, Monografia… .

[166] BK-CD#v100\1579\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#2577 (Nr. 933).

[167] BK-CD#v100\1583\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#9654 (Nr. 941).

[168] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego…, t. 15b, s. 150.

[169] BK-CD#v100\1583\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#12240 (Nr. 1399).

[170] BK-CD#v100\1588\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#5303 (Nr. 949).

[171] BK-CD#v100\1583\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#9668 (Nr. 941).

[172] BK-CD#v100\1584\REGESTY\KSIEGI\KOSC_I.X#3326 (Nr. 264).

[173] BK-CD#v100\1590\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#4823 (Nr. 954).

[174] W. Dworzaczek, Monografia… .

[175] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego…, t. 9, s. 767-768.

[176] Ibidem, t. 13, s. 180.

[177] Ibidem, t. 13, s. 438.

[178] BK-CD#v100\1584\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#12331 (Nr. 1399).

[179] BK-CD#v100\1585\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#10227 (Nr. 945).

[180] BK-CD#v100\1586\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#10451 (Nr. 946).

[181] BK-CD#v100\1586\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#12761 (Nr. 1399).

[182] BK-CD#v100\1586\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#12695 (Nr. 1399).

[183] BK-CD#v100\1587\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#5394 (Nr. 948).

[184] BK-CD#v100\1588\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#85 (Nr. 950).

[185] BK-CD#v100\1588\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#31 (Nr. 950).

[186] BK-CD#v100\1589\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#746 (Nr. 951).

[187] BK-CD#v100\1595\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#3453 (Nr. 963).

[188] BK-CD#v100\1598\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#452 (Nr. 968).

[189] BK-CD#v100\1588\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#380 (Nr. 950).

[190] BK-CD#v100\1589\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#407 (Nr. 951).

[191] BK-CD#v100\1589\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#1135 (Nr. 952).

[192] BK-CD#v100\1589\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#420 (Nr. 951).

[193] BK-CD#v100\1589\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#3013 (Nr. 964).

[194] BK-CD#v100\1594\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#14119 (Nr. 1401).

[195] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego…, t. 14, s. 122.

[196] BK-CD#v100\1595\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#14395 (Nr. 1401).

[197] BK-CD#v100\1595\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#3499 (Nr. 963).

[198] BK-CD#v100\1596\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#14476 (Nr. 1401).

[199] BK-CD#v100\1598\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15101 (Nr. 1402).

[200] BK-CD#v100\1598\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15261 (Nr. 1402).

[201] BK-CD#v100\1598\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15262 (Nr. 1402).

[202] BK-CD#v100\1598\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15261 (Nr. 1402); BK-CD#v100\1598\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15262 (Nr. 1402).

[203] BK-CD#v100\1599\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15355 (Nr. 1403).

[204] BK-CD#v100\1599\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15516 (Nr. 1403).

[205] BK-CD#v100\1600\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15810 (Nr. 1403).

[206] BK-CD#v100\1600\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15665 (Nr. 1403).

[207] BK-CD#v100\1600\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#16055 (Nr. 1404).

[208] BK-CD#v100\1602\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#16301 (Nr. 1404).

[209] BK-CD#v100\1602\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#16342 (Nr. 1404).

[210] BK-CD#v100\1605\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#1169 (Nr. 1405).

[211] W. Dworzaczek, Monografia… .

[212] W. Dworzaczek, Monografia… .

[213] BK-CD#v100\1593\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#13787 (Nr. 1400).

[214] BK-CD#v100\1594\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#3668 (Nr. 962).

[215] BK-CD#v100\1596\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#14501 (Nr. 1401).

[216] BK-CD#v100\1595\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#14646 (Nr. 1402).

[217] BK-CD#v100\1597\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#14768 (Nr. 1402).

[218] BK-CD#v100\1599\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15618 (Nr. 1403).

[219] BK-CD#v100\1599\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15619 (Nr. 1403).

[220] BK-CD#v100\1601\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#16085 (Nr. 1404).

[221] BK-CD#v100\1608\REGESTY\KSIEGI\P_RL17.X#480 (Nr. 143).

[222] BK-CD#v100\1608\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#1644 (Nr. 980).

[223] BK-CD#v100\1608\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#5505 (Nr. 1406).

[224] BK-CD#v100\1608\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#1298 (Nr. 25).

[225] W. Dworzaczek, Monografia… .

[226] BK-CD#v100\1606\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#1329 (Nr. 1405).

[227] BK-CD#v100\1607\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#5334 (Nr. 1406).

[228] BK-CD#v100\1610\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#1822 (Nr. 1407).

[229] W. Dworzaczek, Monografia… .

[230] W. Dworzaczek, Monografia… .

[231] Jedynie Maciej miał potomstwo, jednakże nieszlacheckiego pochodzenia.

[232] A. Gąsiorowski, Powiat w Wielkopolsce XIV- XVI wieku, Poznań 1965, s. 75.

[233] Ibidem, s. 91.

[234] BK-CD#v100\1591\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#13423 (Nr. 1400).

[235] BK-CD#v100\1595\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#3044 (Nr. 964).

[236] BK-CD#v100\1595\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#14321 (Nr. 1401).

[237] BK-CD#v100\1595\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#3160 (Nr. 964).

[238] BK-CD#v100\1595\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#14373 (Nr. 1401).

[239]  BK-CD#v100\1598\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#332 (Nr. 968).

[240]  BK-CD#v100\1599\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15548 (Nr. 1403).

[241] BK-CD#v100\1595\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#14643 (Nr. 1402); W. Dworzaczek, Monografia… .

[242] BK-CD#v100\1596\REGESTY\KSIEGI\KOSC_I.X#3743 (Nr. 276).

[243] BK-CD#v100\1598\REGESTY\KSIEGI\KCYNIA.X#1131 (Nr. 123).

[244] BK-CD#v100\1597\REGESTY\METRYKI\M5.X#30672 (Poznań św. Maria Magdalena).

[245] BK-CD#v100\1598\REGESTY\KSIEGI\KCYNIA.X#1131 (Nr. 123).

[246] Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego, t. 1, cz. 1 (1572-1616), wyd. W. Dworzaczek, Poznań 1957, s. 211.

[247] W. Dworzaczek, Monografia… .

[248] Akta sejmikowe województw…, t. 1, cz. 2 (1616-1632), wyd. W. Dworzaczek, Poznań 1962, s. 97.

[249] W. Dworzaczek, Monografia… .

[250] Z. Góralski, op. cit., s. 191-192.

[251] Akta sejmikowe województw…, t. 1, cz. 1 (1572-1616), s. 310.

[252] Ibidem, s. 358.

[253] M. Markiewicz, op. cit., s. 448.

[254] Akta sejmikowe województw…, t. 1, cz. 2 (1616-1632), s.106.

[255] BK-CD#v100\1598\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15257 (Nr. 1402); BK-CD#v100\1599\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15319 (Nr. 1403); BK-CD#v100\1599\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15507 (Nr. 1403).

[256] E. Opaliński, op. cit., s. 8-20.

[257] Ibidem, s. 57.

[258] BK-CD#v100\1599\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15328 (Nr. 1403).

[259] BK-CD#v100\1599\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#15362 (Nr. 1403).

[260] W. Dworzaczek, Monografia…; Słownik geograficzny Królestwa…, t. 3, s. 931.

[261] E. Opaliński, op. cit., s. 13.

[262] BK-CD#v100\1598\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#606 (Nr. 968).

[263] BK-CD#v100\1600\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_A.X#468 (Nr. 970).

[264] BK-CD#v100\1600\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_A.X#486 (Nr. 970).

[265] BK-CD#v100\1602\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#16301 (Nr. 1404).

[266] BK-CD#v100\1604\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#16712 (Nr. 1404).

[267] BK-CD#v100\1604\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#863 (Nr. 1405).

[268] BK-CD#v100\1604\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#908 (Nr. 1405).

[269] BK-CD#v100\1604\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#934 (Nr. 1405).

[270] BK-CD#v100\1605\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#1237 (Nr. 976).

[271] BK-CD#v100\1606\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#1347 (Nr. 1405).

[272] BK-CD#v100\1607\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#5359 (Nr. 1406).

[273] BK-CD#v100\1605\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#1169 (Nr. 1405).

[274] BK-CD#v100\1605\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#1171 (Nr. 1405).

[275] BK-CD#v100\1608\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#1295 (Nr. 980).

[276] BK-CD#v100\1608\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#1396 (Nr. 980).

[277] BK-CD#v100\1610\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#1748 (Nr. 1407).

[278] BK-CD#v100\1610\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#1918 (Nr. 1407).

[279] BK-CD#v100\1612.25/11.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13208 (Szamotuły).

[280] BK-CD#v100\1614\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#3057 (Nr. 992).

[281] BK-CD#v100\1616\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#7418 (Nr. 1410); BK-CD#v100\1616\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#3416 (Nr. 996); BK-CD#v100\1616\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#4164 (Nr. 1410).

[282] BK-CD#v100\1621\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#8317 (Nr. 1412).

[283] BK-CD#v100\1628\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#1952 (Nr. 41).

[284] BK-CD#v100\1617\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#4301 (Nr. 1410).

[285] BK-CD#v100\1616\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#3158 (Nr. 996).

[286] BK-CD#v100\1616\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#3395 (Nr. 996).

[287] BK-CD#v100\1618\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#3666 (Nr. 1000).

[288] BK-CD#v100\1616\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#3484 (Nr. 996).

[289] W. Dworzaczek, Monografia… .

[290] BK-CD#v100\1618\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#7284 (Nr. 1411).

[291] BK-CD#v100\1636\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#9070 (Nr. 1418).

[292] BK-CD#v100\1637\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#9229 (Nr. 1419).

[293] BK-CD#v100\1639\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#9550 (Nr. 1419).

[294] BK-CD#v100\1640\REGESTY\KSIEGI\P_RL17.X#1867 (Nr. 165).

[295] BK-CD#v100\1642\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#10234 (Nr. 1420).

[296] BK-CD#v100\1642\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#10199 (Nr. 1420).

[297] W. Dworzaczek, Monografia… .

[298] BK-CD#v100\1647\REGESTY\KSIEGI\P_RL17.X#930 (Nr. 172).

[299] W. Dworzaczek, Monografia… .

[300] BK-CD#v100\1597\REGESTY\METRYKI\M5.X#30672 (Poznań św. Maria Magdalena); W. Dworzaczek, Monografia… .

[301] BK-CD#v100\1614.14/10.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13217 (Szamotuły).

[302] BK-CD#v100\1620\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#7913 (Nr. 1412).

[303] BK-CD#v100\1639\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#9594 (Nr. 1419).

[304] W. Dworzaczek, Monografia… .

[305] BK-CD#v100\1626\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#4565 (Nr. 1415).

[306] W. Dworzaczek, Monografia… .

[307] W. Dworzaczek, Monografia… .

[308] BK-CD#v100\1635.25/2.\ REGESTY\METRYKI\M1.X#2925 (Duszniki).

[309] W. Dworzaczek, Monografia… .

[310] E. Opaliński, op. cit., s. 35.

[311] BK-CD#v100\1595\REGESTY\KSIEGI\P_RZ16.X#14643 (Nr. 1402).

[312] BK-CD#v100\1595\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#3044 (Nr. 964).

[313] W. Dworzaczek, Monografia… .

[314] BK-CD#v100\1595\REGESTY\KSIEGI\P_IN16_2.X#3044 (Nr. 964).

[315] W. Dworzaczek, Monografia… .

[316] BK-CD#v100\1604\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#979 (Nr. 1405).

[317] BK-CD#v100\1605\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#1169 (Nr. 1405).

[318] BK-CD#v100\1608\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#1396 (Nr. 980).

[319] BK-CD#v100\1608\REGESTY\KSIEGI\P_IN17.X#1396 (Nr. 980).

[320] BK-CD#v100\1611\REGESTY\KSIEGI\P_RL17.X#39 (Nr. 145).

[321] BK-CD#v100\1611\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#2185 (Nr. 1407).

[322] BK-CD#v100\1611\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#2112 (Nr. 1407).

[323] BK-CD#v100\1611\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#2002 (Nr. 1407).

[324] BK-CD#v100\1613\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#2619 (Nr. 1408).

[325] BK-CD#v100\1618\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#7284 (Nr. 1411).

[326] W. Dworzaczek, Monografia… .

[327] BK-CD#v100\1626\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#4645 (Nr. 1415).

[328] BK-CD#v100\1633\REGESTY\KSIEGI\KOSC_1.X#6735a (Nr. 297); BK-CD#v100\1633\REGESTY\KSIEGI\WSCH_3.X#6 (Nr. 122).

[329] B. Wojcieszak, op. cit., s. 26, patrz przyp. nr 83; T. Żychliński, op. cit., Rocznik 2, Poznań 1880, s. 227.

[330] W. Dworzaczek, Monografia… .

[331] Ibidem.

[332] BK-CD#v100\1649\REGESTY\KSIEGI\KOSC_1.X#7387 (Nr. 302).

[333] BK-CD#v100\1623\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#2924 (Nr. 1414).

[334] BK-CD#v100\1660\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#2990 (Nr. 59).

[335] W. Dworzaczek, Monografia… .

[336] Ibidem.

[337] BK-CD#v100\1637\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#2346 (Nr. 47).

[338] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego…, t. 12, s. 835.

[339] W. Dworzaczek, Monografia… .

[340] B. Wojcieszak, op. cit., s. 26, patrz przyp. nr 84.

[341] W. Dworzaczek, Monografia… .

[342] W. Dworzaczek, Monografia… .

[343] B. Wojcieszak, op. cit., s. 26, patrz przyp. nr 87.

[344] W. Dworzaczek, Monografia… .

[345] Ibidem.

[346] BK-CD#v100\1637\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#2346 (Nr. 47).

[347] BK-CD#v100\1637\REGESTY\KSIEGI\WSCH_2.X#1010 (Nr. 207).

[348] BK-CD#v100\1642\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#10250 (Nr. 1420).

[349] BK-CD#v100\1642\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#10252 (Nr. 1420).

[350] BK-CD#v100\1649\REGESTY\KSIEGI\GN_1.X#8323 (Nr. 82).

[351] BK-CD#v100\1646\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#6530 (Nr. 1422).

[352] Z. Góralski, op. cit., s. 199-200; M. Markiewicz, op. cit., s. 82-83, 39-40.

[353] B. Wojcieszak, op. cit., s. 26.

[354] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego…, t. 8, s. 341.

[355] BK-CD#v100\1646.4/10.\REGESTY\METRYKI\M5.X#31049 (Poznań Św. Maria Magdalena); BK-CD#v100\1646.\REGESTY\METRYKI\M1.X#2670 (Dakowy Mokre).

[356] BK-CD#v100\1646\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#6530 (Nr. 1422).

[357] BK-CD#v100\1649\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#75 (Nr. 1424).

[358] BK-CD#v100\1651\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_2.X#417 (Nr. 1860).

[359] BK-CD#v100\1654\REGESTY\KSIEGI\ZTPIOT.X#951 (Nr. 30).

[360] W. Dworzaczek, Monografia… .

[361] Ibidem.

[362] BK-CD#v100\1657\REGESTY\KSIEGI\P_RL17.X#2677 (Nr. 181).

[363] W. Dworzaczek, Monografia… .

[364] B. Wojcieszak, op. cit., s. 26, patrz przyp. nr 84.

[365] W. Dworzaczek, Monografia… .

[366] Ibidem.

[367] BK-CD#v100\1672\REGESTY\KSIEGI\P_RL17.X#203 (Nr. 199).

[368] BK-CD#v100\1672\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#5030 (Nr. 1426).

[369] W. Dworzaczek, Monografia… .

[370] BK-CD#v100\1686\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#43 (Nr. 1111 I); W. Dworzaczek, Monografia… .

[371] W. Dworzaczek, Monografia…; BK-CD#v100\1713\REGESTY\KSIEGI\KL_I1718.X#4071 (Nr. 159).

[372] W. Dworzaczek, Monografia… .

[373] BK-CD#v100\1658\REGESTY\KSIEGI\P_RL17.X#2732 (Nr. 182A); BK-CD#v100\1659\REGESTY\KSIEGI\WSCH_3.X#40 (Nr. 133).

[374] BK-CD#v100\1660\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#2948 (Nr. 59).

[375] BK-CD#v100\1660\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#2985 (Nr. 59).

[376] BK-CD#v100\1660\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#2985 (Nr. 59).

[377] BK-CD#v100\1660\REGESTY\KSIEGI\WSCH_2.X#1330 (Nr. 208).

[378] BK-CD#v100\1660\REGESTY\KSIEGI\WSCH_2.X#1331 (Nr. 208).

[379] BK-CD#v100\1660\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#2989 (Nr. 59).

[380] BK-CD#v100\1665\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#687 (Nr. 1425); BK-CD#v100\1665\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_2.X#631 (Nr. 1863).

[381] W. Dworzaczek, Monografia… .

[382] BK-CD#v100\1674\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#5225 (Nr. 1426).

[383] BK-CD#v100\1677\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#765 (Nr. 1428).

[384] BK-CD#v100\1673\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#5137 (Nr. 1426).

[385] Z. Góralski, op. cit., s. 202-203.

[386] Rycerstwo polskie w wyprawie wiedeńskiej a.d. 1683, zebrał i opracował J. Odrowąż-Pieniążek, Warszawa 1933, s. 23.

[387] BK-CD#v100\1701\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#2230 (Nr. 1140 III); BK-CD#v100\1702\REGESTY\KSIEGI\WSCH_3.X#333 (Nr. 155).

[388] BK-CD#v100\1676\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#2520 (Nr. 1094).

[389] BK-CD#v100\1677\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#750 (Nr. 1428).

[390] BK-CD#v100\1678\REGESTY\KSIEGI\WSCH_3.X#102 (Nr. 144).

[391] BK-CD#v100\1669\REGESTY\KSIEGI\P_RL17.X#871 (Nr. 196).

[392] BK-CD#v100\1672\REGESTY\KSIEGI\KONIN.X#10169 (Nr. 60).

[393] BK-CD#v100\1672\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#5003 (Nr. 1426).

[394] BK-CD#v100\1673\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#5137 (Nr. 1426).

[395] BK-CD#v100\1675\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#3413 (Nr. 1427).

[396] BK-CD#v100\1676\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#2874 (Nr. 1094).

[397] BK-CD#v100\1677\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#776 (Nr. 1428).

[398] BK-CD#v100\1678\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#3709 (Nr. 73).

[399] BK-CD#v100\1680\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#13290 (Nr. 1102 III).

[400] BK-CD#v100\1680\REGESTY\KSIEGI\WSCH_3.X#116 (Nr. 147).

[401] BK-CD#v100\1682\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#2881 (Nr. 1105 VII).

[402] BK-CD#v100\1686\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#176 (Nr. 1111 II).

[403] BK-CD#v100\1692\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#14132 (Nr. 1123 IV).

[404] BK-CD#v100\1693\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#11185 (Nr. 1432).

[405] BK-CD#v100\1695\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#14092 (Nr. 1130 XIV).

[406] BK-CD#v100\1700\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#14701 (Nr. 1138 III).

[407] BK-CD#v100\1693\REGESTY\KSIEGI\P_RZ17_1.X#11299 (Nr. 1432).

[408] BK-CD#v100\1694\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#3898 (Nr. 1127 IV).

[409] BK-CD#v100\1694\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#3871 (Nr. 1127 III).

[410] BK-CD#v100\1698\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#14441 (Nr. 1135 IX).

[411] BK-CD#v100\1696\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#14206 (Nr. 1131 III).

[412] W. Dworzaczek, Monografia…; BK-CD#v100\1700\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#14696 (Nr. 1138 III).

[413] BK-CD#v100\1701\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#2225 (Nr. 1140 III).

[414] BK-CD#v100\1699\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#14540 (Nr. 1136 III).

[415] W. Dworzaczek, Monografia… .

[416] BK-CD#v100\1699\REGESTY\KSIEGI\ZTPIOT.X#1632 (Nr. 37).

[417] BK-CD#v100\1701\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#2195 (Nr. 1140 III).

[418] BK-CD#v100\1701\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#2227 (Nr. 1140 III).

[419] BK-CD#v100\1701\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#2195 (Nr. 1140 III).

[420] BK-CD#v100\1700\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#14700 (Nr. 1138 III).

[421] BK-CD#v100\1700\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#14701 (Nr. 1138 III).

[422] BK-CD#v100\1701\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#2185 (Nr. 1140 III).

[423] BK-CD#v100\1701\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#2223 (Nr. 1140 III).

[424] BK-CD#v100\1702\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#6083 (Nr. 1142 II).

[425] BK-CD#v100\1702.29/XII.\REGESTY\METRYKI\M1.X#4400 (Grodzisk).

[426] W. Dworzaczek, Monografia… .

[427] BK-CD#v100\1706\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#4455 (Nr. 1144).

[428] BK-CD#v100\1711\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#4817 (Nr. 1146 I).

[429] BK-CD#v100\1717\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#9043 (Nr. 1151).

[430] BK-CD#v100\1717\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#9600 (Nr. 1153).

[431] W. Dworzaczek, Monografia… .

[432] BK-CD#v100\1685\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#13616 (Nr. 1110 XI).

[433] BK-CD#v100\1696\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#4121 (Nr. 77 I).

[434] BK-CD#v100\1699\REGESTY\KSIEGI\WALCZ.X#2118 (Nr. 87).

[435] BK-CD#v100\1707\REGESTY\KSIEGI\WALCZ.X#2216 (Nr. 89).

[436] W. Dworzaczek, Monografia… .

[437] BK-CD#v100\1723.25/7.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13573 (Szamotuły).

[438] BK-CD#v100\1702\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#6123 (Nr. 1142 III).

[439] BK-CD#v100\1706\REGESTY\KSIEGI\KOSC_I.X#8838 (Nr. 309).

[440] BK-CD#v100\1708\REGESTY\KSIEGI\KOSC_I.X#8870 (Nr. 310); W. Dworzaczek, Monografia… .

[441] BK-CD#v100\1709\REGESTY\KSIEGI\KOSC_I.X#8915 (Nr. 310).

[442] BK-CD#v100\1713.9/IV.\REGESTY\METRYKI\M3.X#18840 (Witkowo).

[443] BK-CD#v100\1704\REGESTY\KSIEGI\KOSC_I.X#8802 (Nr. 309).

[444] BK-CD#v100\1719\REGESTY\KSIEGI\GN_1.X#11376 (Nr. 94).

[445] BK-CD#v100\1735\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#8086 (Nr. 1241).

[446] BK-CD#v100\1711\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#4817 (Nr. 1146 I).

[447] BK-CD#v100\1739.7/4.\REGESTY\METRYKI\M3.X#22368 (Świerczyna).

[448] BK-CD#v100\1713.9/IV.\REGESTY\METRYKI\M3.X#18840 (Witkowo).

[449] BK-CD#v100\1717\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#9043 (Nr. 1151); BK-CD#v100\1728\REGESTY\KSIEGI\WSCH_3.X#1646 (Nr. 171).

[450] BK-CD#v100\1717\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#9043 (Nr. 1151).

[451] B. Wojcieszak, op. cit., s. 26.

[452] BK-CD#v100\1715\REGESTY\KSIEGI\PYZDRY_1.X#6774 (Nr. 157).

[453] BK-CD#v100\1715\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#8786 (Nr. 1149 II).

[454] BK-CD#v100\1713\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#4485 (Nr. 77 IX).

[455] BK-CD#v100\1715\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#8785 (Nr. 1149 II).

[456] BK-CD#v100\1719\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#13161 (Nr. 1166).

[457] BK-CD#v100\1716\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#8959 (Nr. 1150).

[458] BK-CD#v100\1716\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#6364 (Nr. 158).

[459] BK-CD#v100\1723\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#4674 (Nr. 80).

[460] BK-CD#v100\1725.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1083 (Buk).

[461] BK-CD#v100\1712\REGESTY\KSIEGI\WSCH_3.X#380 (Nr. 157).

[462] BK-CD#v100\1713\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#4486 (Nr. 77 IX).

[463] BK-CD#v100\1715\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#8636 (Nr. 1149 I).

[464] BK-CD#v100\1713.29/10.\REGESTY\METRYKI\M3.X#24317 (Wolsztyn).

[465] BK-CD#v100\1716.4/5.\REGESTY\METRYKI\M3.X#24320 (Wolsztyn).

[466] BK-CD#v100\1716.5/4.\REGESTY\METRYKI\M1.X#748 (Brody).

[467] BK-CD#v100\1716\REGESTY\KSIEGI\WSCH_3.X#418 (Nr. 159).

[468] BK-CD#v100\1716\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#8959 (Nr. 1150).

[469] BK-CD#v100\1717\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#9568 (Nr. 1153).

[470] BK-CD#v100\1717\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#9569 (Nr. 1153).

[471] BK-CD#v100\1725\REGESTY\KSIEGI\ZTPIOT.X#757 (Nr. 44).

[472] BK-CD#v100\1726\REGESTY\KSIEGI\ZTPIOT.X#860 (Nr. 45).

[473] BK-CD#v100\1726\REGESTY\KSIEGI\ZTPIOT.X#885 (Nr. 45).

[474] BK-CD#v100\1726\REGESTY\KSIEGI\ZTPIOT.X#886 (Nr. 45).

[475] W. Dworzaczek, Monografia… .

[476] BK-CD#v100\1728\REGESTY\KSIEGI\WSCH_3.X#1646 (Nr. 171).

[477] BK-CD#v100\1747\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15570 (Nr. 1288).

[478] BK-CD#v100\1748\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#9367 (Nr. 1291).

[479] BK-CD#v100\1748\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#9368 (Nr. 1291).

[480] BK-CD#v100\1726\REGESTY\KSIEGI\GN_1.X#11730 (Nr. 95).

[481] BK-CD#v100\1729\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#10835 (Nr. 1217).

[482] BK-CD#v100\1730.20/III.\REGESTY\METRYKI\M2.X#9872 (Pobiedziska).

[483] BK-CD#v100\1733\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#7605 (Nr. 1238).

[484] BK-CD#v100\1735.10/VIII.\REGESTY\METRYKI\M2.X#9882 (Pobiedziska).

[485] BK-CD#v100\1735.3/X.\REGESTY\METRYKI\M2.X#9883 (Pobiedziska).

[486] BK-CD#v100\1754\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#6854 (Nr. 1313).

[487] BK-CD#v100\1748\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#9443 (Nr. 1292).

[488] BK-CD#v100\1760.1/II.\REGESTY\METRYKI\M2.X#9482 (Otorowo).

[489] BK-CD#v100\1726.9/6.\REGESTY\METRYKI\M5.X#33701 (Michorzewo).

[490] BK-CD#v100\1773\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16608 (Nr. 1350).

[491] BK-CD#v100\1774\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16699 (Nr. 1351).

[492] BK-CD#v100\1774\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16729 (Nr. 1351).

[493] BK-CD#v100\1775\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#11794 (Nr. 1352).

[494] BK-CD#v100\1775\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#11794 (Nr. 1352).

[495] BK-CD#v100\1776\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#12028 (Nr. 1353).

[496] BK-CD#v100\1728.26/12.\REGESTY\METRYKI\M5.X#33703 (Michorzewo).

[497] BK-CD#v100\1729.27/XII.\REGESTY\METRYKI\M2.X#9871 (Pobiedziska).

[498] BK-CD#v100\1733.22/VII.\REGESTY\METRYKI\M2.X#9878 (Pobiedziska).

[499] BK-CD#v100\1774\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16729 (Nr. 1351).

[500] BK-CD#v100\1774\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16729 (Nr. 1351).

[501] BK-CD#v100\1774.11/12.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1307 (Ceradz Kościelny).

[502] BK-CD#v100\1742\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#6426 (Nr. 1268).

[503] BK-CD#v100\1743.21/XI.\REGESTY\METRYKI\M2.X#9898 (Pobiedziska).

[504] BK-CD#v100\1744.11/X.\REGESTY\METRYKI\M2.X#9899 (Pobiedziska).

[505] BK-CD#v100\1754\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#6854 (Nr. 1313).

[506] BK-CD#v100\1755\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#7254 (Nr. 1316).

[507] BK-CD#v100\1760.21/II.\REGESTY\METRYKI\M1.X#4245 (Popowo).

[508] BK-CD#v100\1755\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#7254 (Nr. 1316).

[509] BK-CD#v100\1761\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15866 (Nr. 1332).

[510] BK-CD#v100\1761\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15784 (Nr. 1331).

[511] BK-CD#v100\1761\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15848 (Nr. 1331).

[512] BK-CD#v100\1761\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15784 (Nr. 1331).

[513] BK-CD#v100\1761\REGESTY\KSIEGI\KOSC_I.X#10478 (Nr. 329).

[514] BK-CD#v100\1762\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15877 (Nr. 1333).

[515] BK-CD#v100\1762\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15898 (Nr. 1333).

[516] BK-CD#v100\1762\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15899 (Nr. 1333).

[517] BK-CD#v100\1760.21/II.\REGESTY\METRYKI\M1.X#4245 (Popowo).

[518] W. Dworzaczek, Monografia… .

[519] BK-CD#v100\1771.6/8.\REGESTY\METRYKI\M5.X#33742 (Michorzewo).

[520] BK-CD#v100\1765\REGESTY\KSIEGIKOSC_I.X#10554 (Nr. 330); BK-CD#v100\1765.\REGESTY\METRYKI\M6.X#40173 (Buk).

[521] BK-CD#v100\1773.6/5.\REGESTY\METRYKI\M6.X#40193 (Buk).

[522] BK-CD#v100\1774\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16729 (Nr. 1351).

[523] BK-CD#v100\1775\REGESTY\KSIEGI\P_RL18.X#311 (Nr. Rel. C. Posn. T. 1071).

[524] BK-CD#v100\1775\REGESTY\KSIEGI\P_RL18.X#50 (Rel. C. Posnan. T. 1070).

[525] BK-CD#v100\1775\REGESTY\KSIEGI\P_RL18.X#311 (Nr. Rel. C. Posn. T. 1071).

[526] BK-CD#v100\1695\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#13977 (Nr. 1129 IV).

[527] BK-CD#v100\1705.21/3.\REGESTY\METRYKI\M3.X#24023 (Wilczyna).

[528] BK-CD#v100\1712\REGESTY\KSIEGI\KOSC_I.X#8987 (Nr. 310).

[529] W. Dworzaczek, Monografia… .

[530] BK-CD#v100\1695\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#13977 (Nr. 1129 IV).

[531] BK-CD#v100\1705.21/3.\REGESTY\METRYKI\M3.X#24023 (Wilczyna).

[532] BK-CD#v100\1708.2/8.\REGESTY\METRYKI\M3.X#24034 (Wilczyna).

[533] BK-CD#v100\1706\REGESTY\KSIEGI\GN_1.X#10841 (Nr. 92).

[534] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego…, t. 14, s. 59-60.

[535] BK-CD#v100\1706\REGESTY\KSIEGI\GN_1.X#10841 (Nr. 92).

[536] BK-CD#v100\1709\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#4635 (Nr. 1144).

[537] BK-CD#v100\1710\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#4382 (Nr. 77 VII).

[538] BK-CD#v100\1711\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#4812 (Nr. 1146 I).

[539] BK-CD#v100\1713.24/9.\REGESTY\METRYKI\M1.X#990 (Buk).

[540] BK-CD#v100\1710.4/1.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1238 (Ceradz Kościelny).

[541] W. Dworzaczek, Monografia… .

[542] BK-CD#v100\1712.4/7.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1242 (Ceradz Kościelny).

[543] BK-CD#v100\1733.\REGESTY\METRYKI\M2.X#8061 (Mokra).

[544] BK-CD#v100\1715\REGESTY\KSIEGI\ZTPIOT.X#271 (Nr. 40).

[545] BK-CD#v100\1715\REGESTY\KSIEGI\ZTPIOT.X#280 (Nr. 40).

[546] BK-CD#v100\1717\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#14808 (Nr. 1154).

[547] BK-CD#v100\1723\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#5430 (Nr. 1192).

[548] BK-CD#v100\1727\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#10580 (Nr. 1210/I).

[549] BK-CD#v100\1728\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15147 (Nr. 1212).

[550] BK-CD#v100\1753\REGESTY\METRYKI\M6.X#38073 (Poznań-bernardyni).

[551] BK-CD#v100\1708.5/7.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1058 (Buk).

[552] BK-CD#v100\1732\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15246 (Nr. 1232).

[553] BK-CD#v100\1727\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#10609 (Nr. 1210/I).

[554] BK-CD#v100\1728\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15147 (Nr. 1212).

[555] BK-CD#v100\1730\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#10936 (Nr. 1221).

[556] BK-CD#v100\1739\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#12311 (Nr. 1256).

[557] BK-CD#v100\1733\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#7568 (Nr. 1238).

[558] BK-CD#v100\1739\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#12337 (Nr. 1257).

[559] BK-CD#v100\1739\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#12311 (Nr. 1256).

[560] BK-CD#v100\1741\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#12460 (Nr. 1264).

[561] BK-CD#v100\1738.17/3.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13392 (Szamotuły).

[562] BK-CD#v100\1743\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#6693 (Nr. 1271).

[563] BK-CD#v100\1759.28/4.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13449 (Szamotuły).

[564] BK-CD#v100\1762.13/I.\REGESTY\METRYKI\M2.X#8931 (Ostroróg).

[565] BK-CD#v100\1762.26/9.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13459 (Szamotuły).

[566] BK-CD#v100\1770.20/1.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13476 (Szamotuły).

[567] BK-CD#v100\1778\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16751 (Nr. 1355).

[568] BK-CD#v100\1781.18/12.\REGESTY\METRYKI\M1.X#287 (Biezdrowo).

[569] BK-CD#v100\1736\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15402 (Nr. 1246).

[570] BK-CD#v100\1784\REGESTY\KSIEGI\P_RL18.X#220 (Nr. Rel. C. Posnan. T. 1104).

[571] BK-CD#v100\1785\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#8139 (Nr. 1362).

[572] BK-CD#v100\1784.11/2.\REGESTY\METRYKI\M4.X#26966 (Reformaci Szamotulscy).

[573] BK-CD#v100\1784.12/2.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13654 (Szamotuły).

[574] BK-CD#v100\1787\REGESTY\INNE\GAZET18.X#116 (Gazeta Warszawska).

[575] BK-CD#v100\1787.27/8.\REGESTY\METRYKI\M4.X#26977 (Reformaci Szamotulscy).

[576] BK-CD#v100\1740.17/7.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1284 (Ceradz Kościelny).

[577] BK-CD#v100\1760\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#10241 (Nr. 1330).

[578] BK-CD#v100\1762\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15949 (Nr. 1334).

[579] BK-CD#v100\1762.4/10.\REGESTY\METRYKI\M4.X#26909 (Reformaci Szamotulscy); BK-CD#v100\1762.4/X.\REGESTY\METRYKI\M4.X#28409 (Modrze).

[580] BK-CD#v100\1762.4/10.\REGESTY\METRYKI\M4.X#26909 (Reformaci Szamotulscy); BK-CD#v100\1762.4/X.\REGESTY\METRYKI\M4.X#28409 (Modrze).

[581] BK-CD#v100\1740.29/3.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13599 (Szamotuły).

[582] W. Dworzaczek, Monografia… .

[583] BK-CD#v100\1738.17/3.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13392 (Szamotuły).

[584] BK-CD#v100\1749.20/2.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13423 (Szamotuły).

[585] BK-CD#v100\1778.4/5.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13617 (Szamotuły).

[586] BK-CD#v100\1782\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#17244 (Nr. 1359).

[587] BK-CD#v100\1778\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16751 (Nr. 1355).

[588] BK-CD#v100\1782\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#17244 (Nr. 1359).

[589] BK-CD#v100\1784\REGESTY\KSIEGI\P_RL18.X#220 (Nr. Rel. C. Posnan. T. 1104).

[590] BK-CD#v100\1802.17/4.\REGESTY\METRYKI\M3.X#22556 (Szamotuły).

[591] BK-CD#v100\1802.17/4.\REGESTY\METRYKI\M3.X#22556 (Szamotuły).

[592] BK-CD#v100\1802.17/4.\REGESTY\METRYKI\M3.X#22556 (Szamotuły); BK-CD#v100\1802.17/4.\REGESTY\METRYKI\M4.X#27012 (Reformaci Szamotulscy).

[593] BK-CD#v100\1754.14/7.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1297 (Ceradz Kościelny).

[594] BK-CD#v100\1757.3/11.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13614 (Szamotuły).

[595] BK-CD#v100\1764.4/IV.\REGESTY\METRYKI\M8.X#50923 (Lubin).

[596] BK-CD#v100\1741.3/8.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1285 (Ceradz Kościelny).

[597] BK-CD#v100\1745.7/5.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13605 (Szamotuły).

[598] BK-CD#v100\1742.29/IX.\REGESTY\METRYKI\M2.X#9007 (Opalenica).

[599] BK-CD#v100\1751.17/7.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13429 (Szamotuły).

[600] BK-CD#v100\1785\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#8167 (Nr. 1362).

[601] BK-CD#v100\1790.11/11.\REGESTY\METRYKI\M4.X#26985 (Reformaci Szamotulscy).

[602] BK-CD#v100\1745.20/1.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13417 (Szamotuły).

[603] BK-CD#v100\1758.4/10.\REGESTY\METRYKI\M6.X#42366 (Poznań- Św. Mikołaj).

[604] BK-CD#v100\1770.5/IX.\REGESTY\METRYKI\M8.X#50926 (Lubin).

[605] B. Wojcieszak, op. cit., s. 27, patrz przyp. nr 86.

[606] T. Żychliński, op. cit., Rocznik 1, s. 394.

[607] BK-CD#v100\1746.9/4.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1292 (Ceradz Kościelny).

[608] BK-CD#v100\\REGESTY\METRYKI\M6.X#38474 (opaci jędrzejowscy); BK-CD#v100\1797.18/1.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1632 (Owińska Klasztor); BK-CD#v100\1797.18/1.\REGESTY\METRYKI\M6.X#38735 (Obra- cystersi); BK-CD#v100\1797.18/1.\REGESTY\METRYKI\M6.X#40518 (Przemęt); W. Dworzaczek, Monografia… .

[609] Ibidem; W. Bukowski, Katalog opatów jędrzejowskich. Próba ustalenia chronologii, w: Cystersi w Polsce. W 850- lecie fundacji opactwa jędrzejowskiego, pod red. D. Olszewskiego, Kielce 1990, s. 203.

[610] W. Bukowski, op. cit., s. 203-204.

[611] Ibidem, s. 98.

[612] BK-CD#v100\1797.18/1.\REGESTY\METRYKI\M6.X#38735 (Obra- cystersi); BK-CD#v100\1797.18/1.\REGESTY\METRYKI\M6.X#40518 (Przemęt); BK-CD#v100\1797.18/1.\REGESTY\METRYKI\M6.X#43613 (Ląd- nekrologi- MPH V).

[613] Ibidem; BK-CD#v100\1797.18/1.\REGESTY\METRYKI\M6.X#44621 (Paradyż- cystersi); BK-CD#v100\1797.18/1.\REGESTY\METRYKI\M6.X#38240 (Bledzew- cystersi); BK-CD#v100\1797.18/1.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1632 (Owińska Klasztor); W. Bukowski, op. cit., s. 204.

[614] BK-CD#v100\1750.23/9.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13607 (Szamotuły).

[615] BK-CD#v100\1751.6/9.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13430 (Szamotuły).

[616] BK-CD#v100\1753.12/4.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13610 (Szamotuły).

[617] BK-CD#v100\1757.19/8.\REGESTY\METRYKI\M2.X#13444 (Szamotuły).

[618] BK-CD#v100\1785\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#8167 (Nr. 1362).

[619] BK-CD#v100\1717\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#8973 (Nr. 1151).

[620] BK-CD#v100\1722\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#5141 (Nr. 1188).

[621] BK-CD#v100\1722\REGESTY\KSIEGI\WSCH_1.X#4665 (Nr. 80).

[622] BK-CD#v100\1722\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#5186 (Nr. 1189).

[623] BK-CD#v100\1747\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15570 (Nr. 1288).

[624] BK-CD#v100\1748\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#9443 (Nr. 1292).

[625] BK-CD#v100\1758\REGESTY\KSIEGI\GN_1.X#13595 (Nr. 99).

[626] W. Dworzaczek, Monografia… .

[627] BK-CD#v100\1758\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#9992 (Nr. 1326).

[628] BK-CD#v100\1764\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16059 (Nr. 1338).

[629] BK-CD#v100\1722.7/I.\REGESTY\METRYKI\M2.X#8028 (Morka).

[630] BK-CD#v100\1723.23/4.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1066 (Buk).

[631] BK-CD#v100\1723.8/2.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1254 (Ceradz Kościelny).

[632] BK-CD#v100\1747.9/2.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1362 (Cerekwica k. Szamotuł).

[633] BK-CD#v100\1748.4/VI.\REGESTY\METRYKI\M2.X#9905 (Pobiedziska).

[634] BK-CD#v100\1755.23/6.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1188 (Bytyń).

[635] BK-CD#v100\1760.17/6.\REGESTY\METRYKI\M3.X#24068 (Wilkowo Niem.).

[636] BK-CD#v100\1760.20/6.\REGESTY\METRYKI\M3.X#22333 (Świerczyna).

[637] BK-CD#v100\1725\REGESTY\KSIEGI\ZTPIOT.X#1008 (Nr. 46).

[638] BK-CD#v100\1727\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#10609 (Nr. 1210/I).

[639] BK-CD#v100\1728\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15162 (Nr. 1213).

[640] BK-CD#v100\1730\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#10936 (Nr. 1221).

[641] Słownik geograficzny Królestwa…, t. 14, s. 59-60.

[642] BK-CD#v100\1739\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#12311 (Nr. 1256).

[643] BK-CD#v100\1739\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#12337 (Nr. 1257).

[644] BK-CD#v100\1739\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#12311 (Nr. 1256).

[645] BK-CD#v100\1746\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15517 (Nr. 1285).

[646] BK-CD#v100\1747\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15570 (Nr. 1288).

[647] BK-CD#v100\1748\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#9367 (Nr. 1291).

[648] BK-CD#v100\1748\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#9443 (Nr. 1292).

[649] BK-CD#v100\1751\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15641 (Nr. 1303).

[650] BK-CD#v100\1754\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#6777 (Nr. 1313).

[651] BK-CD#v100\1754\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#6922 (Nr. 1313).

[652] BK-CD#v100\1755\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#7195 (Nr. 1316).

[653] BK-CD#v100\1758\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#9992 (Nr. 1326).

[654] BK-CD#v100\1760\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#10205 (Nr. 1330).

[655] BK-CD#v100\1761\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15866 (Nr. 1332).

[656] BK-CD#v100\1764\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16059 (Nr. 1338).

[657] BK-CD#v100\1767\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16284 (Nr. 1343).

[658] BK-CD#v100\1768\REGESTY\KSIEGI\GN_1.X#14087 (Nr. 100).

[659] BK-CD#v100\1732.24/II.\REGESTY\METRYKI\M1.X#5679 (Konary).

[660] BK-CD#v100\1732\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#15275 (Nr. 1234).

[661] BK-CD#v100\1758\REGESTY\KSIEGI\GN_1.X#13595 (Nr. 99).

[662] BK-CD#v100\ 1781\REGESTY\KSIEGI\P_RL18.X#248 (Nr. Rel. C. Posn. T. 1094).

[663] BK-CD#v100\1743\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#6754 (Nr. 1271).

[664] BK-CD#v100\1753\REGESTY\KSIEGI\KL_I1718.X#6225 (Nr. 196/198).

[665] BK-CD#v100\1753\REGESTY\KSIEGI\KONIN.X#14281 (Nr. 78).

[666] BK-CD#v100\1754\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#6922 (Nr. 1313).

[667] BK-CD#v100\1773\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16614 (Nr. 1350).

[668] BK-CD#v100\1788\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#17647 (Nr. 1365).

[669] BK-CD#v100\1769.17/4.\REGESTY\METRYKI\M1.X#1049 (Buk).

[670] BK-CD#v100\1788.12/8.\REGESTY\METRYKI\M4.X#25450 (Poznań-O.O. Reformaci).

[671] BK-CD#v100\1739.9/XI.\REGESTY\METRYKI\M1.X#4314 (Gułtowy).

[672] BK-CD#v100\1785.14/I.\REGESTY\METRYKI\M2.X#10080 (Pobiedziska).

[673] BK-CD#v100\1785.18/1.\REGESTY\METRYKI\M4.X#25441 (Poznań-O.O.Reformaci).

[674] BK-CD#v100\1850.\REGESTY\METRYKI\M2.X#9978 (Pobiedziska).

[675] W. Dworzaczek, Monografia… .

[676] BK-CD#v100\1770.5/VI.\REGESTY\METRYKI\M2.X#10051 (Pobiedziska).

[677] BK-CD#v100\1803.3/3.\REGESTY\METRYKI\M9.X#60573 (Krzywiń).

[678] BK-CD#v100\1752.30/VII.\REGESTY\METRYKI\M2.X#9928 (Pobiedziska).

[679] BK-CD#v100\1777.23/I.\REGESTY\METRYKI\M2.X#10052 (Pobiedziska); BK-CD#v100\1789.7/8.\REGESTY\METRYKI\M6.X#37801 (Koźmin- bernardyni).

[680] BK-CD#v100\1789.7/8.\REGESTY\METRYKI\M6.X#37801 (Koźmin- bernardyni).

[681] BK-CD#v100\1765.19/III.\REGESTY\METRYKI\M2.X#9983 (Pobiedziska).

[682] W. Dworzaczek, Monografia… .

[683] BK-CD#v100\1788\REGESTY\KSIEGI\KOSC_I.X#11260 (Nr. 335).

[684] BK-CD#v100\1811.29/11.\REGESTY\METRYKI\M5.X#32109 (Poznań-Św. Maria Magdalena).

[685] BK-CD#v100\1788.14/4.\REGESTY\METRYKI\M3.X#24049 (Wilczyna).

[686] BK-CD#v100\1793\REGESTY\KSIEGI\KOSC_I.X#11398 (Nr. 337)

[687] BK-CD#v100\1800.4/2.\REGESTY\METRYKI\M9.X#59348 (Bytyń).

[688] BK-CD#v100\1733.29/I.\REGESTY\METRYKI\M1.X#4313 (Gułtowy).

[689] BK-CD#v100\1733.\REGESTY\METRYKI\M4.X#25215 (Poznań-O.O. Reformaci).

[690] BK-CD#v100\1756\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#7333 (Nr. 1317).

[691] BK-CD#v100\1758REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#9992 (Nr. 1326).

[692] BK-CD#v100\1758\REGESTY\KSIEGI\GN_1.X#13595 (Nr. 99).

[693] BK-CD#v100\1764REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16059 (Nr. 1338).

[694] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego…, t. 8, s. 341-342.

[695] BK-CD#v100\1760\REGESTY\INNE\GAZET18.X#483 (Kuryer Polski).

[696] Trybunał Koronny, powołany w 1578 roku, był najwyższym sądem szlacheckim. Składał się z deputatów obranych na specjalnie do tego powołanych sejmikach deputackich oraz przedstawicieli duchowieństwa wybranych przez niektóre kapituły. Trybunał obradował w Piotrkowie, gdzie sądził sprawy z prowincji wielkopolskiej i w Lublinie, gdzie rozpatrywano sprawy z prowincji małopolskiej. Trybunał Koronny był sądem apelacyjnym najwyższej instancji dla spraw sądzonych w sądach ziemskich i grodzkich, sądem pierwszej instancji w sprawach przeciwko starostom i urzędnikom grodzkim oraz sądem odwoławczym w sporach pomiędzy świeckimi i duchownymi.

[697] W. Dworzaczek, Monografia… .

[698] BK-CD#v100\1787\REGESTY\INNE\GAZET18.X#120 (Gazeta Warszawska).

[699] BK-CD#v100\1787\REGESTY\INNE\GAZET18.X#120 (Gazeta Warszawska).

[700] BK-CD#v100\1790\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#17765 (Nr. 1367).

[701] Komisje cywilno- wojskowe zostały powołane przez Sejm Wielki w listopadzie 1789 roku, stając się prawdziwą władzą administracyjna w terenie. Członkowie komisji byli wybierani na sejmikach. Komisje zajmowały się zaopatrzeniem wojska, sprawami fiskalnymi, polityką gospodarczą i społeczną.

[702] B. Wojcieszak, op. cit., s. 29.

[703] BK-CD#v100\1764\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16059 (Nr. 1338).

[704] BK-CD#v100\1767\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16284 (Nr. 1343).

[705] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego…, t. 8, s. 341.

[706] BK-CD#v100\1775\REGESTY\KSIEGI\P_RL18.X#311 (Nr. Rel. C. Posn. T. 1071).

[707] BK-CD#v100\1783\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#17482 (Nr. 1360).

[708] BK-CD#v100\1785REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#8312 (Nr. 1362).

[709] BK-CD#v100\1780\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#17060 (Nr. 1357).

[710] BK-CD#v100\1772.26/VII.\REGESTY\METRYKI\M4.X#28406 (Modrze).

[711] BK-CD#v100\1775\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#11714 (Nr. 1352).

[712] BK-CD#v100\1773\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16580 (Nr. 1350).

[713] BK-CD#v100\1773\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#16580 (Nr. 1350).

[714] BK-CD#v100\1775\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#11714 (Nr. 1352).

[715] BK-CD#v100\1775\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#11715 (Nr. 1352).

[716] BK-CD#v100\1782\REGESTY\KSIEGI\P_RL18.X#242 (Nr. Rel. C. Posn. T. 1097).

[717] BK-CD#v100\1783\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#17403 (Nr. 1360).

[718] BK-CD#v100\1784\REGESTY\KSIEGI\P_RL18.X#210 (Nr. Rel. C. Posn. T. 1109).

[719] BK-CD#v100\1786\REGESTY\KSIEGI\KOSC_I.X#11199 (Nr. 335).

[720] BK-CD#v100\1787\REGESTY\KSIEGI\WSCH_3.X#614 (Nr. 197).

[721] BK-CD#v100\1788\REGESTY\KSIEGI\P_RL18.X#71 (Rel. C. Posn. T. 1121).

[722] BK-CD#v100\1790\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#17765 (Nr. 1367).

[723] BK-CD#v100\1792\REGESTY\KSIEGI\P_IN1718.X#11510 (Nr. 1369).

[724] BK-CD#v100\1790\REGESTY\KSIEGI\P_RL18.X#159 (Rel. C. Posnan. T. 633).

[725] BK-CD#v100\ \REGESTY\KSIEGI\P_RL18.X#159 (Rel. C. Posnan. T. 633).

[726] BK-CD#v100\1803.29/5.\REGESTY\METRYKI\M9.X#59368 (Bytyń).

[727] BK-CD#v100\1810.13/2.\REGESTY\METRYKI\M9.X#59365 (Bytyń).

[728] B. Wojcieszak, op. cit., s. 28-33.

[729] Ibidem, s. 33-34.

[730] M. Mazurek, Pałace Wielkopolski. Bytyń, w: http://www.staff.amu.edu.pl/~gmazurek/zpd/byty.htm

[731] Ibidem.

[732] BK-CD#v100\1815.9/8.\REGESTY\METRYKI\M9.X#59374 (Bytyń).

[733] BK-CD#v100\1819.29/3.\REGESTY\METRYKI\M5.X#31809 (Poznań- Św. Maria Magdalena).

[734] BK-CD#v100\1819.8/4.\REGESTY\METRYKI\M9.X#59375 (Bytyń).

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: