Proletariusze wszystkich krajów, podcierajcie się!

Hasło „Proletariusze wszystkich krajów, podcierajcie się!” pochodzi z powieści „Moskwa 2042” autorstwa współczesnego pisarza rosyjskiego Władimira Wojnowicza. Książkę czyta się jednym tchem przede wszystkim ze względu na doskonały humor. W opublikowanej po raz pierwszy w 1986 roku „Moskwie 2042” Wojnowicz – pisarz pozbawiony w 1981 roku obywatelstwa radzieckiego przez ówczesne władze – poddaję pod osąd nie tylko system komunistyczny, ale w ogóle wszelką władzę totalitarną. Krytykując totalitaryzm, autor posługuje się kategoriami satyry i groteski.

Główny bohater powieści – rosyjski pisarz na emigracji Karcew odbywa kosmiczną podróż w czasie – przenosi się z Monachium lat 80-tych XX wieku do Moskwy 2042 roku. Rzeczywistość, którą zastaje w Moskwie przerasta wszelkie jego oczekiwania – zbudowano tam ustrój komunistyczny. Komunistyczna Moskwa funkcjonuje dzięki dyktatowi słowa, ideologii i doktryny. Nawet procesy fizjologiczne mają swoje ideologiczne podłoże.

Wojnowicz śmieje się z rosyjskiego patosu, z tego co uznawane jest za święte i niepodważalne. Wojnowiczowski człowiek komunizmu bezustannie i bezpodstawnie „ma nadzieję”, wierzy w świetlaną przyszłość, wszystko jest dla niego możliwe. Autor wyśmiewa komunistyczną pełną absurdu rzeczywistość, ale satyra ta utrzymana jest w podniosłym tonie, a więc w stylu, jaki realnie charakteryzował radziecką Rosję. Język powieści stanowi parodię rzeczywistego języka, języka propagandy. Rzeczywistość dająca wytłumaczyć się logicznie, zostaje zamieniona przez  fantasmagorię, doprowadzoną do granic absurdu.

Wojnowicz śmieje się z rosyjskiego przywiązania do wszelkiego rodzaju ankiet. Człowiek komunizmu wypełnia ankietę przed skorzystaniem z toalety czy w czasie wizyty w domu publicznym. Zjawiskiem charakterystycznym dla sowieckiej Rosji, z którego kpi pisarz, jest wszechobecna propaganda. W powieści występuje mnóstwo różnego rodzaju haseł, które są parafrazami realnych i powszechnie znanych radzieckich wezwań. Wojnowicz poddaje te wezwania profanacji, używając ich w kontekście, który pozbawia je patosu. W komunistycznej toalecie widnieje napis „Proletariusze wszystkich krajów, podcierajcie się!”, będący parafrazą doskonale znanego hasła „Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!”.

Wojnowicz wyśmiewa absurdalne zobowiązania komunian tj. mieszkańców komunistycznej Moskwy. W Pałacu Miłości, a właściwie w „Państwowym Eksperymentalnym Domu Publicznym imienia Nadieżdy Krupskiej Odznaczonym Orderem Lenina” obowiązywały ściśle określone zasady. „Obsługa seksualna” gości odbywała się w przyzwoitych godzinach pracy, tj. od 08.30 do 17.30 …. z przerwą obiadową pomiędzy 13.00 a 14.00. Do skorzystania z usług Pałacu zachęcał plakat, przedstawiający robotnika z uniesioną w górę pięścią i hasłem „Kto produkt wtórny zda, ten z seksu radość ma”. Regulamin obowiązujący w PEDPimNKOOL zabraniał m.in. obsługiwać się w wierzchniej odzieży, korzystać ze środków antykoncepcyjnych własnej produkcji, grać na instrumentach muzycznych czy rozstrzygać powstające konflikty za pomocą wyposażenia seksualnego. Zapewne skuteczność i zasadność tychże reguł została udowodniona naukowo przez komunistycznych badaczy. Oprócz tego gość domu publicznego musiał zarejestrować się i wypełnić odpowiednią ankietę. Pracownice Pałacu Miłości w czynie produkcyjnym zobowiązywały się natomiast m.in. zwiększyć dobowe obłożenie łóżko-miejsc co najmniej o 13%, regularnie wydawać gazetkę ścienną czy wykorzystać w pracy zaoszczędzone materiały.

W komunistycznej Moskwie nie ma toalet a gawysnaty tj. gabinety wysyłek naturalnych, nie ma stołówek a przedżywkomy – przedsiębiorstwa żywienia komunistycznego, nie ma sklepów a pundyskomy czyli punkty dystrybucji komunistycznej itd.

„Moskwa 2042” to książka, która za pomocą satyry ukazuje wady systemu komunistycznego. Niemożliwym jest konstruowanie i naprawianie świata według uprzednio przygotowanego, sztucznego i niezgodnego z rzeczywistością i logiką planu.

Opublikowano na http://www.e-magnes.pl

Reklamy

5 Komentarzy (+add yours?)

  1. Mariusz Domański
    Sty 18, 2013 @ 16:29:28

    Witam:)
    Czy pisałaś może pracę na temat satyry Wojnowicza? Pytam, ponieważ masz tu kilka takich publikacji a ja poszukuję materiału do swojej pracy magisterskiej: Nazewnictwo satyryczne w powieści Władimira Wojnowicza „Moskwa 2042”.

    Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: